Με «όχημα» το «roll-out» των έξυπνων μετρητών, τις μηνιαίες καταμετρήσεις καθώς και λοιπές βοηθητικές δράσεις, ο ΔΕΔΔΗΕ καλείται να μηδενίσει τις ρευματοκλοπές (μη τεχνικές απώλειες) στο δίκτυο διανομής με ορίζοντα το 2031, όπως προκύπτει από νεότερη απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων σχετικά με το επιτρεπόμενο έσοδο του Διαχειριστή.
Ειδικότερα, ο Ρυθμιστής, εξετάζοντας το σύνολο των «εργαλείων» που έχει στην διάθεσή του ο Διαχειριστής, κατέληξε ότι το πλέον ευκταίο σενάριο για την αντιμετώπιση των απωλειών του δικτύου (όπου περιλαμβάνονται τόσο οι τεχνικές όσο και μη τεχνικές απώλειες) είναι η ετήσια μείωση 5% κατά την ρυθμιζόμενη περίοδο 2025-2028 με την προσπάθεια να συνεχίζεται και τα επόμενα χρόνια μέχρι το 2032.
Οι βασικοί στόχοι μέχρι το 2032
Σήμερα, οι συνολικές απώλειες του δικτύου, προσμετρώντας τόσο τις τεχνικές απώλειες όσο και τις μη τεχνικές απώλειες, υπολογίζονται σε 9,91% με τους στόχους των επόμενων ετών να τίθενται κατά χρονολογική σειρά σε 8,91% για το 2027, 7,91% για το 2028, 6,92% για το 2029, 5,92% για το 2030, 5,38% για το 2031 και 5,28% για το 2032. Το μεγάλο, ωστόσο πρόβλημα, όπου και εστιάζει η απόφαση της Αρχής περί των «απωλειών», αφορά στο κομμάτι των ρευματοκλοπών με την «επιταγή» προς τον Διαχειριστή να είναι η ταχεία απομείωσή τους, δεδομένου του κόστους που συνεπάγονται για τον τελικό καταναλωτή.
Οι αντίστοιχοι στόχοι ως προς την εξέλιξη των ρευματοκλοπών από χρόνο σε χρόνο, ξεκινώντας ως βάση από το 4,86% το 2025, είναι 4,23% το 2026, 3,33% το 2027, 2,43% το 2028, 1,53% το 2029, 0,64% το 2030, 0,20% το 2031 και 0,20% το 2032. Ενδεικτικά, σύμφωνα πρόσφατα στοιχεία που είχαν διαρρεύσει πηγές του Διαχειριστή, οι ύποπτες παροχές για ρευματοκλοπή έφταναν περί τις 400.000 στα τέλη του 2025, με το ετήσιο κόστος για την αγορά και τους τελικούς καταναλωτές να εκτιμάται περίπου στα 450 εκατ. ευρώ, πράγμα που αντιστοιχεί σε μέση προσαύξηση του ετήσιου λογαριασμού κάθε πολίτη και επιχείρησης κατά περίπου 60 ευρώ.
Μάλιστα, όπως προκύπτει από τις ίδιες πληροφορίες, οι μη τεχνικές απώλειες αυξήθηκαν από περίπου 1,1% την περίοδο 2012 – 2013 σε επίπεδα περί το 5 με 6%, ως συνέπεια διαδοχικών κρίσεων (δεκαετής οικονομική κρίση, πανδημία Covid-19, ενεργειακή κρίση 2022).
Βασικό «όπλο» οι έξυπνοι μετρητές
Αξίζει να σημειωθεί ότι το χρονικό «ορόσημο» του 2031 για τον μηδενισμό των ρευματοκλοπών προκύπτει σε συνέχεια της ολοκλήρωσης του «roll-out» των έξυπνων μετρητών, πράγμα που αναμένεται το 2031. «Βάσει του στόχου οι μη-τεχνικές απώλειες (ρευματοκλοπές) πρέπει να μειωθούν από 4,5% που ανέρχονταν το έτος 2021 σε 0.2% το έτος 2031, δηλαδή σχεδόν να μηδενιστούν με την ολοκλήρωση του έργου των έξυπνων μετρητών», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής. Κατά την αιτιολόγηση των στόχων που θέτει προς τον Διαχειριστή, η Ρυθμιστική Αρχή ξεχωρίζει την συμβολή των έξυπνων μετρητών, με τα νέα «μηχανήματα» να φτάνουν σήμερα τα 1,3 εκατομμύρια με προοπτική να αυξηθούν στα 2,3 εκατ. μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Από εκεί και πέρα, όπως επισημαίνεται σχετικά, τα «υπέρ» των έξυπνων μετρητών για την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος αφορούν στον αποτελεσματικότερο έλεγχο και ταχύτερο εντοπισμό ρευματοκλοπών, στην δυνατότητα για πιο στοχευμένους ελέγχους ενδεχόμενων ρευματοκλοπών χάρη στη συστηματοποίηση των καταμετρήσεων, καθώς και στην επιτάχυνση της διαδικασίας για την διόρθωση σφαλμάτων μέτρησης, περιορίζοντας ακολούθως τα «θολά» σημεία στις καταναλώσεις.
«Κλειδί» η συστηματική καταμέτρηση των καταναλώσεων
Επίσης, η Αρχή ξεχωρίζει την σημασία των μηνιαίων καταμετρήσεων, γεγονός που την οδήγησε να εγκρίνει την σχετική λειτουργική δαπάνη για την Ρυθμιστική Περίοδο Διανομής 2025-2028 συνολικού ύψους 225 εκατ. ευρώ (ονομαστικές τιμές). «Η εν λόγω δαπάνη θα συμβάλει στην εντατικοποίηση των ελέγχων μετρητικών διατάξεων για τον άμεσο και επιτόπιο εντοπισμό ρευματοκλοπών», όπως αναγνωρίζει η Ρυθμιστική Αρχή.
Την «φαρέτρα» του Διαχειριστή συμπληρώνουν λοιπές δράσεις όπως ενίσχυση στελέχωσης και αναβάθμισης των εργαστηρίων για τον έλεγχο μετρητικών διατάξεων, πρόσληψη προσωπικού για τεχνικούς ελέγχους καθώς ανάπτυξη υπολογιστικών συστημάτων για ανίχνευση ρευματοκλοπών τεχνικών. Παραπλεύρως των παραπάνω, ανάλογα θετικά αποτελέσματα αναμένεται να προκύψουν από την υλοποίηση σειράς επενδύσεων που περιλαμβάνονται στο πενταετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΔΔΗΕ και αφορούν στην ενίσχυση του Δικτύου Διανομής, πράγμα που με την σειρά του θα σημάνει τον περιορισμό των τεχνικών απωλειών.
Bonus ή ζημία για τον ΔΕΔΔΗΕ;
Να συμπληρώσουμε, τέλος, ότι η εν λόγω διαδικασία μείωσης των απωλειών του Δικτύου, μιλώντας τόσο για τις τεχνικές απώλειες όσο και για τις μη τεχνικές απώλειες, ενσωματώνεται στην απόφαση του απαιτούμενου εσόδου του Διαχειριστή για τον περίοδο 2025-2028 με τον αστερίσκο του «κινήτρου», πράγμα που με την σειρά του προβλέπει «bonus» για τον ΔΕΔΔΗΕ στην περίπτωση που πετύχει στο ακέραιο τους στόχους που έχουν τεθεί και «ζημία» στην αντίθετη περίπτωση. Επί του πρακτέου, ο ΔΕΔΔΗΕ δύναται να λάβει 20,5 εκατ. ευρώ αν ευθυγραμμιστεί πλήρως με τα «μεγέθη» της απόφασης και αντιθέτως να επιβαρυνθεί με 79,8 εκατ. ευρώ αν τα τελικά αποτελέσματα αποδειχθούν υποδεέστερα των στόχων που έχουν τεθεί.
