Οι αγρότες και οι γεωργοί φαίνεται πως θα είναι οι μεγάλοι «χαμένοι» του προϋπολογισμού της ΕΕ και ο ψηφιακός τομέας θα είναι ο μεγάλος «κερδισμένος», αν τα μέλη κράτη και το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο δώσουν το «πράσινο φως» στην πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Αυτή την εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε το πρώτο, αλλά πολύ σημαντικό βήμα, σε μία διετή διαδικασία, η οποία θα καταλήξει στον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2035.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε μάλιστα κατά την παρουσίαση ότι το σχέδιο των 1,8 τρισ. ευρώ θα κάνει το ταμείο της ΕΕ «μεγαλύτερο», «πιο έξυπνο» και «πιο εύστοχο» και ότι ο προϋπολογισμός είναι «ο πιο φιλόδοξος που έχει προταθεί ποτέ».
Ωστόσο υπάρχουν ήδη αρκετές αντιδράσεις από τα κράτη-μέλη και θεωρείται σχεδόν απίθανο να περάσει χωρίς να γίνουν αρκετές τροποποιήσεις.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι
- Οι χαμένοι
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, ανάμεσα στους χαμένους του νέου προϋπολογισμού είναι ο αγροτικός τομέας, καθώς προβλέπονται διατίθενται μόλις 300 δισ. ευρώγια τη γεωργία και ταυτόχρονα συγχωνεύεται η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στο «ταμείο» της πολιτικής συνοχής, ή αλλιώς το ταμείο για τα «εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης».
Ενώ στον τελευταίο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, οι πόροι για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) έφταναν τα 386,6 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η Κομισιόν πρότεινε τρεις νέους φόρους που στοχεύουν στα ηλεκτρονικά απόβλητα, τις μεγάλες εταιρείες και τα προϊόντα καπνού. Ο στόχος είναι να δημιουργηθούν έσοδα από 25 – 30 δισ. ευρώ ετησίως, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή του κοινού χρέους της ΕΕ που χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση της ανάκαμψης μετά την πανδημία Covid-19.
Ακόμα, η βιοποικιλότητα αναμένεται να χάσει το ειδικό της μερίδιο από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς θα απορροφηθεί από έναν ευρύτερο στόχο «κλίματος και περιβάλλοντος» που θα ανέρχεται στο 35% του προϋπολογισμού, φτάνοντας περίπου τα 700 δισ. ευρώ.
- Οι κερδισμένοι
Στους «κερδισμένους» βρίσκονται οι ανατολικές χώρες και η Ουκρανία, καθώς θα λάβουν περισσότερα κεφάλαια από τις υπόλοιπες για να καλύψουν τόσο τις ανάγκες ασφαλείας όσο και τις οικονομικές τους ανάγκες.
Η Κομισιόν πρότεινε επίσης την υποστήριξη της ανοικοδόμησης της Ουκρανίας και της πορείας της προς την ένταξη στην ΕΕ με επιπλέον 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, η ΕΕ προτείνει την ενίσχυση του εκσυγχρονισμού των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας του μπλοκ, ώστε να μειωθούν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Μάλιστα, προτείνει την αύξηση των πόρων του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», από τα 6 δισ. ευρώ στα 30 δισ. ευρώ.
Το σχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει επίσης τον πενταπλασιαμό των κονδυλίων στον ψηφιακό τομέα στα 54,8 δισ. ευρώ
Ακόμα, η πρόταση της Επιτροπής είναι να διατεθούν τουλάχιστον 131 δισ. ευρώ για την Άμυνα και το Διάστημα, κάτι που σημαίνει «πενταπλάσια από όσα έχουμε σήμερα», σύμφωνα με δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
