Η πρόσφατη συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για τις συλλογικές συμβάσεις ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αγορά εργασίας. Ο εργατολόγος Γιώργος Γκίκας εξηγεί ότι «η συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για τις συλλογικές συμβάσεις δεν συνεπάγεται αυτόματα αυξήσεις στους μισθούς, σαν να πατάμε ένα κουμπί», ωστόσο αποτυπώνει μια αισθητή μεταβολή στον τρόπο που θα καθορίζονται οι όροι εργασίας τα επόμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μια κρίσιμη αλλαγή που αφορά την αντιπροσωπευτικότητα. Ο κ. Γκίκας επισημαίνει ότι «η απαιτούμενη αντιπροσωπευτικότητα για την κήρυξη υποχρεωτικότητας μειώνεται από 51% σε 40%». Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι περισσότερες κλαδικές συμβάσεις θα μπορούν να επεκτείνονται και να υπερισχύουν της ατομικής σύμβασης, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό σε κλάδους όπως ο τουρισμός όπου η εργασιακή εικόνα είναι συχνά κατακερματισμένη.
Η εφαρμογή συλλογικών όρων σε ευρύτερο εύρος εργαζομένων μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις ανισότητες μισθών. Παράλληλα, η επαναφορά της τρίμηνης μετενέργειας και οι βελτιώσεις στη διαδικασία διαιτησίας δημιουργούν ένα πιο προστατευτικό πλαίσιο για όσους εργάζονται σε τουριστικές επιχειρήσεις, ξενοδοχεία και εποχικές δομές φιλοξενίας.
Υπάρχουν και συγκεκριμένες εκτιμήσεις για τις μισθολογικές προοπτικές. Ο κ. Γκίκας αναφέρει ότι «οι κλαδικές αυξήσεις μπορεί να κινηθούν μεταξύ 6%–15% τα επόμενα δύο χρόνια, ώστε οι μέσοι μισθοί που σήμερα βρίσκονται γύρω στα 1.370 ευρώ να ξεπεράσουν τον στόχο των 1.500 ευρώ έως τα μέσα του 2027». Αν αυτό επιβεβαιωθεί, ο τουρισμός θα μπορούσε να μπει σε τροχιά σταθερότερων απολαβών, σε μια περίοδο που η ζήτηση για προσωπικό αυξάνεται και η συγκράτηση έμπειρων εργαζομένων αποτελεί βασική πρόκληση για την αγορά.
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας αφορά την αναβάθμιση του ρόλου της ΓΣΕΕ. «Η δυνατότητα της ΓΣΕΕ να συνάπτει εθνικού επιπέδου κλαδικές συμβάσεις αποτελεί θεσμική τομή ενισχύοντας την κατοχυρωμένη στο άρθρο 23 του Συντάγματος αρχή της συνδικαλιστικής ελευθερίας», σημειώνει ο κ. Γκίκας. Η αλλαγή αυτή δίνει στα συνδικάτα μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης όχι μόνο στους μεγάλους εργοδοτικούς φορείς, αλλά και σε μικρότερες επιχειρήσεις που απασχολούν εποχικό προσωπικό.
Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι νέες ρυθμίσεις θα αποτυπωθούν ουσιαστικά στην καθημερινότητα των εργαζομένων. Η επόμενη διετία θα αποτελέσει δοκιμασία για το πόσο οι συλλογικές διαπραγματεύσεις μπορούν να μετατραπούν σε βελτιωμένες αποδοχές, καλύτερες συνθήκες εργασίας και μεγαλύτερη σταθερότητα στον κλάδο του τουρισμού.
