Νέο πλαίσιο προστασίας για εκατομμύρια δανειολήπτες – Πλαφόν στο συνολικό κόστος δανεισμού, τέλος στα «ψιλά γράμματα» και δικαίωμα ανθρώπινης εξυπηρέτησης.
Η αυστηροποίηση των κανόνων για τη χορήγηση καταναλωτικής πίστης, η ενίσχυση της διαφάνειας στις τραπεζικές συμβάσεις και η θέσπιση ορίων στις συνολικές επιβαρύνσεις των δανείων αποτελούν τις βασικές παρεμβάσεις του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση.
Οι νέες ρυθμίσεις, που ενσωματώνουν ευρωπαϊκές οδηγίες για την καταναλωτική πίστη και τις συμβάσεις εξ αποστάσεως, φιλοδοξούν να βάλουν τέλος σε πρακτικές που συχνά οδηγούσαν τους δανειολήπτες σε υπερχρέωση, ενώ παράλληλα δημιουργούν ένα αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας για τράπεζες και χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται τα καταναλωτικά, προσωπικά και επισκευαστικά δάνεια, καθώς και οι πιστωτικές κάρτες, για ποσά έως 100.000 ευρώ, δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης που χρησιμοποιούν καθημερινά τα νοικοκυριά.
Τέλος στα «ψιλά γράμματα»
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τη διαφάνεια στις συμβάσεις. Οι τράπεζες και οι εταιρείες χρηματοδότησης θα υποχρεώνονται να παρουσιάζουν με σαφή και κατανοητό τρόπο το πραγματικό κόστος του δανείου, συμπεριλαμβανομένων των επιτοκίων, των προμηθειών, των εξόδων και κάθε άλλης χρέωσης.
Στόχος είναι ο καταναλωτής να γνωρίζει εκ των προτέρων τι ακριβώς αναλαμβάνει και ποιο θα είναι το συνολικό κόστος της χρηματοδότησης που επιλέγει.
Παράλληλα, διατηρείται και αποσαφηνίζεται το δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών από την υπογραφή της σύμβασης, χωρίς καμία ποινή και χωρίς υποχρέωση αιτιολόγησης.
Δικαίωμα σε ανθρώπινη εξυπηρέτηση
Σε μια εποχή όπου οι τραπεζικές συναλλαγές μεταφέρονται ολοένα και περισσότερο στο ψηφιακό περιβάλλον, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι καταναλωτές θα μπορούν να ζητούν εξυπηρέτηση από φυσικό πρόσωπο.
Με τον τρόπο αυτό, οι πολίτες δεν θα είναι υποχρεωμένοι να επικοινωνούν αποκλειστικά με αυτοματοποιημένα συστήματα ή chatbots, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν δάνεια και οικονομικές υποχρεώσεις.
Πλαφόν σε επιτόκια και συνολικό κόστος δανεισμού
Η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά τον περιορισμό των υπερβολικών επιβαρύνσεων.
Για πρώτη φορά θεσπίζεται ανώτατο όριο στο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (ΣΕΠΕ), το οποίο θα καθορίζεται με κοινή απόφαση των συναρμόδιων υπουργών και της Τράπεζας της Ελλάδος.
Παράλληλα, εισάγεται «κόφτης» στο τελικό ποσό που μπορεί να καταβάλει ο δανειολήπτης σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο του δανείου.
Συγκεκριμένα:
Για δάνεια διάρκειας έως 4 έτη, η συνολική επιβάρυνση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 60% του αρχικού κεφαλαίου.
Για δάνεια διάρκειας από 4 έως 8 έτη, το όριο ανέρχεται στο 70%.
Για δάνεια άνω των 8 ετών, η μέγιστη επιβάρυνση διαμορφώνεται στο 75%.
Ένας καταναλωτής που λαμβάνει δάνειο 10.000 ευρώ με διάρκεια τριών ετών δεν θα μπορεί να κληθεί να επιστρέψει περισσότερα από 16.000 ευρώ συνολικά. Με άλλα λόγια, τόκοι, προμήθειες και λοιπές χρεώσεις δεν θα μπορούν να υπερβούν τα 6.000 ευρώ.
Αντίστοιχα, σε δάνειο 20.000 ευρώ με διάρκεια έξι ετών, το συνολικό ποσό αποπληρωμής δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 34.000 ευρώ, ενώ για δάνειο 40.000 ευρώ δεκαετούς διάρκειας το ανώτατο ποσό αποπληρωμής ορίζεται στις 70.000 ευρώ.
«Φρένο» στα πανωτόκια
Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι να αποτραπούν φαινόμενα υπέρμετρης διόγκωσης των οφειλών λόγω ανατοκισμών, τόκων υπερημερίας και πρόσθετων χρεώσεων.
Στο παρελθόν δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου ένα σχετικά μικρό καταναλωτικό δάνειο, ύστερα από χρόνια καθυστερήσεων και συνεχών επιβαρύνσεων, κατέληγε να εμφανίζει οφειλή πολλαπλάσια του αρχικού ποσού.
Με το νέο πλαίσιο, το μέγιστο κόστος δανεισμού θα είναι γνωστό από την πρώτη ημέρα υπογραφής της σύμβασης, περιορίζοντας τον κίνδυνο υπερχρέωσης και ενισχύοντας την προστασία των καταναλωτών.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι νέες παρεμβάσεις θα ενισχύσουν τη διαφάνεια στην αγορά καταναλωτικής πίστης, θα περιορίσουν αθέμιτες πρακτικές και θα δημιουργήσουν ένα πιο ασφαλές περιβάλλον χρηματοδότησης για τα νοικοκυριά, σε μια περίοδο όπου η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.
