Ενώ ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε πρόσφατα κατά 6,02% και σωρευτικά κατά 35,4% από το 2019, οι μέσοι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι -με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις όπως ο κλάδος της τεχνολογίας- δυσκολεύοντας την επίτευξη του κυβερνητικού στόχου για μέσο μισθό 1.500 ευρώ το 2027. Τα παρακάτω μεγέθη δείχνουν τη διαφορά.
Οπως επισημαίνουν οι επιστημονικοί φορείς στις πρόσφατες εκθέσεις τους, ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα είναι υψηλότερος κατά 5,9% σε σχέση με το 2000. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τον μέσο μισθό που παραμένει χαμηλότερος κατά 12,4% από το 2000.
Ενδιαφέρον έχει και μία ακόμα επισήμανση των ειδικών, ότι το 2009 ο μέσος μισθός ήταν 1.460 ευρώ και 18 χρόνια μετά, το 2027, στοχεύουμε να φτάσουμε στα ίδια επίπεδα, την ώρα που ο πληθωρισμός επιμένει χωρίς σημαντικές προοπτικές αποκλιμάκωσης.
Κλαδικές συμβάσεις
Το σίγουρο είναι ότι οι αυξήσεις του 2025 για τους μισθωτούς που αμείβονται με μισθό υψηλότερο από τον κατώτατο θα κινηθούν με πιο αργούς ρυθμούς απ’ ό,τι το 2024. Οπως επισημαίνουν οικονομολόγοι που ασχολούνται με θέματα της αγοράς εργασίας, στην αύξηση των μισθών με… το σταγονόμετρο συμπράττει και η περιορισμένη επίδραση των συλλογικών συμβάσεων στους μισθούς. Οι εν ενεργεία κλαδικές συμβάσεις είναι σήμερα μόλις 17, τη στιγμή που πριν από τα μνημόνια ανέρχονταν σε 55.
Πρόσφατη έρευνα της ΓΣΕΕ σε συνεργασία με την Alco έδειξε ότι μόνο ένας στους τρεις εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα καλύπτεται από κάποιας μορφής συλλογική σύμβαση. Αλλά και οι 205 επιχειρησιακές συμβάσεις που υπογράφηκαν στην Ελλάδα το περσινό δεκάμηνο καλύπτοντας πολύ μικρό ποσοστό εργαζομένων δεν απέφεραν αυξήσεις πάνω από 2%.
Ωστόσο οι αυξήσεις του 2024, όπως διαπιστώνουν όλοι οι φορείς, σε μέσους όρους ήταν σημαντικές.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, κατά 5,4% αυξήθηκαν οι μισθοί στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας, με εξαίρεση τον πρωτογενή τομέα και τις δραστηριότητες νοικοκυριών στο δ’ τρίμηνο του 2024, ενώ για το σύνολο του έτους η αύξηση ήταν 4,6%.
Στο ίδιο μήκος κύματος, το νέο Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο 2025-2028 προβλέπει ότι οι μισθοί θα αυξάνονται με ρυθμό 4,5%, ενώ και η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει αυξήσεις 5% κατ’ έτος.
Σε κάθε περίπτωση, ο κυβερνητικός στόχος ο μέσος μισθός να φτάσει στα 1.500 ευρώ το 2027 είναι ένα δύσκολο στοίχημα καθώς οι προβλέψεις του Προϋπολογισμού και της ΤτΕ πρέπει να περάσουν και στην πραγματική οικονομία. Για να επιτευχθεί αυτό, ο στόχος προϋποθέτει αυξήσεις κοντά στο 5,3%, δηλαδή η ετήσια αύξηση τα επόμενα τρία χρόνια θα πρέπει να ξεπερνά τα 60 ευρώ.
Σε υψηλότερα επίπεδα κινούνται τα στοιχεία της Εργάνης, που δείχνουν ότι το 2024 ο μέσος μισθός έφθασε κατά μέσο όρο στα 1.342 ευρώ (από 1.251 ευρώ το 2023) καταγράφοντας αύξηση 7,2%. Το ενθαρρυντικό είναι ότι ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης διαμορφώθηκε στα 1.476 ευρώ (αύξηση 18%) καλλιεργώντας βάσιμες ελπίδες για μελλοντικές αυξήσεις. Μάλιστα η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας εκτιμά ότι ακόμη και εντός του 2025 ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης θα ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ.
Οι στόχοι
Οπως ανέφερε πρόσφατα η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, ένας στους δύο μισθωτούς λαμβάνει περισσότερα από 1.000 ευρώ μηνιαίως, ενώ 42 κλάδοι της οικονομίας χορηγούν μισθούς υψηλότερους από τον μέσο μισθό, έως 2.500 ευρώ.
Για παράδειγμα, στον κλάδο των χρηματοοικονομικών ο μέσος μισθός ανέρχεται σε 2.626 ευρώ, στην ενέργεια σε 2.490 ευρώ, στον προγραμματισμό Η/Υ και την παροχή συμβουλών σε 2.232 ευρώ, στις δραστηριότητες Ερευνας και Ανάπτυξης σε 2.108 ευρώ και στη φαρμακοβιομηχανία σε 2.050 ευρώ.
Και πάλι όμως ο χάρτης των μισθών έχει διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον κλάδο και το μέγεθος της επιχείρησης.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Εργάνης, οι περισσότεροι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα (462.644) λαμβάνουν αμοιβές 1.001-1.200 ευρώ, ενώ 357.832 μισθωτοί αμείβονται με 901-1.000 ευρώ. Μόνο 98.000 εργαζόμενοι παίρνουν μισθό πάνω από 3.000, ενώ 239.000, που προφανώς εργάζονται με μερική απασχόληση, λαμβάνουν έως 500 ευρώ μηνιαίως.
Μάλιστα, στις μικρές επιχειρήσεις κάτω των 10 ατόμων, όπως αναφέρει στην έκθεσή του το ΙΟΒΕ, ο μέσος μισθός ήταν 1.099 ευρώ το 2024.
Την ίδια ώρα, στην έκθεσή της για τον κατώτατο μισθό η ΤτΕ επισημαίνει ότι σημειώθηκε αύξηση των θέσεων εργασίας στα κλιμάκια μηνιαίων αποδοχών 901-1.000 και 1.001-1.200 ευρώ. Αυτό ενδεχομένως είναι μια ένδειξη στενότητας στην αγορά εργασίας, η οποία αντιδρά σε μείωση των ευέλικτων μορφών εργασίας και αυξήσεις μισθών πέραν του κατώτατου για την εξεύρεση εργατικού δυναμικού.
