Καθυστερήσεις σε κρίσιμα έργα αποκατάστασης καταγγέλλει η Δημοτική Αρχή λόγω των απορρίψεων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου
Σοβαρές αιχμές άφησαν χθες, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής, ο δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης και ο αντιδήμαρχος Οικονομικών & Μεσαιωνικής Πόλης Κώστας Χαλκιάς σχετικά με τα έργα αποκατάστασης των ζημιών από τη θεομηνία “BORA” που έπληξε το νησί τον Νοέμβριο του 2024. Τόσο ο κ. Κολιάδης όσο και ο κ. Χαλκιάς αναφέρθηκαν εκτενώς στο άρθρο 32 του νόμου 4412/2016, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα στους δήμους που έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης να προχωρούν σε κατεπείγουσες διαδικασίες αναθέσεων έργων, χωρίς την τήρηση των χρονοβόρων τυπικών διαδικασιών των διαγωνισμών. Ωστόσο όπως τόνισαν, αποφάσεις του Δήμου Ρόδου που βασίστηκαν στο άρθρο αυτό απορρίφθηκαν από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των εκτεταμένων ζημιών στο νησί.
Δήμαρχος και αντιδήμαρχος υπογράμμισαν ότι οι ακυρώσεις αυτές ενέχουν τον κίνδυνο να κατηγορηθεί η Δημοτική Αρχή για αδράνεια σε περίπτωση νέων καταπτώσεων ή βλαβών, τη στιγμή που, όπως σημείωσαν, η Ρόδος εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης και πολλά έργα παραμένουν απολύτως κρίσιμα και αναγκαία για την ασφάλεια των πολιτών. Παράλληλα, επέκριναν το γεγονός ότι, παρότι το άρθρο 32 προβλέπει ρητά την εφαρμογή του σε περιπτώσεις θεομηνιών όπου δεν υπάρχει δυνατότητα τήρησης των κανονικών διαδικασιών, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ακολουθεί διαφορετική στάση σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας, όπου αντίστοιχες αποφάσεις εγκρίνονται χωρίς τα εμπόδια που με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος ο δήμος Ρόδου.
«Το προηγούμενο διάστημα είχαμε πάρει αντίστοιχες αποφάσεις κατ’ επίκληση του άρθρου 32 και της κατεπείγουσας περίπτωσης, επειδή η Ρόδος είναι κηρυγμένη από τον νόμο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Πήραμε αποφάσεις για έργα και κατά τον έλεγχο νομιμότητας από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ν. Αιγαίου οι αποφάσεις αυτές ακυρώθηκαν. Και ερχόμαστε τώρα, μετά την έκδοση αυτών των αποφάσεων, τρεις εβδομάδες μετά, να πάρουμε νέα απόφαση γνωρίζοντας ότι η έκβαση θα είναι η ίδια. Προσωπικά πιστεύω ότι ορθά πράττουμε ως Δήμος.
Βρισκόμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ακόμη. Η θεομηνία για εμάς δεν σταμάτησε τον Δεκέμβριο του 2024. Η διερεύνηση των προβλημάτων επίσης δεν σταμάτησε τότε. Για τρεις μήνες καταγράφαμε μετά τη BORA, συντάσσαμε εκθέσεις και προσπαθούσαμε να κοστολογήσουμε τις δαπάνες που έπρεπε να προβούμε για να αποκαταστήσουμε το νησί. Επιπροσθέτως, δεν υπήρχαν για όλες τις περιπτώσεις οι απαιτούμενες πιστώσεις. Ο Δήμος Ρόδου δεν είχε τη δυνατότητα να αναθέσει εργασίες πέντε–δέκα εκατ. ευρώ με μία απόφαση του δημάρχου ώστε να εκτελούμε τα αναγκαία έργα. Ένα, ένα τα έργα για τα οποία ολοκληρώναμε μελέτες τα εντάσσαμε στον προϋπολογισμό μας το τρέχον έτος ώστε να προβούμε στις αναθέσεις», είπε ο κ. Χαλκιάς και πρόσθεσε ότι ο Δήμος Ρόδου θα κάνει πάντα όπως άλλωστε οφείλει χρήση του άρθρου 32, ακόμη και δεν γίνει αποδεκτό από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Συνεχίζοντας, πρόσθεσε τα εξής:
«Πρέπει να κάνουμε τη χρήση του άρθρου 32 κι ας το κόψουν. Δεν μπορούμε, αν συμβεί κατολίσθηση, να κατηγορηθούμε για αδράνεια. Θα σεβαστούμε την κάθε απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή άλλου φορέα υπερκείμενου. Δεν θα απολογηθούμε όμως εμείς για παράλειψη, αν στο ενδιάμεσο διάστημα προκύψει ζημιά ή βλάβη σε πρόσωπα ή πράγματα. Ενδεχομένως να κληθούν όσοι έκοψαν τις αποφάσεις αυτές. Παίρνουμε ακόμη αποφάσεις για τις θεομηνίες του 2019 και του 2023. Εμείς θα ενεργήσουμε και ας έρθουν οι επόμενοι να πάρουν τις αποφάσεις τους και να κριθούν γι’ αυτές», είπε ο αντιδήμαρχος οικονομικών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Υποδομών, Αλέξανδρος Μπεκιάρης δήλωσε ότι ο δήμος Ρόδου έπαιρνε αποφάσεις για αναθέσεις έργων μέχρι το 2022 για τη θεομηνία του 2019!
Παρότι το άρθρο 32 προβλέπει ρητά την εφαρμογή του σε περιπτώσεις θεομηνιών όπου δεν υπάρχει δυνατότητα τήρησης των κανονικών διαδικασιών, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ακολουθεί διαφορετική στάση σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας, όπου αντίστοιχες αποφάσεις εγκρίνονται χωρίς αντίστοιχα εμπόδια, σχολίασε καυστικά ο δήμαρχος, Α. Κολιάδης τονίζοντας ότι:
«Ήταν πρωτοφανές αυτό που συνέβη στη Ρόδο τον Νοέμβρη του 2024. Εξωπραγματικό να πιστεύει κάποιος ότι σε 2–3 μήνες μπορούν να γίνουν μελέτες, διαγωνισμοί, δημοπρατήσεις έργων που κοστολογούνται πάνω από 25 εκατ. ευρώ, ενώ είμαστε σε αναμονή για τα 3 εκατ. από το κράτος. Τι θέλουν να μας πουν; Έχετε σκεφτεί πόσες αναμορφώσεις προϋπολογισμού χρειάστηκε να κάνουμε ώστε να γίνουν κάποια από τα αναγκαία έργα χωρίς να έχουμε λάβει την απαιτούμενη χρηματοδότηση από το κράτος; Εμείς είμαστε αυτοί που θα χρειαστεί να λογοδοτήσουμε στους πολίτες για τα έργα που δεν έγιναν και αφορούν την αποκατάσταση της ασφάλειας των πολιτών. Υπάρχει μεγάλη και έντονη δυσαρέσκεια για τις διάφορες αποφάσεις των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων ή άλλων θεσμικών φορέων για παρόμοιες καταστάσεις. Αν γίνονται λάθη, είμαστε πρόθυμοι να τα διορθώσουμε.
Ένα χρόνο μετά καταφέραμε να ξεκινήσουν οι ασφαλτοστρώσεις στην Ιαλυσό. Ελάτε όμως να μας πείτε ποια είναι η διαδικασία… Όλοι ξέρουμε ότι το άρθρο 32 επιταχύνει τις διαδικασίες. Και μας ζητάνε ότι πρέπει να αποδείξουμε και να πείσουμε ότι όντως έγιναν οι ζημιές και χρήζουν αποκατάστασης».
Ο κ. Χαλκιας τόνισε ότι η Δημοτική Αρχή δεν μπορεί να κατηγορηθεί για ολιγωρία και καθυστερήσεις ενώ ολοκλήρωσε τις απαιτούμενες διαδικασίες καταγραφής των ζημιών έγκαιρα και προέβη στις προβλεπόμενες διαδικασίες για την υποβολή των αιτήσεων χρηματοδότησης προς την κεντρική διοίκηση.
Αναλυτικότερα ανέφερε τα εξής: «Ως επείγουσα περίπτωση θωρείται αυτή που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα της αναθέτουσας αρχής, δηλαδή του Δήμου Ρόδου… Αν είχαμε καθυστερήσει στη διαδικασία καταγραφής, εκπόνησης μελετών κοκ, θα είχα αντιληφθεί την ακύρωση της απόφασης. Πώς αιτιολογείται ότι αδρανήσαμε όταν η ένταξη στη χρηματοδότηση έγινε τον μήνα Οκτώβριο από την κεντρική διοίκηση;
Γιατί λοιπόν το χρονικό διάστημα που διανύθηκε από τις πλημμύρες μέχρι τον περασμένο Οκτώβριο θα είναι σε βάρος μας; Πού καθυστερήσαμε; Και γιατί είχαμε εμείς την υποχρέωση να βρούμε από αλλού χρήματα για να αποκαταστήσουμε τις ζημιές αφού η χρηματοδότηση για τον σκοπό αυτό οφείλει να έρθει από το κράτος, όπως και ήρθε;
Άρα λοιπόν και η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, και απόφαση για μία μικρή χρηματοδότηση ήρθε για τη Ρόδο, και απόφαση ένταξης για τη Ρόδο υπάρχει. Όμως το χρονικό διάστημα από τη θεομηνία έως τον Οκτώβρη τώρα το χρησιμοποιούν εναντίον μας. Εδώ δεν φωνάζαμε τον Οκτώβρη μήνα; Ο δήμαρχος τι έλεγε; Τι θα γίνει με τη χρηματοδότηση; Γιατί φώναζε; Γιατί ήξερε ότι αν περάσει κάποιο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως θα έχουμε προβλήματα. Δεν θέλαμε εμείς να κάνουμε τις αναθέσεις Φεβρουάριο–Μάρτιο μήνα;
Και γι’ αυτό θα έπρεπε να έχει αντανακλαστικά το κράτος και να βγάζει τις χρηματοδοτήσεις εγκαίρως για να μπορεί μετά η διοίκηση να τις εκτελέσει. Εμείς δεν έχουμε χρηματοδότηση ως δήμος για τέτοια έκτακτα περιστατικά. Και ενώ είχαμε χρήματα στην άκρη, δεν είχαμε πιστώσεις και ούτε μας επιτρεπόταν να χρησιμοποιήσουμε τα χρήματα που αποταμίευσε ο δήμος τα τελευταία δύο χρόνια προς όφελος των πολιτών. Είναι η πραγματικότητα και πρέπει να γίνει κατανοητή στον κόσμο. Κάποιοι πρέπει να καταλάβουν».
Ο δήμαρχος Α. Κολιάδης, εξέφρασε έντονες ενστάσεις για τις καθυστερήσεις και τις απορρίψεις αποφάσεων του Δήμου σχετικά με έργα μέσω του άρθρου 32, συγκρίνοντας μάλιστα τη στάση της Αποκεντρωμένης με πρακτικές που ακολουθήθηκαν σε άλλους δήμους και περιφέρειες.
«Δεν ξυπνήσαμε ξαφνικά και ήρθαμε να διαμαρτυρηθούμε. Στον Δήμο Βόλου ήρθε χρηματοδότηση ύψους 1,2 εκατ. ευρώ για πεζοδρόμια το 2025 για την κακοκαιρία Ντάνιελ. Εκεί λειτουργεί διαφορετικά η Αποκεντρωμένη ή εκεί ο δήμαρχος λειτουργεί διαφορετικά; Μήπως πρέπει να ακολουθούμε τα βήματα άλλων δημάρχων που λειτουργούν με άλλο τρόπο;Για να μη πάμε σε άλλους βαθμούς, Περιφέρειες ανά την Ελλάδα ή δήμους που 3 ή 4 χρόνια μετά τις καταστροφές δημοπρατούν και αναθέτουν έργα με το άρθρο 32. Εμείς είμαστε κάτι διαφορετικό; Γιατί να υπάρχει αλλαγή νοοτροπίας τους τελευταίους μήνες εδώ; Να το δούμε… Γιατί να πρέπει να πείσουμε κάποιους ότι πρέπει να γίνουν ασφαλτοστρώσεις σε Ιαλυσό και Ρόδο;», είπε και πρόσθεσε τα εξής:
«Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χρηματοδότηση δεν έχει έρθει ακόμη. Εμείς, χωρίς να γνωρίζουμε το ύψος της χρηματοδότησης που θα λάβουμε (δηλαδή τα 3 εκατ. ευρώ που μας υποσχέθηκαν, μόλις το 10% όσων ζητήσαμε), πώς θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε στις διαδικασίες; Ελάτε να σας δείξουμε τις τεχνικές εκθέσεις των υπηρεσιακών μας και αυτά που έχουν καταθέσει άλλοι… για πολύ μεγαλύτερης αξίας έργα. Έχει καταντήσει ανέκδοτο όλο αυτό. Έχουμε τρομερή υπομονή. Υπόλογοι στην κοινωνία δεν θα είμαστε εμείς που δεν κάναμε αυτά που έπρεπε ή που δεν προσπαθήσαμε να τα κάνουμε. Κάποιοι άλλοι θα είναι».
