Στόχος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου η δημιουργία πιστοποιημένης εθελοντικής ομάδας σε κάθε νησί – Ο καθοριστικός ρόλος της εκπαίδευσης, των εναέριων μέσων και της έγκαιρης επέμβασης
Την ανάγκη να αποκτήσει κάθε νησί του Νοτίου Αιγαίου τη δική του οργανωμένη και πιστοποιημένη εθελοντική ομάδα Πολιτικής Προστασίας ανέδειξε ο Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, αντιστράτηγος ε.α. Μηνάς Παπαδάκης, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη στον Real Voice 99,5.
Ο κ. Παπαδάκης αναφέρθηκε στις ιδιαίτερες δυσκολίες που δημιουργεί η νησιωτικότητα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, καθώς οι επίγειες δυνάμεις και τα οχήματα δεν μπορούν να μετακινηθούν από το ένα νησί στο άλλο με την ταχύτητα που είναι δυνατή στην ηπειρωτική χώρα. Για τον λόγο αυτό, όπως επισήμανε, το ζητούμενο είναι κάθε νησί να διαθέτει έναν πρώτο πυρήνα εκπαιδευμένων ανθρώπων και βασικών μέσων, ικανό να αντιδράσει αμέσως, έως ότου φτάσουν οι ενισχύσεις.
Σε μια πυρκαγιά, τα πρώτα λεπτά είναι συχνά εκείνα που καθορίζουν εάν το περιστατικό θα περιοριστεί ή θα εξελιχθεί σε μεγάλη καταστροφή. Η παρουσία ανθρώπων που γνωρίζουν πώς πρέπει να κινηθούν, διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό και λειτουργούν υπό τον συντονισμό της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Θετική ανταπόκριση από την Κάρπαθο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρωτοβουλία που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κάρπαθο, όπου οι συναντήσεις με τους κατοίκους ανέδειξαν σημαντικό ενδιαφέρον για τη δημιουργία οργανωμένων εθελοντικών σχημάτων. Η ανταπόκριση ήταν τέτοια, ώστε να διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις ακόμη και για τη συγκρότηση δύο ομάδων στο νησί.
Στον σχεδιασμό της Περιφέρειας περιλαμβάνονται αντίστοιχες επισκέψεις και πρωτοβουλίες και στα υπόλοιπα νησιά που δεν διαθέτουν σήμερα οργανωμένη εθελοντική δομή, με την Τήλο να συγκαταλέγεται στους επόμενους σταθμούς.
Κεντρικός στόχος είναι να δημιουργηθεί σταδιακά ένα δίκτυο εθελοντικών οργανώσεων σε ολόκληρο το Νότιο Αιγαίο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες και στις δυνατότητες κάθε νησιού.
Δεν υπάρχει πλέον ο «μεμονωμένος εθελοντής»
Ο Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας ξεκαθάρισε ότι ο εθελοντισμός στο πεδίο δεν μπορεί να βασίζεται στον αυθορμητισμό ή στην καλή πρόθεση ενός πολίτη που αποφασίζει να προσεγγίσει μόνος του μια πυρκαγιά.
Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι εθελοντές πρέπει να είναι ενταγμένοι σε αναγνωρισμένες και πιστοποιημένες οργανώσεις, να έχουν περάσει από την απαιτούμενη εκπαίδευση, να διαθέτουν μέσα ατομικής προστασίας και να επιχειρούν αποκλειστικά υπό τις εντολές της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Η πιστοποίηση προστατεύει τόσο τους ίδιους τους εθελοντές όσο και το σύνολο της επιχείρησης, αποτρέποντας ανεξέλεγκτες κινήσεις οι οποίες μπορεί να θέσουν ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο ή να δυσχεράνουν το έργο των επαγγελματιών πυροσβεστών.
Οι εθελοντές, τόνισε, αποτελούν πολύτιμο πολλαπλασιαστή ισχύος για τον επίσημο μηχανισμό, ιδιαίτερα σε μία Περιφέρεια με δεκάδες κατοικημένα νησιά, μεγάλες αποστάσεις και αυξημένες ανάγκες κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Καθοριστικά τα εναέρια μέσα
Σημαντικό μέρος του επιχειρησιακού σχεδιασμού βασίζεται στα εναέρια μέσα, τα οποία επιτρέπουν την ταχεία μεταφορά προσωπικού και την άμεση προσβολή μιας πυρκαγιάς σε περιοχές όπου οι επίγειες δυνάμεις χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να φτάσουν.
Στη Ρόδο σταθμεύει ελικόπτερο δασοπυρόσβεσης με διπλή επιχειρησιακή δυνατότητα: μεταφέρει δυνάμεις της Ειδικής Μονάδας Δασικών Επιχειρήσεων στο σημείο της πυρκαγιάς και στη συνέχεια συμμετέχει στις ρίψεις νερού. Παράλληλα, στα Μαριτσά εδρεύουν τρία ελαφρά αμφίβια αεροσκάφη, ενώ υπάρχει δυνατότητα ενεργοποίησης και στρατιωτικού ελικοπτέρου όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Η αξία αυτής της διάταξης έχει φανεί σε πρόσφατα περιστατικά στη Λέρο, την Κάλυμνο και τα Κοσκινού, όπου η γρήγορη κινητοποίηση των εναέριων μέσων περιόρισε τον χρόνο της πρώτης επέμβασης.
Η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα
Ο κ. Παπαδάκης στάθηκε και στη νέα πραγματικότητα που δημιουργεί η κλιματική κρίση. Η Πολιτική Προστασία δεν καλείται πλέον να διαχειριστεί μόνο περισσότερες πυρκαγιές, αλλά διαφορετικές φυσικές καταστροφές οι οποίες μπορεί να εκδηλώνονται ταυτόχρονα σε διαφορετικές περιοχές: ακραίες θερμοκρασίες, ισχυρούς ανέμους, πυρκαγιές, καταιγίδες και πλημμυρικά φαινόμενα.
Αυτό το σύνθετο περιβάλλον απαιτεί διαρκή ετοιμότητα, καλύτερο συντονισμό μεταξύ των υπηρεσιών και ενίσχυση των τοπικών δομών, ώστε κάθε νησί να διαθέτει μια πρώτη δυνατότητα αυτοπροστασίας και άμεσης αντίδρασης.
Ο Συντονιστής Πολιτικής Προστασίας απηύθυνε παράλληλα έκκληση προς κατοίκους και επισκέπτες να αποφεύγουν κάθε εργασία ή δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά, ιδιαίτερα τις ημέρες κατά τις οποίες επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από αγρότες, κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους, αλλά και από κάθε πολίτη που κινείται στην ύπαιθρο. Μία σπίθα, μια απρόσεκτη εργασία ή ένα αναμμένο τσιγάρο μπορεί, κάτω από δυσμενείς συνθήκες, να προκαλέσει μια πυρκαγιά με ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Το μήνυμα του Μηνά Παπαδάκη ήταν σαφές: ο μηχανισμός, τα εναέρια μέσα και η τεχνολογία είναι απαραίτητα, αλλά δεν αρκούν χωρίς την υπεύθυνη στάση και την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.
«Η προστασία του τόπου είναι υπόθεση όλων».
