Με ιδιαίτερη επιτυχία και συγκίνηση πραγματοποιήθηκε το διήμερο 18 και 19 Απριλίου 2026 το 5ο «Ξεκίνημα των Σφουγγαράδων», που διοργάνωσε ο Δήμος Χάλκης σε συνεργασία με το Δήμο Καλύμνου, τιμώντας ένα από τα σημαντικότερα έθιμα της ναυτικής και πολιτιστικής παράδοσης του νησιού.
Η φετινή διοργάνωση επιβεβαίωσε τη δυναμική της ως θεσμός πολιτισμού και μνήμης, αναδεικνύοντας την ιστορική σημασία της σπογγαλιείας για τα Δωδεκάνησα και ενισχύοντας τους δεσμούς της Χάλκης με την Κάλυμνο. Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Δήμαρχος Καλύμνου, Ιωάννης Μαστροκούκος, και προσέφερε στο Δήμαρχο Χάλκης, Ευάγγελο Φραγκάκη, ένα πολύτιμο δώρο: μια επιγραφή με ονόματα Χαλκιτών σφουγγαράδων που «έμειναν» για πάντα στις ακτές της Β. Αφρικής και που τώρα επιστρέφουν, έστω συμβολικά, στον τόπο τους.
Το Σάββατο 18 Απριλίου, οι εκδηλώσεις άνοιξαν με παραδοσιακούς χορούς και μουσικές από πολιτιστικούς συλλόγους της Χάλκης και της Καλύμνου, δημιουργώντας μια ζωντανή γιορτή νησιώτικης παράδοσης. Η βραδιά κορυφώθηκε με μουσικό πρόγραμμα υψηλού επιπέδου από καταξιωμένους μουσικούς των δύο νησιών.
Την Κυριακή 19 Απριλίου, το παραδοσιακό κάλεσμα των σφουγγαράδων και οι καντάδες έδωσαν το έναυσμα για μια ημέρα συναισθηματικής φόρτισης. Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε το θεατρικό δρώμενο που αναπαριστά τη ζωή των σφουγγαράδων, με τη συμμετοχή παιδιών από την Κάλυμνο, αποτυπώνοντας με ευαισθησία το «φεύγα και το έλα» της σπογγαλιείας. Ιδιαίτερη αξία είχε η μαζική συμμετοχή εκπροσώπων και φορέων από την Κάλυμνο, καθώς και η συμβολή συλλόγων και εθελοντών που συνέβαλαν ουσιαστικά στην επιτυχία της διοργάνωσης, προσφέροντας παράλληλα παραδοσιακά εδέσματα που ανέδειξαν τη γαστρονομική κληρονομιά του τόπου.
Η κορύφωση των εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκε με το συγκινητικό σταύρωμα των καϊκιών στο λιμάνι, ένα έθιμο-σύμβολο που ενώνει το παρελθόν με το παρόν και συγκινεί βαθιά κατοίκους και επισκέπτες. Το διήμερο ολοκληρώθηκε με αποχαιρετιστήρια γιορτή, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις και ανανεώνοντας το ραντεβού για το 2027.
Ο Δήμος Χάλκης ευχαριστεί θερμά όλους τους συμμετέχοντες, τους μουσικούς, το Σύλλογο “Χορογένεσις” Καλύμνου της Ευφροσύνης και Μαρίας Τρουμουλιάρη, το Σύλλογο Χαλκιτών Ρόδου Αγ. Ιωάννης, το Πολιτιστικό Σύλλογο Χάλκης «Το Μύρτος», το Σύλλογο Γυναικών Αυτοδυτών “Η Κόρη της Καλύμνου”, τη Γεωπονική Καλύμνου, τους εθελοντές, τον συγκινητικό αφηγητή Ιωάννη Νομικάριο και -φυσικά- τον συνοδοιπόρο μας Γιάννη Καράμαλη, εκ των εμπνευστών της αναβίωσης του εθίμου.
Ιδιαίτερη αναφορά οφείλεται στη Dodekanissos Seaways για την πολύτιμη υποστήριξή της να φέρει ακόμα πιο κοντά τα νησιά μας και να σταθεί αρωγός στην προσπάθειά μας για την ανάδειξη της σπογγαλιείας και της σημασίας της για την ιστορία και την πρόοδο της Χώρας μας.
Η επιτυχία του «Ξεκινήματος των Σφουγγαράδων» αποδεικνύει ότι η παράδοση μπορεί να παραμένει ζωντανή, αποτελώντας γέφυρα πολιτισμού, ιστορίας και συλλογικής μνήμης για τις επόμενες γενιές.
