Περαιτέρω μείωση των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση θα προκαλούσε, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, μια ενδεχόμενη επιβολή πλαφόν ή διοικητικού ελέγχου στα μισθώματα. Η Ομοσπονδία χαιρετίζει τη διευκρίνιση του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ότι ένα τέτοιο μέτρο δεν εξετάζεται και καταθέτει πέντε προτάσεις για να «ανοίξουν» περισσότερα σπίτια.
Ακόμη περισσότερα σπίτια θα οδηγούσε εκτός αγοράς μακροχρόνιας μίσθωσης μια ενδεχόμενη επιβολή πλαφόν, παγώματος ή άλλου διοικητικού ελέγχου στα ενοίκια κατοικιών.
Αυτό επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) ζητώντας την άμεση απόσυρση της πρότασης αυτής από το κείμενο της διαβούλευσης.
“Ενώ το Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής περιέχει σωρεία θετικών προτάσεων για σημαντικά μέτρα τα οποία πράγματι θα συμβάλλουν στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών για εκμίσθωση, φαίνεται έμμεσα να περιγράφει ταυτόχρονα και ένα μέτρο το οποίο αν παρ΄ελπίδα ισχύσει, αυτόματα θα ακυρώσει όλα τα άλλα: Την επιβολή αγορανομικού ελέγχου στα μισθώματα παλαιών και νέων μισθώσεων κατοικιών“, υπογραμμίζει η Ομοσπονδία.
Χαιρετίζει δε την αποσαφήνιση του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ότι η κυβέρνηση δεν εξετάζει και δεν προτίθεται να προχωρήσει σε οποιαδήποτε μορφή διοικητικού καθορισμού ή ανώτατου ορίου στα μισθώματα κατοικιών. Όπως διευκρίνισε το υπουργείο, η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί διαρθρωτικές παρεμβάσεις που αυξάνουν το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα και όχι διοικητικό καθορισμό των τιμών.
Με αφορμή, ωστόσο, τη συζήτηση που άνοιξε στον δημόσιο διάλογο, έστω και λόγω παρερμηνείας, η Ομοσπονδία περιγράφει τις συνέπειες που, σύμφωνα με την ίδια, θα είχε ένα τέτοιο μέτρο, αξιοποιώντας τόσο την εμπειρία του παρελθόντος όσο και τις πιθανές επιπτώσεις στη σημερινή αγορά.
«Πάγωμα» ενοικίων και λιγότερες κατοικίες
Στις υφιστάμενες μισθώσεις, η ΠΟΜΙΔΑ εκτιμά ότι μια υποχρεωτική μείωση ή ένα πάγωμα των ενοικίων θα μπορούσε να συνδυαστεί με αναγκαστικές παρατάσεις συμβάσεων και κυρώσεις σε βάρος των ιδιοκτητών.
Κατά την Ομοσπονδία, ένα τέτοιο καθεστώς θα λειτουργούσε αποτρεπτικά για τη συντήρηση, την ανακαίνιση και την εκμίσθωση των ακινήτων, ενώ θα περιόριζε και το ενδιαφέρον για ανέγερση νέων κατοικιών με σκοπό τη μίσθωση.
Στις νέες συμβάσεις, ένας διοικητικά ελεγχόμενος μισθωτικός καθορισμός θα μπορούσε, όπως υποστηρίζει, να ενισχύσει τη δυσπιστία των ιδιοκτητών απέναντι σε άγνωστους ενοικιαστές και να οδηγήσει σε συμφωνίες για μη δηλωμένα ποσά πάνω από το προβλεπόμενο όριο.
Πρώτοι που θα πλήττονταν, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, θα ήταν οι νέοι και τα νέα ζευγάρια που ήδη δυσκολεύονται να βρουν κατοικία, αλλά και τα δημόσια έσοδα, εφόσον μέρος των πραγματικών μισθωμάτων μεταφερόταν εκτός επίσημων συμβάσεων.
Οι αναφορές στο παρελθόν
Η Ομοσπονδία επικαλείται προηγούμενες περιόδους ελέγχου των ενοικίων, όπως το καθεστώς του «Θεμιτού Μισθώματος» από το 1978 έως το 1984, τις αναγκαστικές παρατάσεις μισθώσεων που ακολούθησαν έως το 1994 και το παλαιότερο καθεστώς του κατοχικού ενοικιοστασίου.
Κατά την ΠΟΜΙΔΑ, οι εμπειρίες αυτές συνδέθηκαν με απαξίωση ακινήτων, περιορισμό των επενδύσεων και απομάκρυνση κατοικιών από την αγορά.
Οι πέντε προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ
Βασική θέση της είναι ότι το ζητούμενο σήμερα είναι η λήψη μέτρων που θα «ανοίξουν» τα κλειστά σπίτια και θα αυξήσουν την προσφορά στη μακροχρόνια μίσθωση. Για να γίνει αυτό, ο Ομοσπονδία διατυπώνει πέντε προτάσεις.
Πρώτη πρόταση είναι η επέκταση της τριετούς απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος από νέες μισθώσεις κύριας κατοικίας σε κάθε κατοικία που είναι σήμερα ξενοίκιαστη, ανεξάρτητα από τον λόγο για τον οποίο παραμένει εκτός αγοράς.
Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά επίσης να επιτραπεί η μονομερής διαίρεση μεγάλων διαμερισμάτων σε μικρότερες κατοικίες, ακόμη και όταν αυτό απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας.
Παράλληλα, προτείνει περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών στα εισοδήματα από μισθώματα και μείωση του ΦΠΑ στο 12% για υλικά και εργασίες λειτουργικής και ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.
Ζητά ακόμη βελτίωση των όρων της φορολογικής έκπτωσης για τις δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, ώστε η επιστροφή να ολοκληρώνεται μέσα σε τρία αντί για πέντε χρόνια και να καλύπτει έως το 50% των δαπανών για υλικά.
Τέλος, προτείνει την έναρξη λειτουργίας της εφαρμογής αξιολόγησης της φερεγγυότητας των υποψήφιων ενοικιαστών από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, ώστε να περιοριστεί η ανασφάλεια των ιδιοκτητών και να διατεθούν περισσότερα ακίνητα στην αγορά
