Με το «μέτωπο» των τιμών των καυσίμων να παραμένει ενεργό, αναζωπυρώνεται τώρα και ακόμα ένα μέτωπο της ενεργειακής κρίσης, αυτό των τιμών ηλεκτρισμού, απειλώντας να βάλει φωτιά στους λογαριασμούς ρεύματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων και εντείνοντας τον πονοκέφαλο για το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, που οριστικοποιεί το νέο πακέτο μέτρων στήριξης, όπου το ρεύμα βρίσκεται στην παρούσα φάση εκτός περιμέτρου.
Αγγίζει τα 212 ευρώ/MWh η χονδρική τιμή ρεύματος σήμερα
Το ανοδικό «ρεύμα» στο Χρηματιστήριο Ενέργειας αποτυπώνεται στη σημερινή μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, που διαμορφώνεται πάνω από το ψυχολογικό φράγμα των 200 ευρώ/MWh, στα 211,76 ευρώ/MWh, για πρώτη φορά από τις 13 Φεβρουαρίου 2025, οπότε το «κοντέρ» είχε γράψει 204 ευρώ/MWh. Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2024 και μετά τιμή πάνω από τα 200 ευρώ/MWh κατεγράφη μόλις σε δέκα περιπτώσεις, εξέλιξη που πιθανόν προδιαγράφει μετάβαση σε μια πίστα υψηλότερων τιμών χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρισμού και μάλιστα πριν από τον χειμώνα, σε μια περίοδο που υπό κανονικές συνθήκες (που δεν υφίστανται αυτήν τη στιγμή) θα ανέμενε κανείς αποκλιμάκωση, λόγω και του περιορισμού της ζήτησης αυτό το καλοκαίρι.
Πλην όμως, η εικόνα φαίνεται να ξυπνά μνήμες από την εφιαλτική περίοδο του 2022-2023, με την ελάχιστη τιμή σήμερα -τις μεσημεριανές ώρες, όταν είχαμε συνηθίσει σε τιμές κοντά στο μηδέν ή ακόμα και αρνητικές υπό την «επήρεια» της παραγωγής των φωτοβολταϊκών- να εκτοξεύεται στα 116,80 ευρώ/ΜWh και τη μέγιστη τιμή τις απογευματινές ώρες να διαμορφώνεται στα 340,89 ευρώ/MWh.
Ένα επίπεδο, ωστόσο, σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με τις εξωπραγματικά υψηλές βραδινές αιχμές που παρατηρούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως στη Ρουμανία (531 ευρώ/MWh), στην Ουγγαρία (571 ευρώ/MWh), τη Γερμανία (596 ευρώ/MWh) και τη Δανία, που σημείωσε το πανευρωπαϊκό ρεκόρ υψηλότερης τιμής για την ημέρα, στα 610 ευρώ/MWh.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, στην Ελλάδα οι βραδινές αιχμές εξομαλύνθηκαν σε μεγάλο βαθμό χάρη στις πολυσυζητημένες μπαταρίες της Βουλγαρίας, από την οποία προβλέπονται σήμερα καθαρές εισαγωγές ρεύματος 3,8 Γιγαβατωρών. Δεν είναι τυχαίο ότι η μέγιστη τιμή στη γειτονική μας χώρα ανέρχεται σήμερα στα 280 ευρώ/MWh (έναντι 340 ευρώ/ΜWh στην Ελλάδα), κάτι που αποδίδεται εν πολλοίς στην αυξημένη αποθηκευτική ισχύ που διαθέτει, από την οποία επωφελείται και η χώρα μας.
Πιέσεις από το φυσικό αέριο και τη χαμηλή αιολική παραγωγή
Σε κάθε περίπτωση, το φθινοπωρινό ράλι και των τιμών ηλεκτρισμού, που καταγράφεται με φόντο τον συγκυριακό παράγοντα της ισχυρής μείωσης της εκτιμώμενης αιολικής παραγωγής σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, τον πιο διαρθρωτικό παράγοντα των υψηλών πτήσεων του φυσικού αερίου (που μπορεί να υποχώρησε στα 74 ευρώ/MWh στον κόμβο TTF της Ολλανδίας με ημερήσια βουτιά 6% ενώ κινούνταν πάνω από τα 80 ευρώ/MWh εν μέσω διπλωματικών κινήσεων για εκτόνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, εξακολουθεί όμως να καταγράφει αύξηση άνω του 100% σε δωδεκάμηνη βάση) και τον συνδυασμό μειωμένης υδροηλεκτρικής και πυρηνικής παραγωγής, που ταλαιπωρεί πολλές χώρες της Γηραιάς Ηπείρου, εγείρει έντονο προβληματισμό για το επόμενο διάστημα.
Και τούτο διότι οι αγορές ηλεκτρισμού δείχνουν να παρασύρονται από τις ευρύτερες εξελίξεις, «παραβλέποντας» την παράμετρο της περιορισμένης εποχικής κατανάλωσης, κάτι που προδιαγράφει διατήρηση -αν όχι και ένταση- των πιέσεων όταν ο υδράργυρος αναμένεται να υποχωρήσει και οι ανάγκες θέρμανσης να αυξηθούν.
Σενάριο ανόδου έως 66% στις τιμές ρεύματος στη ΝΑ Ευρώπη το επόμενο διάστημα
Δεν είναι τυχαίο ότι αναλυτές που μίλησαν στο Montel προέβλεψαν στο χειρότερο σενάριο αύξηση των τιμών ρεύματος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ακόμα και κατά 66% σε ετήσια βάση την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2026, προσθέτοντας ωστόσο ότι αν επαληθευθούν οι μετεωρολογικές προβλέψεις, που κάνουν λόγο για ένα σχετικά ζεστό και υγρό φθινόπωρο -λόγω του φαινομένου Ελ Νίνιο-, ίσως αυτό να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις ανοδικές πιέσεις.
Από την άλλη, πολλά θα εξαρτηθούν από την πορεία των τιμών του φυσικού αερίου, αλλά και τη διαθεσιμότητα κρίσιμων για το ηλεκτρικό σύστημα της ΝΑ Ευρώπης πυρηνικών μονάδων. Είναι ενδεικτικό ότι για τη σημερινή ημέρα, καταλυτικά για τα υψηλά επίπεδα τιμών λειτούργησε το γεγονός ότι οι μονάδες 1 και 2 του πυρηνικού σταθμού Cernavoda της Ρουμανίας παραμένουν μη διαθέσιμες, όπως και η μονάδα 5 του πυρηνικού σταθμού Kozloduy της Βουλγαρίας.
Οι επιπτώσεις στα τιμολόγια ρεύματος του Οκτωβρίου
Η σημερινή εικόνα προδιαγράφει αυξήσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος (πράσινα και κίτρινα) που θα ανακοινώσουν οι πάροχοι την 1η Οκτωβρίου.
Για την περίοδο 1-22 Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας αγγίζει τα 160 ευρώ/MWh, έναντι 133,40 ευρώ/MWh που έκλεισε τον Αύγουστο, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 20% που έρχεται να προστεθεί στην άνοδο 21% που κατέγραψε η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρισμού τον Αύγουστο σε σχέση με τον Ιούλιο.
Αυτό σημαίνει ότι, εκτός εάν υπάρξει εντυπωσιακή αποκλιμάκωση τις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου, ο μήνας είναι πολύ πιθανό να κλείσει με ακόμα μεγαλύτερη άνοδο. Ενδεικτικά, ακόμη και εάν η μέση χονδρεμπορική τιμή για τις τελευταίες οκτώ ημέρες του μήνα υποχωρούσε στα 120 ευρώ/MWh, ο συνολικός μέσος όρος του Σεπτεμβρίου θα παρέμενε κοντά στα 150 ευρώ/MWh. Ακόμη και με 100 ευρώ/MWh στο υπόλοιπο του μήνα, ο μέσος όρος θα έκλεινε περίπου στα 144 ευρώ/MWh. Για να επιστρέψει στα επίπεδα του Αυγούστου, οι τελευταίες οκτώ ημέρες θα έπρεπε να έχουν μέσο όρο μόλις περίπου 60 ευρώ/MWh, σενάριο που δεν είναι πιθανό με τα σημερινά δεδομένα.
Πάροχοι και κυβέρνηση ενώπιον αποφάσεων
Στο πλαίσιο αυτό, το ενδιαφέρον στρέφεται στις αποφάσεις που θα λάβουν οι εταιρείες στο τέλος του τρέχοντος μήνα για το πόσο από το αυξημένο κόστος θα μετακυλίσουν στους καταναλωτές.
Ήδη από τον Αύγουστο οι χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια των μεγαλύτερων παρόχων κινούνται στα 15-17 λεπτά/κιλοβατώρα, στα επίπεδα δηλαδή που η κυβέρνηση χάραζε την «κόκκινη γραμμή» για το ανεκτό κόστος ρεύματος στη βάση της ενεργειακής κρίσης του 2022-2023 και την πολιτική των επιδοτήσεων εκείνης της περιόδου.
Με δεδομένη και την «επιβαρυμένη» εικόνα των προθεσμιακών συμβολαίων για τους επόμενους μήνες, θεωρείται δύσκολο να παραμείνουν τα κυμαινόμενα τιμολόγια στο «απυρόβλητο», κάτι που προδιαγράφει και την επάνοδο στο τραπέζι σεναρίων επιδοτήσεων και στο ρεύμα, που μέχρι πρότινος βρίσκονταν εκτός συζήτησης, με το οικονομικό επιτελείο να έχει επικεντρωθεί στα μέτρα στήριξης έναντι της ανόδου των καυσίμων.
