Με μια πολυσέλιδη επιστολή προς τη Δημοτική Επιτροπή και τον δημοτικό σύμβουλο Τηλέμαχο Καμπούρη, ο αντιδήμαρχος Μεσαιωνικής Πόλης Σωτήρης Βαγιανός επιχειρεί να απαντήσει στις ενστάσεις και στα ερωτήματα που ο κ. Καμπούρης διατυπώσε για το έργο επιτήρησης της Μεσαιωνικής Πόλης με χρήση drones. Ωστόσο, όπως προκύπτει από το κείμενο, ο Βαγιανός δεν απαντά στην ουσία των ενστάσεων του Τηλέμαχου Καμπούρη, αλλά αντιθέτως προσπαθεί να αποδείξει ότι “όλα θα γίνουν” αλλά εκ των υστέρων, γεγονός που αποδεικνύει ότι πολλά κρίσιμα στοιχεία είναι ακόμη στον αέρα. Επιπλέον, καταδεικνύει τη βιασύνη να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να υπογραφεί η σύμβαση με τον ανάδοχο, την ώρα που πλείστα όσα ζητήματα νομιμότητας του έργου παραμένουν αδιευκρίνιστα και μετατίθενται για το μέλλον!
Η… δια νυκτός απάντηση Βαγιανού (εστάλη αργά χθες το βράδυ) αφορά στο αίτημα του Τηλέμαχου Καμπούρη να αναβληθεί η συζήτηση του θέματος που είναι προγραμματισμένη για σήμερα Δευτέρα 22 Ιουνίου στη Δημοτική Επιτροπή, η οποία καλείται να εγκρίνει τα πρακτικά της διαγωνιστικής διαδικασίας και να επικυρώσει τον ορισμό του προσωρινού αναδόχου, δίνοντας το πράσινο φως για την υπογραφή της σύμβασης.
Ωστόσο, παρά τις φραστικές διαβεβαιώσεις περί πλήρους συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, που δόθηκαν προ εβδομάδων και στο δημοτικό συμβούλιο, η επιστολή ερχεται να εντείνει τις ανησυχίες και τα ερωτηματικά καθώς επιβεβαιώνει ότι μια σειρά από κρίσιμες προϋποθέσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Όπως προκύπτει από το ίδιο το κείμενο, η Εκτίμηση Αντικτύπου (DPIA), ο καθορισμός των διαδρομών πτήσης, οι χρόνοι διατήρησης των δεδομένων, τα μέτρα ελαχιστοποίησης της καταγραφής, οι όροι πρόσβασης στο υλικό και η πλήρης συμβατική ρύθμιση των υποχρεώσεων του αναδόχου, θα καθοριστούν σε επόμενο στάδιο.
Με άλλα λόγια, ο Βαγιανός ζητά από τη Δημοτική Επιτροπή να εγκρίνει την υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο χωρίς να γνωρίζει πού θα πετούν τα drones, τι θα καταγράφουν, ποιος θα βλέπει το υλικό και πόσο θα το κρατά, όπως προκύπτει από την επιστολή του (δημοσιεύεται αυτούσια παρακάτω). Αλλά και χωρίς να υπάρχει Εκτίμηση Αντικτύπου (DPIA), η οποία θα έπρεπε να γίνει πριν οριστικοποιηθούν οι προδιαγραφές του έργου και πριν προχωρήσει η διαδικασία της ανάθεσης.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται και παραμένει αναπάντητο είναι κατά πόσο μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία ανάδειξης αναδόχου ενός συστήματος συνεχούς επιτήρησης δημόσιου χώρου, όταν σημαντικό μέρος των ουσιωδών εγγυήσεων συμμόρφωσης με τον ΓΚΠΔ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Αν η ουσιαστική αξιολόγηση της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της νομιμότητας της επιτήρησης μετατίθεται για αργότερα, κατά πόσο η Δημοτική Επιτροπή διαθέτει σήμερα όλα τα αναγκαία στοιχεία για να ολοκληρώσει τη διαγωνιστική διαδικασία;
Παράλληλα, παραμένουν ερωτήματα για το εάν έχει αποδειχθεί επαρκώς ότι η χρήση drones αποτελεί το μοναδικό ή το ηπιότερο διαθέσιμο μέσο αντιμετώπισης προβλημάτων όπως οι παράνομες καταλήψεις κοινόχρηστων χώρων, η παράνομη στάθμευση ή η διαχείριση του συνωστισμού, καθώς και για το ποιος θα έχει στην πράξη την ευθύνη παρακολούθησης και αξιοποίησης του υλικού που θα συλλέγεται.
Εκείνο που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι η εμφανής βιασύνη να προχωρήσει η ανάθεση του έργου, ενώ τα πιο κρίσιμα στοιχεία του εξακολουθούν να βρίσκονται «υπό διαμόρφωση». Ο Σωτήρης Βαγιανός ζητά ουσιαστικά να προχωρήσει η σύμβαση σήμερα, με την υπόσχεση ότι αργότερα θα αποσαφηνιστούν οι διαδρομές πτήσης, οι όροι επεξεργασίας των δεδομένων, οι χρόνοι διατήρησής τους και η ίδια η εκτίμηση των επιπτώσεων στην ιδιωτικότητα των πολιτών.
Πρόκειται για μια σειρά θεμελιωδών παραμέτρων που υπό κανονικές συνθήκες θα περίμενε κανείς να έχουν ξεκαθαρίσει πριν και όχι μετά την επιλογή αναδόχου.
Εν κατακλείδι, η επιστολή δεν αποδεικνύει ότι το έργο είναι έτοιμο. Αντιθέτως αποδεικνύει ότι μένει ακόμη να γίνουν σχεδόν όλα τα κρίσιμα βήματα για να κριθεί αν μπορεί να λειτουργήσει νόμιμα.
Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΒΑΓΙΑΝΟΥ
| ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΝΟΜΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ & ΜΝΗΜΕΙΩΝ |
Ρόδος, 21 Ιουνίου 2026 |
ΠΡΟΣ:
- Τη Δημοτική Επιτροπή Δήμου Ρόδου
- Τον Δημοτικό Σύμβουλο κ. Τηλέμαχο Καμπούρη
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
- Διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων Δήμου Ρόδου
- Γραφείο Δημάρχου Ρόδου
- Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου (με την παράκληση να διαβιβασθεί σε όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και να εισαχθεί προς ενημέρωση στο αμέσως επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, συνοδευόμενη από τη Γνωμοδότηση του DPO)
- Συμβεβλημένο Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων (DPO) Δήμου Ρόδου
- Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
ΘΕΜΑ: Απάντηση επί του αιτήματος αναβολής και παροχής διευκρινίσεων του Δημοτικού Συμβούλου κ. Τηλέμαχου Καμπούρη, αναφορικά με ζητήματα προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για το έργο «Παροχή Υπηρεσιών Φύλαξης και Εποπτείας της Μεσαιωνικής Πόλης με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΣμηΕΑ) και επίγειων δυνάμεων».
ΣΧΕΤ.:
α) Το αίτημα του Δημοτικού Συμβούλου κ. Τηλέμαχου Καμπούρη.
β) Η υπ’ αριθ. 355/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής Δήμου Ρόδου.
γ) Η Τεχνική Μελέτη του ως άνω έργου (Απρίλιος 2026, μελετητής Εμμανουήλ Κιαουρτζής, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΤΕ).
δ) Η υπ’ αριθ. πρωτ. 32604/26.05.2026 Γνωμοδότηση του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων (DPO) του Δήμου Ρόδου.
ε) Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ), ο Ν. 4624/2019 και ο Ν. 4412/2016.
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,
Αξιότιμα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής,
Αξιότιμε κύριε Καμπούρη,
Επί του ως άνω (α) σχετικού αιτήματος, με το οποίο ζητείται η αναβολή της λήψης απόφασης για την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου του ανωτέρω έργου και η παροχή διευκρινίσεων επί ζητημάτων προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, έχω την τιμή να θέσω υπόψη σας τα ακόλουθα.
Καταρχάς, οφείλω να σημειώσω ότι τα ζητήματα προστασίας δεδομένων που εγείρονται είναι θεμιτά και ουσιώδη, και ο Δήμος Ρόδου τα αντιμετωπίζει με την προσοχή που τους αρμόζει. Όπως καταδεικνύεται κατωτέρω, οι σχετικές απαιτήσεις όχι μόνο δεν έχουν παραβλεφθεί, αλλά έχουν ήδη ενεργοποιηθεί οι θεσμικές εγγυήσεις του Δήμου και αποτυπώνονται τόσο στην Τεχνική Μελέτη όσο και στη Γνωμοδότηση του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων, ενώ ο Δήμος αναλαμβάνει ρητές και δεσμευτικές υποχρεώσεις για την πλήρη συμμόρφωση πριν από οποιαδήποτε επεξεργασία δεδομένων.
- Επί της συμμετοχής του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων (DPO)
Η κεντρική αιτίαση, ότι δηλαδή δεν αξιοποιήθηκαν οι θεσμικές εγγυήσεις του Δήμου μέσω του DPO, δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα. Ο συμβεβλημένος Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων του Δήμου Ρόδου έχει ήδη εκδώσει την υπ’ αριθ. πρωτ. 32604/26.05.2026 αναλυτική Γνωμοδότηση (σχετ. δ), η οποία πραγματεύεται διεξοδικά τις προϋποθέσεις νομιμότητας για την προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης, με ειδική αναφορά στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η Γνωμοδότηση αυτή τίθεται με την παρούσα υπόψη της Δημοτικής Επιτροπής και θα εισαχθεί προς ενημέρωση στο αμέσως επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, απαντώντας ευθέως στο σχετικό αίτημα. Επισημαίνεται ότι, κατά τη ρητή διατύπωση της ίδιας της Γνωμοδότησης (ενότητα 3.5, σελ. 7), ο ρόλος του DPO είναι συμβουλευτικός, ενώ η ευθύνη για τη διενέργεια, έγκριση και εφαρμογή των μέτρων παραμένει στον υπεύθυνο επεξεργασίας, ήτοι στον Δήμο Ρόδου, ο οποίος δεσμεύεται να λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του DPO πριν από κάθε κρίσιμη τεχνική, οργανωτική ή συμβατική απόφαση.
- Επί της φύσης της επεξεργασίας και της συμμόρφωσης με τον ΓΚΠΔ
Ο Δήμος Ρόδου αναγνωρίζει πλήρως ότι η λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης συνιστά επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 4 του ΓΚΠΔ, όπως ορθώς επισημαίνει και η Γνωμοδότηση του DPO (ενότητα 3.1, σελ. 4). Για τον λόγο αυτό, η Τεχνική Μελέτη περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για την προστασία δεδομένων (Κεφάλαιο 4 «Νομικό & Κανονιστικό Πλαίσιο», και ιδίως υποενότητες 4.1 και 4.3), όπου προβλέπεται ρητά ότι η συλλογή και επεξεργασία πραγματοποιείται αποκλειστικά για λογαριασμό του Δήμου Ρόδου, για καθορισμένους σκοπούς εποπτείας, ελέγχου και ασφάλειας, περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, τα δεδομένα δεν κοινοποιούνται σε τρίτους και εφαρμόζονται κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα — αρχές που αντιστοιχούν στις απαιτήσεις περιορισμού σκοπού, αναγκαιότητας και ελαχιστοποίησης που περιγράφει η Γνωμοδότηση (ενότητες 3.3 και 3.4, σελ. 5).
Διευκρινίζεται ότι η αναφορά της Μελέτης (υποενότητα 4.1) στη μη ταυτοποίηση φυσικών προσώπων νοείται ως δέσμευση εφαρμογής μέτρων ελαχιστοποίησης και, όπου απαιτείται, ανωνυμοποίησης ή θόλωσης, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Γνωμοδότησης (σελ. 10), ώστε η επεξεργασία να περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο για τον επιδιωκόμενο σκοπό.
- Επί της αναγκαιότητας και αναλογικότητας της χρήσης ΣμηΕΑ
Η Γνωμοδότηση (ενότητες 3.4 και 5, σελ. 5 και 9, καθώς και Σύσταση 5, σελ. 13) απαιτεί ειδική τεκμηρίωση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, καθώς και της επιλογής των ΣμηΕΑ έναντι ηπιότερων μέσων. Η Τεχνική Μελέτη ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή: στις ενότητες 2.1 «Ανάλυση Υφιστάμενης Κατάστασης» και 2.2 «Στόχοι των Παρεχόμενων Υπηρεσιών» τεκμηριώνονται συγκεκριμένα τα προβλήματα (καταλήψεις κοινόχρηστων χώρων πέραν των εγκεκριμένων ορίων, παράνομη είσοδος και στάθμευση οχημάτων, φαινόμενα συνωστισμού και ασφάλειας, έκτακτα περιστατικά υγείας), η ιδιαιτερότητα του χώρου (έκταση περίπου 534 στρεμμάτων, πολυδαίδαλο δίκτυο, στενά σοκάκια μη προσβάσιμα από συμβατικά οχήματα) και η αντικειμενική αδυναμία πλήρους κάλυψης από το ίδιο προσωπικό του Δήμου. Τα στοιχεία αυτά τεκμηριώνουν ότι τα ηπιότερα μέσα δεν επαρκούν και ότι η εναέρια εποπτεία αποτελεί πρόσφορο και αναλογικό μέτρο για τον επιδιωκόμενο σκοπό.
- Επί της Εκτίμησης Αντικτύπου (DPIA) και του χρόνου διενέργειάς της
Επί του κρισιμότερου ζητήματος που τίθεται, ήτοι της Εκτίμησης Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων (DPIA), ο Δήμος Ρόδου δηλώνει ρητά και δεσμευτικά τα εξής:
α) Η ανάδειξη προσωρινού αναδόχου αποτελεί προσυμβατικό στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας και δεν συνεπάγεται, αυτή καθαυτή, οποιαδήποτε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
β) Σύμφωνα με τη ρητή πρόβλεψη της Τεχνικής Μελέτης (υποενότητα 4.4) και τη Σύσταση 16 της Γνωμοδότησης (σελ. 14), καμία πτήση μη επανδρωμένου αεροσκάφους που συνεπάγεται λήψη, μετάδοση ή καταγραφή εικόνας φυσικών προσώπων δεν θα εκτελεστεί πριν από την ολοκλήρωση της απαιτούμενης DPIA.
γ) Η DPIA θα είναι, σύμφωνα με τις ενότητες 3.5 και 7 και τις Συστάσεις 1, 2 και 15 της Γνωμοδότησης, ειδική, πλήρης, ολοκληρωμένη και συνεκτική, θα συμπεριλάβει ειδικό παράρτημα χαρτογράφησης πτήσεων και ροών δεδομένων, και θα ολοκληρωθεί πριν από την υπογραφή της σύμβασης και την οριστικοποίηση των κρίσιμων παραμέτρων επεξεργασίας (διαδρομές πτήσεων, χρόνος τήρησης, μέτρα ελαχιστοποίησης, δικαιώματα πρόσβασης).
δ) Η Μελέτη έχει ήδη προβλέψει (υποενότητα 4.4) την υποχρέωση των συμμετεχόντων οικονομικών φορέων να δηλώσουν, με Υπεύθυνη Δήλωση, ότι δύνανται να υποστηρίξουν τη διενέργεια DPIA, διασφαλίζοντας έτσι τη δυνατότητα έγκαιρης ολοκλήρωσής της.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η DPIA θα προηγηθεί κάθε πραγματικής επεξεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 35 του ΓΚΠΔ και την Απόφαση 13/2024 της ΑΠΔΠΧ, στις οποίες παραπέμπει η Γνωμοδότηση (σελ. 7 και 12).
- Επί του ρόλου του αναδόχου ως εκτελούντος την επεξεργασία (άρθρο 28 ΓΚΠΔ)
Ο Δήμος Ρόδου παραμένει ο υπεύθυνος επεξεργασίας, ενώ ο ανάδοχος ενεργεί για λογαριασμό του, όπως ρητά προβλέπει η Μελέτη (υποενότητα 4.1: η συλλογή και επεξεργασία δεδομένων πραγματοποιείται αποκλειστικά για λογαριασμό του Δήμου Ρόδου). Σε συμμόρφωση προς τη Σύσταση 13 (σελ. 13) και τα σημεία 24–25 της ενότητας 4 (σελ. 8) της Γνωμοδότησης, ο Δήμος δεσμεύεται να ενσωματώσει στη σύμβαση με τον ανάδοχο ειδικούς όρους προστασίας δεδομένων και πλήρη ρύθμιση της σχέσης εκτελούντος την επεξεργασία, σύμφωνα με το άρθρο 28 του ΓΚΠΔ, πριν από την έναρξη οποιασδήποτε επεξεργασίας.
- Επί της ενημέρωσης των υποκειμένων των δεδομένων
Σε συμμόρφωση προς την ενότητα 5 και τη Σύσταση 12 (σελ. 10 και 13) της Γνωμοδότησης, ο Δήμος δεσμεύεται να προβλέψει κατάλληλη διαδικασία ενημέρωσης πολιτών και επισκεπτών (σήμανση και εύκολα προσβάσιμη πληροφόρηση ως προς την ταυτότητα του υπευθύνου επεξεργασίας, τα στοιχεία επικοινωνίας του DPO, τον σκοπό και τη νομική βάση, τον χρόνο τήρησης και τα δικαιώματα των υποκειμένων), λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα της κινητής φύσης της εναέριας επιτήρησης.
- Επί της ασφάλειας και του χρόνου τήρησης των δεδομένων
Η Τεχνική Μελέτη προβλέπει ασφαλή αποθήκευση του υλικού (υποενότητα 3.1.4), απαίτηση πιστοποίησης ISO 27001:2022 του αναδόχου και έλεγχο κυβερνοασφάλειας (Κεφάλαιο 5), μέτρα που αντιστοιχούν στις απαιτήσεις ασφάλειας της ενότητας 4 της Γνωμοδότησης. Ο Δήμος δεσμεύεται να ευθυγραμμίσει και να τεκμηριώσει ενιαία τον χρόνο τήρησης του υλικού σε όλα τα τμήματα της υπηρεσίας, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια αναγκαιότητας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Γνωμοδότησης ως προς τον χρόνο τήρησης και τα κριτήρια καθορισμού του (ενότητα 4, σελ. 8).
- Επί της προηγούμενης διαβούλευσης με την ΑΠΔΠΧ (άρθρο 36 ΓΚΠΔ)
Εφόσον, κατόπιν της ολοκλήρωσης της DPIA, προκύψει ότι παραμένει υψηλός υπολειπόμενος κίνδυνος ο οποίος δεν δύναται να περιοριστεί επαρκώς, ο Δήμος δεσμεύεται να προβεί σε προηγούμενη διαβούλευση με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, σύμφωνα με το άρθρο 36 του ΓΚΠΔ και τα οριζόμενα στην ενότητα 6 και τη Σύσταση 20 της Γνωμοδότησης (σελ. 11 και 14).
- Επί του αιτήματος αναβολής
Κατόπιν των ανωτέρω, και δεδομένου ότι (i) η ανάδειξη προσωρινού αναδόχου δεν συνεπάγεται καμία επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, (ii) έχει ήδη εκδοθεί η αναλυτική Γνωμοδότηση του DPO, και (iii) ο Δήμος αναλαμβάνει ρητές και δεσμευτικές υποχρεώσεις ως προς τη διενέργεια της DPIA, τη σύναψη όρων του άρθρου 28, την ενημέρωση των υποκειμένων και, εφόσον απαιτηθεί, τη διαβούλευση με την ΑΠΔΠΧ, πριν από οποιαδήποτε πραγματική λειτουργία του συστήματος, εκτιμάται ότι δεν συντρέχει λόγος αναβολής της διαγωνιστικής διαδικασίας. Αντ’ αυτού, προτείνεται η συνέχιση της διαδικασίας υπό τη ρητή αίρεση των ως άνω δεσμεύσεων, οι οποίες διασφαλίζουν τη νομιμότητα πριν από κάθε επεξεργασία και θωρακίζουν τον Δήμο έναντι κάθε νομικού, διοικητικού ή οικονομικού κινδύνου.
- Επί του αιτήματος ενημέρωσης του Δημοτικού Συμβουλίου
Η παρούσα, μαζί με τη Γνωμοδότηση του DPO (σχετ. δ), τίθεται υπόψη όλων των μελών της Δημοτικής Επιτροπής και θα εισαχθεί προς ενημέρωση στο αμέσως επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα.
Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως κατά τη συστηματική επιτήρηση δημόσιων χώρων με χρήση νέων τεχνολογιών, δεν συνιστά τυπική υποχρέωση αλλά ουσιώδη εγγύηση του κράτους δικαίου, της διαφάνειας και της λογοδοσίας — αρχή την οποία ο Δήμος Ρόδου ασπάζεται πλήρως και υπηρετεί εμπράκτως, όπως καταδεικνύεται από τα ανωτέρω.
Με τιμή,
Ο Εντεταλμένος Αντιδήμαρχος
Μεσαιωνικής Πόλης & Μνημείων Δήμου Ρόδου
Σωτήριος Βαγιανός
