Από τον σχεδιασμό στην πράξη για τη νέα εποχή της διαχείρισης αποβλήτων
Στο 9ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΕΔΣΑ), με τίτλο «Κυκλικές Πόλεις 2030 – Από τον Σχεδιασμό στην Εφαρμογή», συμμετείχε ο ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου. Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στις 1 και 2 Οκτωβρίου 2026, στα ιστορικά κτήρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στην Πατησίων, με επίκεντρο τις προκλήσεις, τις λύσεις και τις συνεργασίες που απαιτούνται για την επιτάχυνση της μετάβασης στην κυκλική οικονομία.
Τον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου εκπροσώπησε ο Γενικός Διευθυντής του Φορέα Δρ. Χρήστος Γαμβρούδης στο Τραπέζι Διαλόγου Προέδρων και Γενικών Διευθυντών ΦοΔΣΑ, μεταφέροντας κατά την έναρξη τον χαιρετισμό του Προέδρου του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και Προέδρου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας κου Γιώργου Χατζημάρκου.
Στη συζήτηση τονίστηκε ότι ο εκσυγχρονισμός των ΦοΔΣΑ δεν μπορεί να περιορίζεται σε διοικητικές αλλαγές, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρότερη στελέχωση, σύγχρονα εργαλεία και πραγματική επιχειρησιακή δυνατότητα.
«Όπως τονίστηκε οι ΦΟΔΣΑ δεν είναι ένας νέος θεσμός. Στην Ελλάδα έχουν παρουσία στη διαχείριση των αποβλήτων εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Αυτό που έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια είναι ο ρόλος τους. Στο Νότιο Αιγαίο, μάλιστα, ο ενιαίος περιφερειακός ΦΟΔΣΑ συστάθηκε μόλις το 2020 και μέσα σε λίγα χρόνια κλήθηκε να οργανώσει σε ενιαία βάση τη διαχείριση αποβλήτων σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο νησιωτικό περιβάλλον. Σήμερα οι 14 ΦΟΔΣΑ της Ελλάδας δεν είναι μόνο φορείς διαχείρισης εγκαταστάσεων, αλλά βασικοί επιχειρησιακοί φορείς για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Και αυτό απαιτεί σύγχρονες δομές, επαρκή στελέχωση και πραγματική δυνατότητα σχεδιασμού και υλοποίησης.»
Η εμπειρία του Νοτίου Αιγαίου δείχνει ήδη τι μπορεί να πετύχει ένας ενιαίος περιφερειακός ΦΟΔΣΑ. Έργα που για χρόνια έμεναν πίσω έχουν μπει σε τροχιά υλοποίησης, έχει διαμορφωθεί ενιαίος σχεδιασμός για τα νησιά και προχωρούν σημαντικές επενδύσεις αλλά και νέα έργα και υποδομές που δρομολογούνται σε ολόκληρο το Νότιο Αιγαίο.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία μεταξύ Δήμων και ΦοΔΣΑ, με στόχο πιο σαφείς ρόλους, αρμοδιότητες, καλύτερο συντονισμό και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των περιβαλλοντικών πολιτικών.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στην ανάγκη συνεχούς ενημέρωσης και ενεργού συμμετοχής των πολιτών. Η επιτυχία κάθε νέου συστήματος χωριστής συλλογής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν ο πολίτης γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, κατανοεί γιατί το κάνει και βλέπει στην πράξη το αποτέλεσμα της συμμετοχής του. Η ενημέρωση, επομένως, πρέπει να είναι απλή, σταθερή και ουσιαστική, ώστε να ενισχύεται η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή.
Τέλος, αναδείχθηκαν οι ιδιαίτερες συνθήκες της νησιωτικότητας: η έντονη εποχικότητα, οι θαλάσσιες μεταφορές, η γεωγραφική διασπορά και οι πολύ διαφορετικές ανάγκες από νησί σε νησί. Αυτή ακριβώς η πραγματικότητα έκανε αναγκαία τη δημιουργία του ενιαίου ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου το 2020. Η δημιουργία του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου δεν ήταν απλώς μια οργανωτική αλλαγή, αλλά η βάση για να περάσει το Νότιο Αιγαίο από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε έναν ενιαίο, οργανωμένο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
