Στο μικροσκόπιο του υπουργείου Οικονομικών μπορεί να βρεθούν τα προνοιακά επιδόματα τα οποία λαμβάνουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και μακροχρόνια άνεργοι αφότου τεθεί σε πλήρη λειτουργία το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Επιδομάτων.
Και αυτό γιατί στις συγκεκριμένες κοινωνικές κατηγορίες -σύμφωνα με την αίσθηση που υπάρχει σε ορισμένα στελέχη της οδού Νίκης- εντοπίζονται φαινόμενα αφενός φοροδιαφυγής (στην περίπτωση των ελευθέρων επαγγελματιών) και αφετέρου αδήλωτης απασχόλησης (στην περίπτωση των μακροχρονίως ανέργων) με συνέπεια να δηλώνονται χαμηλότερα εισοδήματα σε σχέση με εκείνα που στην πραγματικότητα λαμβάνουν από την εργασία τους και έτσι να δικαιούνται περισσότερα και υψηλότερα προνοιακά επιδόματα σε σχέση με εκείνα που θα δικαιούνταν (ή δεν θα δικαιούνταν) εφόσον δήλωναν τα πραγματικά εισοδήματά τους.
Μιλώντας για προνοιακά επιδόματα επισημαίνεται πως ο λόγος γίνεται σε εκείνα που καταβάλλει το κράτος με εισοδηματικά κριτήρια (πχ οι παροχές του ΟΠΕΚΑ, δηλαδή πχ το οικογενειακό επίδομα, αλλά και το επίδομα στέγασης, το voucher για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, το επίδομα θέρμανσης κλπ) και όχι τις ασφαλιστικές παροχές τις οποίες καταβάλλει η ΔΥΠΑ (επιδόματα ανεργίας) και ο ΕΦΚΑ (επιδόματα ασθενείας, μητρότητας κλπ.).
Η μεγάλη πλειοψηφία των προνοιακών επιδομάτων θεσπίστηκαν την περίοδο των Μνημονίων σαν αντίβαρο στη δραματική μείωση των εισοδημάτων και των θέσεων εργασίας ενώ διευρύνθηκαν σταδιακά οι δικαιούχοι τους -μέσω της διεύρυνσης των εισοδηματικών κριτηρίων- στο βαθμό που αυτό επέτρεπε σταδιακά, ιδίως μετά το 2019, η διαρκώς βελτιωμένη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού του 2026, το σύνολο των προνοιακών επιδομάτων (μέσω ΟΠΕΚΑ) θα ξεπεράσει τα 3,2 δις. ευρώ, ενώ μαζί με τα επιδόματα της ΔΥΠΑ (ανεργίας) και του ΕΦΚΑ (ασθενείας κλπ), το ποσό που δαπανά το δημόσιο για όλα τα επιδόματα ξεπερνούν τα 7,3 δισ. ευρώ.
Μετά το καλοκαίρι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αναμένεται να έχει συνταχθεί το πρώτο report με το οποίο θα υπάρξει μία καταρχήν χαρτογράφηση των δικαιούχων των επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ, της ΔΥΠΑ αλλά και του ΥΠΟΙΚ (επίδομα θέρμανσης).
Η χαρτογράφηση αυτή θα είναι κατά πρώτον κοινωνική, κατά δεύτερον εισοδηματική και κατά τρίτον γεωγραφική.
- Σε σχέση με το πρώτο άξονα της χαρτογράφησης των δικαιούχων των επιδομάτων, μέσω του Εθνικού Μητρώου Παροχών, θα μπορεί η κυβέρνηση να δει ποιες ακριβώς κοινωνικές ομάδες, μισθωτοί, μη μισθωτοί, άνεργοι κλπ. λαμβάνουν ποια επιδόματα.
- Αναφορικά, με το δεύτερο άξονα της χαρτογράφησης όσων εισπράττουν επιδόματα από το δημόσιο, θα μπορεί το Υπ. Οικονομικών να διαπιστώσει σε ποιους νομούς δίδονται τα περισσότερα επιδόματα (κατ΄αναλογία φυσικά του πληθυσμού τους κλπ.).
- Τέλος σε ο,τι έχει να κάνει με την εισοδηματική «συνιστώσα» της χαρτογράφησης μέσω του κυοφορούμενου Μητρώου Παροχών, η κυβέρνηση θα μπορεί να δει ποια στρώματα ανάλογα με το εισόδημα τους (είτε είναι μισθωτοί, είτε μη μισθωτοί, κλπ) εισπράττουν ποια επιδόματα.
Στόχος αυτής της πρωτοφανούς «άσκησης» για τα δεδομένα της Ελλάδας είναι να διαπιστώσει η κυβέρνηση αν και ποιες κοινωνικές κατηγορίες, σε ποιες περιοχές και με βάση ποια εισοδηματικά κριτήρια χρίζουν υψηλότερης προσοχής προκειμένου να στηριχθούν περισσότερο με κατάλληλα μέσα πολιτικής, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.
