Πριν από ένα περίπου χρόνο, τέλη Αυγούστου 2025, το έργο «Ανάπλαση και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις από το Λιμάνι της Ακαντιάς ως τη νέα μαρίνα Ρόδου» οδηγείτο σε απένταξη από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Νοτίου Αιγαίου 2014-2020, καθώς η αδυναμία Δήμου Ρόδου και ΔΕΥΑΡ να το καταστήσουν λειτουργικό – αδιαπραγμάτευτος όρος του χρηματοδοτικού προγράμματος – είχε αυτήν την αναπόφευκτη κατάληξη.
Ο λόγος της απένταξης ήταν η μη λειτουργικότητα του αγωγού ομβρίων που είχε κατασκευαστεί και που δεν παρείχε καμία αντιπλημμυρική προστασία τόσο στο ίδιο το έργο της Ανάπλασης, όσο και στην ευρύτερη περιοχή της νέας μαρίνας.
Έκτοτε έχει περάσει ένας χρόνος και παρά τις έγγραφες διαβεβαιώσεις Δήμου και ΔΕΥΑΡ περί ύπαρξης μελετών και δημοπράτησης του καταληκτικού αγωγού ως τις 31 Αυγούστου 2025, το ζήτημα της απορροής των ομβρίων όχι μόνο δεν διευθετήθηκε, αλλά – αντιθέτως – αφήνει εκτεθειμένη την περιοχή σε σοβαρό πλημμυρικό κίνδυνο.
Ο αδράνεια του Δήμου όσον αφορά τη διευθέτηση της απορροής των ομβρίων υδάτων, ενδέχεται να επιφέρει ολέθριες συνέπειες στην ευρύτερη περιοχή. Και αυτό διότι τα έργα της μαρίνας έχουν προχωρήσει, το θαλάσσιο μέτωπο έχει τσιμεντωθεί και ακόμη κι αν υποτεθεί ότι η διευθέτηση γίνει έστω και την ύστατη στιγμή, δεν υπάρχει πλέον διέξοδος του νερού προς τη θάλασσα.
Η ειρωνία της υπόθεσης: Ο Δήμος Ρόδου, που πριν από έναν χρόνο διαμαρτυρόταν για την απένταξη του έργου, άφησε έκτοτε άλυτο το ίδιο πρόβλημα που την προκάλεσε. Αυτή είναι η πιο αποκαλυπτική απόδειξη της αναποτελεσματικότητας και της αναξιοπιστίας του. Κατήγγειλε την απένταξη, αλλά δεν φρόντισε να εξαλείψει τους λόγους της, πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για έργο αντιπλημμυρικής προστασίας που, στην εποχή της κλιματικής κρίσης, θα έπρεπε να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα.
Ο Real Voice, ενόψει του επερχόμενου φθινοπώρου – χειμώνα, προέβη χθες , 29.09.2026, σε επιτόπια αποτύπωση με τον φωτογραφικό φακό, της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η περιοχή της νέας μαρίνας, καταγράφοντας εικόνες πλήρους εγκατάλειψης του έργου, με πανύψηλες καλαμιές να έχουν φράξει το σημείο που σταματάει ο αγωγός, ο οποίος ούτως ή άλλως δεν είναι λειτουργικός αφού τα όμβρια δεν μπορούν πλέον να οδηγηθούν στη θάλασσα.
Το ιστορικό του έργου
To έργο «Ανάπλαση και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις από το Λιμάνι της Ακαντιάς ως τη νέα μαρίνα Ρόδου» εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Νοτίου Αιγαίου 2014-2020 στις 12.06.2019 με Δικαιούχο το Δήμο Ρόδου και Φορέα Υλοποίησης τη Δ/νση Τεχνικών Έργων και Υποδομών του Δήμου.
Ο αρχικός συνολικός προϋπολογισμός ανερχόταν στα 3.038.400€ και επιλέξιμο προϋπολογισμό 2.000.000€. Η διαφορά του 1.038.400 εκ. € θα καλυπτόταν από ίδιους πόρους του Δ. Ρόδου.
Στις 3-1-2024 – δηλαδή στο ξεκίνημα της δημαρχίας Κολιάδη – με απόφαση του Περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου τροποποιήθηκε η Απόφαση ένταξης και ο επιλέξιμος προϋπολογισμός αυξήθηκε στα 3.720.513€. Καλύφθηκε δηλαδή από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας και η ίδια συμμετοχή του Δήμου Ρόδου.
Η σύμβαση κατασκευής του κύριου υποέργου ποσού 2.854.011,32€ υπογράφηκε στις 22-12-2021 με ημερομηνία περάτωσης εργασιών 24 μήνες ήτοι έως 22-12-2023. Μεταξύ των παραδοτέων ήταν και ο σπονδυλωτός αγωγός παροχέτευσης ομβρίων υδάτων.
Στην πορεία κρίθηκε αναγκαία συμπληρωματική σύμβαση και παράταση προθεσμίας περαίωσης έως 21-9-2024. Η ανάγκη αυτή προέκυψε εκτός των άλλων και για να αντιμετωπιστεί η αντίθεση της Διοίκησης της Μαρίνας ΑΕ για την όδευση του σπονδυλωτού αγωγού ομβρίων μέσα από το χερσαίο χώρο της. Προκρίθηκε η λύση της τροποποίησης της μελέτης με νέα του όδευση κάτω από το παράκτιο πεζοδρόμιο και της επέκτασής του μέχρι το σημείο εισόδου της περιμετρικής οδού στο λιμάνι. Με τον τρόπο αυτό το έργο θα ήταν λειτουργικό καθώς θα υπήρχε η δυνατότητα τα όμβρια ύδατα να οδηγηθούν απρόσκοπτα στη θάλασσα και επίσης διότι από το σημείο αυτό ο αγωγός θα μπορούσε να επεκταθεί μελλοντικά χωρίς να επηρεάζει το τμήμα του έργου που έχει κατασκευαστεί.
Το έργο προστέθηκε στο αρχικό, λόγω αδυναμίας της ΔΕΥΑΡ, να το χρηματοδοτήσει. Τη χρηματοδότησή του με επιπλέον 1,1 εκατ. ευρώ ανέλαβε και πάλι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ποσό το οποίο προστέθηκε στον αρχικό προϋπολογισμό ένταξης του έργου.
Στη συνέχεια εγκρίθηκε δεύτερη παράταση προθεσμίας περαίωσης έως 21-5-2025 με κυριότερο λόγο την καθυστέρηση στην έναρξη κατασκευής του σπονδυλωτού αγωγού ομβρίων. Οι συγκεκριμένες εργασίες ξεκίνησαν το 2ο εξάμηνο του έτους 2023.
Στην πορεία εγκρίθηκε και τρίτη παράταση προθεσμίας περαίωσης έως 21-8-2025.
Η αυτοψία και ο μη λειτουργικός αγωγός ομβρίων
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 παρατηρήθηκαν διαμορφώσεις στην περιοχή εκβολής του σπονδυλωτού αγωγού ομβρίων στο πλαίσιο κατασκευής της Β’ φάσης της μαρίνας Ρόδου οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τα όμβρια να μην μπορούν να καταλήξουν στον αποδέκτη, να λιμνάζουν και εκτός από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, να είναι προφανές το πρόβλημα που θα δημιουργηθεί σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης, τόσο στο έργο όσο και στην γύρω περιοχή.
Αποφασίστηκε η πραγματοποίηση έκτακτης αυτοψίας από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 22-07-2025 και στη συνέχεια συντάχθηκε Προσωρινή Έκθεση Αποτελεσμάτων στην οποία εντοπίστηκαν 2 ευρήματα :
Το πρώτο εύρημα ήταν η μη λειτουργικότητα του αγωγού ομβρίων που είχε κατασκευαστεί. Το δεύτερο ήταν κακοτεχνίες στην κατασκευή της ασφαλτικής στρώσης.
Στις 31-07-2025 κοινοποιήθηκε από την ΕΥΔ στον Δήμο Ρόδου (ως δικαιούχο) η Έκθεση των ευρημάτων και δόθηκε προθεσμία συμμόρφωσης δεκαπέντε (15) ημερών – όση ακριβώς προβλέπεται από Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου, προκειμένου να βρεθεί και να συμφωνηθεί μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων (ΔΕΥΑ Ρόδου, Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Νότιας Δωδεκανήσου και Μαρίνες Ρόδου Α.Ε.) τεχνική λύση για τα δύο ζητήματα.
Στις 13-8-2025, η Δ/νση Τεχνικών Έργων και Υποδομών του Δήμου Ρόδου απάντησε στην προσωρινή έκθεση αναφέροντας πως οι κακοτεχνίες αποκαταστάθηκαν ενώ για τον αγωγό που ήταν και το σοβαρότερο ζήτημα δεν έγινε καμία αναφορά.
Η προθεσμία εξέπνευσε στις 14-8-2025 και ο Δήμος Ρόδου δεν παρουσίασε κάποια λύση.
Έτσι στις 19-8-2025 συντάχθηκε η Οριστική Έκθεση Αποτελεσμάτων σύμφωνα με την οποία: « Ο αγωγός ομβρίων που κατασκευάστηκε δεν είναι σε λειτουργία και δεν παρέχει καμία πραγματική αντιπλημμυρική προστασία. Στη σύσταση 1 ζητήθηκε τεχνική λύση για την εξασφάλιση της λειτουργικότητας του αγωγού ομβρίων και συμφωνία επί αυτής των εμπλεκόμενων φορέων, (ΔΕΥΑ Ρόδου, Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Νότιας Δωδεκανήσου και Μαρίνες Ρόδου Α.Ε.). Η προθεσμία των 15 ημερών παρήλθε χωρίς τη συμμόρφωση στην ανωτέρω σύσταση και χωρίς την υποβολή αντιρρήσεων. Ως εκ τούτου το έργο θεωρείται μη λειτουργικό και η μη συμμόρφωση στη σύσταση 1 επιφέρει ανάκληση της Απόφασης Ένταξης Πράξης».
Δύο αντικρουόμενα έγγραφα!
Στις 19 Αυγούστου 2025, συνέβη κάτι αξιοσημείωτο. Ο Δήμος απέστειλε εκπρόθεσμα δύο έγγραφα με την ίδια ημερομηνία, αλλά με εντελώς αντικρουόμενο περιεχόμενο!
Το πρώτο έγγραφο, υπογεγραμμένο από την τότε Γενική Γραμματέα του Δήμου, Άννα Παρασκευοπούλου, ανέφερε ότι η προκήρυξη για την κατασκευή του καταληκτικού τμήματος του αγωγού θα γινόταν έως τις 31 Αυγούστου 2025 (δηλαδή, η εργασία δεν είχε καν ξεκινήσει).
Το δεύτερο έγγραφο, προερχόμενο από τη ΔΕΥΑΡ, ισχυριζόταν ότι οι εργασίες για την προσωρινή όδευση του αγωγού είχαν ήδη ξεκινήσει από τις 16 Αυγούστου και ότι ο αγωγός ήταν ήδη λειτουργικός.
Αυτή η κραυγαλέα διοικητική ασυνέπεια έπεισε τη Διαχειριστική Αρχή ότι ο δικαιούχος (Δήμος Ρόδου) όχι μόνο δεν είχε λύσει το πρόβλημα, αλλά δεν μπορούσε καν να συντονίσει τις δικές του υπηρεσίες.
Το έγγραφο του Δήμου
Στις 19-8-2025, απεστάλη στην ΕΥΔ συμπληρωματική απάντηση στην από το γραφείο της Γενικής Γραμματέως του Δήμου Ρόδου (και όχι από την Δ/νση Τεχνικών Έργων και Υποδομών που ήταν ο φορέας Υλοποίησης του έργου σύμφωνα με την απόφαση ένταξης πράξης) στην οποία ανέφερε τα εξής:
«Η όδευση του καταληκτικού τμήματος του αγωγού ομβρίων θα πραγματοποιηθεί όπως αποτυπώνεται στα επισυναπτόμενα σχέδια, με τη σύμφωνη γνώμη του ΔΛΤΝΔ και της ΔΕΥΑ Ρόδου. Η προκήρυξη του παραπάνω έργου θα πραγματοποιηθεί έως τις 31/8/2025. Η διαχείριση των ομβρίων υδάτων της πόλης αποτελεί αδιαμφισβήτητη μέριμνα του Δήμου Ρόδου και της ΔΕΥΑ Ρόδου.»
Το έγγραφο της ΔΕΥΑΡ
Την ίδια μέρα – 19-8-2025 – απεστάλη στην ΕΥΔ και έγγραφο της ΔΕΥΑΡ ως απάντηση στην Οριστική Έκθεση στην οποία αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής :
« 1. Λειτουργικότητα αγωγού
Όπως ενημερώσαμε τον αντιπρόεδρο του ΤΕΕ η Διεύθυνση Αποχέτευσης παρέδωσε οριζοντιογραφία στα συνεργία μας για το άνοιγμα καναλιού πλάτους 1,5 μ με απόληξη στην Θάλασσά για την απρόσκοπτη απορροή των υδάτων η οποία και εκκίνησε στις 16-08-2025 και την οποία σας παραθέτουμε.
Ο αγωγός ομβρίων είναι ήδη λειτουργικός, καθώς η Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. πραγματοποίησε την στοχευμένη τεχνική παρέμβαση με εκσκαφές στο σημείο και όδευση των υδάτων που εξασφαλίζει την ομαλή προσωρινή παροχέτευση των ομβρίων υδάτων με απόληξη στη θάλασσα. Ως εκ τούτου, δεν εγείρονται ζητήματα περιβαλλοντικής όχλησης ούτε κίνδυνοι πρόκλησης πλημμυρικών φαινομένων.
Οπότε οι ενδείξεις που αναφέρονται στο έγγραφο είναι απλή πιθανολόγηση και όχι τεκμηρίωση και θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν η παρούσα επιστολή και η άποψη της διεύθυνσης αποχέτευσης της ΔΕΥΑΡ που πιστοποιεί την λειτουργικότητα του.
- Περιβαλλοντικές δεσμεύσεις – Σχέση με Μ.Π.Ε. Μαρίνας
Η εν λόγω παρέμβαση κατέστη αναγκαία λόγω της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) της Β΄ Φάσης της Μαρίνας Ρόδου, η οποία απαιτεί την μετατόπιση του σημείου απόληξης του αγωγού. Μέχρι την εκτέλεση του σχετικού έργου, η προσωρινή λύση που υλοποίησε η Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. εξασφαλίζει τη συνεχή και ασφαλή λειτουργία του υφιστάμενου αγωγού.
- Οριστική τεχνική λύση – Μελέτη Δ.Ε.Υ.Α.Ρ.
Η Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. έχει ήδη εκπονήσει μελέτη ολοκλήρωσης του αγωγού, συνολικού προϋπολογισμού 130.000 €, η οποία θα υλοποιηθεί με χρηματοδότηση από ιδίους πόρους της ΔΕΥΑ Ρόδου.
Η μελέτη αυτή, η οποία επισυνάπτεται στην παρούσα, διασφαλίζει την οριστική και πλήρη συμμόρφωση με τις προβλέψεις της Μ.Π.Ε. και τη μακροχρόνια λειτουργικότητα του έργου, την οριζοντιογραφία αυτής σας παραθέτουμε παρακάτω.
Το ζήτημα της λειτουργικότητας έχει επιλυθεί από τη Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. με την προσωρινή παρέμβαση και προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί οριστικά με την επικείμενη εκτέλεση του έργου μετατόπισης.»
Συμπέρασμα:
Πέραν του ότι τα δύο αντικρουόμενα έγγραφα υπεβλήθησαν εκπρόθεσμα στην ΕΥΔ, , αξιοσημείωτο είναι ότι δεν προέρχονται από τον αρμόδιο φορέα υλοποίησης του έργου που είναι η Δ/νση Τεχνικών Έργων και Υποδομών .
Επιπλέον η προκήρυξη του έργου που ανέφερε το έγγραφο της τότε Γενικής Γραμματέως του Δήμου Ρόδου Άννα Παρασκευοπούλου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί έως τις 31/8/2025 έως και σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί.
Η προσωρινή στοχευμένη τεχνική παρέμβαση που αναφέρεται στο έγγραφο της ΔΕΥΑΡ ήταν μια αυθαίρετη διάνοιξη ενός καναλιού το οποίο δεν οδηγούσε τα όμβρια στην θάλασσα αλλά τα εγκλώβιζε στο εσωτερικό του χώρου.
Η δε οριστική τεχνική λύση για την οποία έκανε λόγο η ΔΕΥΑΡ έως και σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί.
Η απένταξη
Κατόπιν αυτών, βάσει της εισήγησης της ΕΥΔ για «σοβαρή παρατυπία και παραβίαση των όρων επιλεξιμότητας», ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου υπέγραψε στις 22 Αυγούστου 2025 την Οριστική Απόφαση Ανάκλησης της Ένταξης του έργου, χωρίς ωστόσο να ζητήσει την επιστροφή των 3, 3 εκατ. ευρώ, (οι πληρωμές που είχαν γίνει μέχρι τότε) όπως θα μπορούσε να κάνει.
Στην εισήγηση της ΕΥΔ αναφέρονται τα εξής:
«… διότι κατά τη διενέργεια επιτόπιας επαλήθευσης διαπιστώθηκε η μη λειτουργικότητα του συγχρηματοδοτούμενου έργου, γεγονός που συνιστά σοβαρή παρατυπία και παραβίαση των όρων επιλεξιμότητας και ο δικαιούχος δε συμμορφώθηκε εντός της προθεσμίας που τέθηκε στη σχετική σύσταση.
Επιπλέον, και επειδή βρισκόμαστε στη φάση κλεισίματος του Επιχειρησιακού Προγράμματος Νοτίου Αιγαίου 2014-2020 και η εν λόγω πράξη έχει επιλέξιμες δαπάνες ποσού 495.336,21€ σε προϋπολογισμό σύμβασης 4.674.625,39€, δεν κρίνεται σκόπιμο για διαχειριστικούς λόγους να δηλωθεί στην Τελική Έκθεση Υλοποίησης του Προγράμματος ως ημιτελής πράξη, αφού δεν διαφαίνεται η εξασφάλιση της λειτουργικότητάς της εντός των χρονικών ορίων που υπάρχουν από τους Κανονισμούς».
Η παραπάνω Απόφαση έχει ως συνέπεια ο Δ. Ρόδου να πρέπει να εξασφαλίσει ίδιους πόρους 1,35 εκ. € προκειμένου να αποπληρώσει το έργο.
Σημειώνεται επίσης ότι η ΕΥΔ δεν εισηγήθηκε – ενώ θα μπορούσε – την επιστροφή από το Δήμο Ρόδου του ποσού που έχει καταβληθεί έως εκείνη την περίοδο στον ανάδοχο το οποίο ανέρχεται στο 3,3 εκ. €.
Συμπερασματικά, το έργο αν δεν περιελάμβανε την κατασκευή του αγωγού ομβρίων θα ήταν λειτουργικό και ολοκληρωμένο, αλλά η μη ολοκλήρωση του αγωγού συμπαρασύρει ολόκληρο το έργο στην κατηγορία «ημιτελές».
Με απλά λόγια, η ολιγωρία Δήμου – ΔΕΥΑΡ να λύσουν έγκαιρα το πρόβλημα του αγωγού ομβρίων συμπαρέσυρε σε απένταξη ολόκληρο το έργο της Ανάπλασης, το οποίο εξ αυτού του λόγου χαρακτηρίστηκε ημιτελές και μη λειτουργικό.
Κρίσιμη παράμετρος που Δήμος και ΔΕΥΑΡ δεν έλαβαν υπόψιν τους, ήταν οι προθεσμίες του ΕΣΠΑ 2014 – 2020 για το οριστικό κλείσιμο του προγράμματος – για όλη τη χώρα και όχι μόνο για τον Δήμο Ρόδου – στο τέλος του 2025, που δημιουργούσαν ασφυκτικά χρονικά περιθώρια για τα ημιτελή έργα, τα οποία θα έπρεπε να ολοκληρωθούν και να κλείσουν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου.
Η σημερινή κατάσταση
Η ίδια παροιμιώδης ολιγωρία του Δήμου Ρόδου συνεχίζεται.
Από την απένταξη του έργου μέχρι σήμερα, δεν έχουν γίνει όσα έπρεπε να κάνει ο Δήμος Ρόδου για να θωρακιστεί η περιοχή της νέας μαρίνας από τον πλημμυρικό κίνδυνο. Η κατασκευή του αγωγού έχει ολοκληρωθεί μέχρι το σημείο εισόδου της περιμετρικής οδού στο λιμάνι. Τα όμβρια ύδατα, μέχρι πρότινος οδηγούντο με φυσική ροή στη θάλασσα. Με την έναρξη όμως των εργασιών στον χερσαίο χώρο της Β’ φάσης της μαρίνας, τα όμβρια δεν οδηγούνται πουθενά, λιμνάζουν και εκτός από την περιβαλλοντική επιβάρυνση είναι προφανές ότι η περιοχή συνολικά – και το ίδιο το έργο της ανάπλασης – τίθενται προ σοβαρού πλημμυρικού κινδύνου, σε περίπτωση έντονης βροχόπτωσης. Ειδικότερα, δεν έχει κατασκευαστεί το αναγκαίο τμήμα του αγωγού που διέρχεται το χερσαίο τμήμα της νέας μαρίνας, ώστε να καταλήξει ο αγωγός στη θάλασσα και να υπάρχει απρόσκοπτη απορροή των ομβρίων.
Έναν χρόνο μετά, Δήμος Ρόδου και ΔΕΥΑΡ οφείλουν να απαντήσουν συγκεκριμένα: Τι απέγινε η προκήρυξη που είχε εξαγγελθεί για τον Αύγουστο του 2025; Γιατί δεν υλοποιήθηκε η μελέτη των 130.000 ευρώ;
Από την επιτόπια αποτύπωση της κατάστασης που έκανε χθες ο Real Voice, από όπου και οι σχετικές φωτογραφίες, είναι φανερό ότι η περίφραξη του λιμανιού που έχει κατασκευαστεί στο πλαίσιο των εργασιών της Β’ φάσης του έργου της μαρίνας, δεν αφήνει διέξοδο των ομβρίων προς τη θάλασσα. Ακόμα κι αν υποτεθεί ότι έστω και την ύστατη στιγμή ο Δήμος διευθετήσει την απορροή των υδάτων, που θα πάνε τα όμβρια, όταν όλο το θαλάσσιο μέτωπο έχει τσιμεντωθεί;
Δήμος Ρόδου και ΔΕΥΑΡ γράφουν ιστορία….
