Με τον δημοσιονομικό χώρο να υπολογίζεται ήδη κοντά στο 1 δισ. ευρώ και τις τελικές αποφάσεις να μετατίθενται για το τέλος του καλοκαιριού, το οικονομικό επιτελείο έχει εισέλθει στην πιο κρίσιμη φάση της προετοιμασίας για τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα πακέτο μόνιμων μέτρων που θα συνδυάζει φορολογικές ελαφρύνσεις, αναπτυξιακές παρεμβάσεις και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ήδη διαφορετικά σενάρια, γνωρίζοντας ότι το τελικό ύψος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από την πορεία του προϋπολογισμού έως τον Σεπτέμβριο. Αν η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων συνεχιστεί και κατά τους θερινούς μήνες, δεν αποκλείεται να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος, ο οποίος θα επιτρέψει ακόμη μεγαλύτερο εύρος παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η βασική κυβερνητική επιδίωξη είναι οι εξαγγελίες να μην απευθύνονται σε μία μόνο κοινωνική ομάδα, αλλά να διαμορφώνουν ένα ισορροπημένο πακέτο που θα αγγίζει νοικοκυριά, εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Το μήνυμα που θέλει να εκπέμψει το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών επιστρέφει σταδιακά στην κοινωνία μέσα από μόνιμες και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Σε σχέση με την προηγούμενη ΔΕΘ, όπου το βάρος δόθηκε κυρίως στη στεγαστική πολιτική και στα μέτρα υπέρ των νέων και των συνταξιούχων, ο φετινός σχεδιασμός στρέφεται περισσότερο προς την παραγωγική οικονομία. Ελεύθεροι επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων, χωρίς όμως να εγκαταλείπονται οι παρεμβάσεις που αφορούν μισθωτούς, οικογένειες, συνταξιούχους και ιδιοκτήτες ακινήτων.
Οι προτάσεις που έχουν φτάσει στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αξιολογούνται ήδη, ενώ ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης αναμένεται να παρουσιάσει στον πρωθυπουργό τις εναλλακτικές επιλογές πριν από τις τελικές αποφάσεις του Σεπτεμβρίου.
Το δημοσιονομικό περιθώριο
Καθοριστικό στοιχείο για το εύρος του πακέτου αποτελεί η πορεία των δημόσιων οικονομικών. Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα κινείται σημαντικά υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις, ενώ και τα φορολογικά έσοδα συνεχίζουν να εμφανίζουν αξιοσημείωτη υπεραπόδοση.
Στο υπουργείο αποδίδουν την εικόνα αυτή τόσο στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας όσο και στην αυξημένη αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και των μέτρων κατά της φοροδιαφυγής. Παρότι αναγνωρίζεται ότι μέρος των αυξημένων εσόδων έχει συγκυριακό χαρακτήρα, εκτιμάται πως η θετική πορεία του τουρισμού και της κατανάλωσης μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο μέχρι τη ΔΕΘ.
Οι φοροελαφρύνσεις που βρίσκονται στο τραπέζι
Οι συζητήσεις επικεντρώνονται κυρίως σε μόνιμες παρεμβάσεις που θα μειώνουν φορολογικά και ασφαλιστικά βάρη.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος, πρόσθετα επενδυτικά φορολογικά κίνητρα, αλλά και νέες παρεμβάσεις που θα ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και τη στεγαστική πολιτική.
Η τελική μορφή του πακέτου θα εξαρτηθεί από τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα έχουν διαμορφωθεί έως τον Σεπτέμβριο, καθώς στόχος είναι όλες οι εξαγγελίες να είναι πλήρως κοστολογημένες και συμβατές με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δημοσιονομικής εποπτείας.
Οι εισηγήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος
Τον σχεδιασμό επηρεάζουν και οι κατευθύνσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία στην τελευταία έκθεσή της υποστηρίζει ότι κάθε πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να αξιοποιείται με προτεραιότητα προς τρεις κατευθύνσεις: τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, τη μόνιμη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας και την ενίσχυση των επενδύσεων που αυξάνουν την παραγωγικότητα της οικονομίας.
Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα απορρίπτει ουσιαστικά τις οριζόντιες παροχές, επισημαίνοντας ότι έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Όπως τονίζει, οι μόνιμες φοροελαφρύνσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν μόνο μέσα από τη συνεχή διεύρυνση της φορολογικής βάσης, τη μείωση του κενού ΦΠΑ και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Το τελικό πακέτο της ΔΕΘ αναμένεται να οριστικοποιηθεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν θα υπάρχει πλέον σαφής εικόνα τόσο για την εκτέλεση του προϋπολογισμού όσο και για τα περιθώρια που επιτρέπουν οι νέοι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες. Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι οι αποφάσεις της φετινής ΔΕΘ θα αποτελέσουν τον βασικό κορμό της οικονομικής πολιτικής μέχρι τις επόμενες εθνικές εκλογές.
