Μια νέα ευκαιρία επανεκκίνησης δίνει η κυβέρνηση σε εκατομμύρια οφειλέτες, ανοίγοντας τον δρόμο για τακτοποίηση χρεών με ευνοϊκούς όρους και περισσότερη «ανάσα» στην καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Η ρύθμιση των 72 δόσεων έρχεται να βάλει τάξη σε παλαιές οφειλές, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική ισορροπία.
Τη νέα ρύθμιση οφειλών έως 72 δόσεων για χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με έναρξη εφαρμογής τον προσεχή Ιούνιο. Στο σχήμα μπορούν να ενταχθούν οφειλές που δημιουργήθηκαν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι η τακτοποίηση των νεότερων χρεών. Οσοι έχουν δημιουργήσει οφειλές από τον Ιανουάριο του 2024 και μετά θα πρέπει είτε να τις εξοφλήσουν είτε να τις εντάξουν στην πάγια ρύθμιση των 24 έως 48 δόσεων.
Η επιλογή να καλυφθούν μόνο τα χρέη έως το τέλος του 2023 δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αποδέχθηκαν τη ρύθμιση αποκλειστικά για παλαιές οφειλές, παρά τις αρχικές επιφυλάξεις. Παράλληλα, η πάγια ρύθμιση αποφέρει σήμερα στα δημόσια ταμεία περίπου 3,2 δισ. ευρώ. Αν δινόταν η δυνατότητα μεταφοράς ήδη ρυθμισμένων οφειλών (π.χ. από τις 24 δόσεις) στη νέα ρύθμιση, τα έσοδα θα μειώνονταν σημαντικά, δημιουργώντας δημοσιονομικό κενό που εκτιμάται στα 2,2 δισ. ευρώ.
Η νέα ρύθμιση αφορά περίπου 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και 284.000 επιχειρήσεις, με συνολικά χρέη που φτάνουν τα 95 δισ. ευρώ. Το ελάχιστο ποσό δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%, ίδιο με εκείνο της πάγιας ρύθμισης.
Επίσης, στη ρύθμιση θα μπορούν να ενταχθούν και οφειλέτες που έχουν απωλέσει τις πάγιες ρυθμίσεις για χρέη από το 2024 και μετά, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα επανένταξης μέχρι σήμερα δηλαδή, όσοι είχαν χάσει και τη δεύτερη ευκαιρία. Έτσι, ακόμη και όσοι ήταν έως τώρα αποκλεισμένοι λόγω μη συνέπειας στις δόσεις, αποκτούν εκ νέου τη δυνατότητα να ενταχθούν και να ρυθμίσουν ταυτόχρονα και παλαιότερες οφειλές έως και σε 72 δόσεις.
Οι οφειλέτες που θα ενταχθούν αποκτούν σημαντικά οφέλη. Δυνατότητα λήψης φορολογικής ενημερότητας και αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς και ακίνητα.
Επιπλέον, προβλέπεται η άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις προς τη φορολογική διοίκηση. Τέλος, επεκτείνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός, δίνοντας πλέον τη δυνατότητα ένταξης και σε οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, καλύπτοντας περίπου 300.000 ενδιαφερόμενους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ τα χρέη στην εφορία ανέρχονται σήμερα στα 113,8 δισ. ευρώ, ένα μέγεθος που εντυπωσιάζει αλλά ταυτόχρονα παραπλανεί ως προς την πραγματική του σημασία. Πίσω από τον ονομαστικό αυτό όγκο κρύβεται σε μεγάλο βαθμό ένα «νεκρό χρέος» και ένα εκτεταμένο «ιστορικό απόθεμα» οφειλών, που περιορίζουν δραστικά τις δυνατότητες είσπραξης.
Από το σύνολο των οφειλών, περίπου 35 δισ. ευρώ έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης, επιβεβαιώνοντας ότι ένα σημαντικό τμήμα τους δεν πρόκειται να ανακτηθεί. Έτσι, το «πραγματικό» ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώνεται στα 78,8 δισ. ευρώ, ενώ το λεγόμενο «αποτελεσματικό» χρέος , εκείνο από το οποίο προέρχονται οι περισσότερες εισπράξεις, περιορίζεται σε μόλις 27,5 δισ. ευρώ.
Από το τεράστιο ποσό των 113,8 δισ. ευρώ. περίπου το 80% αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από το 2020, ενώ πάνω από τα μισά ανάγονται σε περιόδους πριν από το 2014.
Σήμερα μόλις το 6,65% των συνολικών οφειλών βρίσκεται σε ρύθμιση. Η μικρή ανταπόκριση των οφειλετών αντανακλά κυρίως τη δομή του ίδιου του χρέους. Για ένα μεγάλο μέρος των οφειλετών, η ένταξη σε ρύθμιση δεν είναι εφικτή, είτε λόγω οικονομικής αδυναμίας είτε λόγω του ότι το χρέος έχει ήδη καταστεί μη διαχειρίσιμο. Παράλληλα, οι υφιστάμενες ρυθμίσεις δεν είναι πάντα προσαρμοσμένες στις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής, ενώ ο κίνδυνος απώλειάς τους λειτουργεί αποτρεπτικά.
