Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΥΑΡ να προσφύγει στη Δικαιοσύνη για τη βεβαίωση οφειλών ύψους 6.537.312,36 ευρώ εις βάρος της επιχείρησης από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου προς την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) δεν έμεινε ασχολίαστη από τον περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο. Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε χθες, αναφέρθηκε στο ιστορικό της ρήξης ανάμεσα στη ΔΕΥΑΡ και την Περιφέρεια, τονίζοντας πως η ΠΝΑι δέχεται εδώ και εννέα χρόνια «ανελέητο bullying» από τη ΔΕΥΑΡ, την οποία παρομοίασε με «ιερή αγελάδα» που κανείς δεν μπορεί να αγγίξει.
«Έχουμε μια πολύ δυσάρεστη συζήτηση με τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Άρδευσης Ρόδου (ΔΕΥΑΡ). Η όλη ιστορία ξεκινά το 2013, όταν η κυβέρνηση μετέφερε, με νόμο, την αρμοδιότητα του έργου του Φράγματος Γαδουρά στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Τότε, σας υπενθυμίζω ότι δεν ήμασταν εμείς στην περιφερειακή αρχή. Δεν θυμάμαι το 2013 να ξεκίνησε κάποια αντίδραση, ούτε από τον Δήμο ούτε από την Περιφέρεια, για αυτή τη μεταφορά.
Τον Σεπτέμβριο του 2014 παραλάβαμε ένα έργο χωρίς κωδικό χρηματοδότησης και με τον ανάδοχο σε πτώχευση. Από το 2016, δηλαδή εδώ και εννέα χρόνια, το έργο έχει ολοκληρωθεί και παρέχει νερό στους πολίτες μέσω της ΔΕΥΑΡ, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διανομή του. Το κλίμα στις σχέσεις μεταξύ Περιφέρειας και ΔΕΥΑΡ παραμένει τοξικό από το 2016, με κάποιες ενδιάμεσες …αναλαμπές.
Η ΠΝΑι δέχεται όλο αυτό το διάστημα ένα ιδιότυπο bullying από τη ΔΕΥΑΡ, η οποία επιδεικνύει σθεναρή αντίσταση σε κάθε προσπάθεια συνεργασίας. Στη συνείδηση πολλών (και σίγουρα των ανθρώπων της ΔΕΥΑΡ) η Περιφέρεια λειτουργεί σαν ΑΤΜ. Πληκτρολογείς ένα κωδικό και παίρνεις όσα χρήματα θες. Έχουμε ανεχτεί πάρα πολλά και προσπαθήσαμε πολλές φορές με μεγάλο κόπο να μην προκαλέσουμε ένταση. Γιατί η ΔΕΥΑΡ είναι η ιερή αγελάδα. Μπορεί να λέει και να κάνει ό,τι θέλει, να σε χρεώνει όσο θέλει, αλλά εσύ δεν έχεις δικαίωμα να μιλάς», ανέφερε ο κ. Χατζημάρκος, προσθέτοντας ότι η Περιφέρεια αντιμετωπίζει το νερό, το οποίο αποτελεί δημόσιο αγαθό, με μεγάλη σοβαρότητα. Γι’ αυτό και δεν χρεώνει τη ΔΕΥΑΡ για τις ποσότητες νερού που αντλεί από το Φράγμα Γαδουρά και διοχετεύει στους καταναλωτές.
Η οφειλή της ΔΕΥΑΡ προς την ΠΝΑι, όπως εξήγησε, προκύπτει από τα κόστη συντήρησης του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων, τα χημικά που χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του νερού σε πόσιμο (σε ορισμένες περιπτώσεις, το κόστος αυτών έχει αυξηθεί έως και δέκα φορές), καθώς και από το μισθολογικό κόστος.
Αναλυτικά, ο περιφερειάρχης ανέφερε τα εξής: «Η πρώτη προγραμματική περίοδος μεταξύ Περιφέρειας, Δήμου και ΔΕΥΑΡ ολοκληρώθηκε το 2023 και από τον Ιούλιο του ίδιου έτους ξεκίνησε η δεύτερη. Αντιμετωπίζουμε με σεβασμό το δημόσιο αγαθό που λέγεται νερό και, γι’ αυτό, υπογράψαμε την μόνη προγραμματική σύμβαση στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της οποίας το νερό διατίθεται δωρεάν. Σύμφωνα με τη σύμβαση, η ΔΕΥΑΡ αναλαμβάνει το σύνολο του κόστους συντήρησης και λειτουργίας της μονάδας παραγωγής πόσιμου νερού. Τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες κόστους:
- Η συντήρηση και λειτουργία των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού
- Τα χημικά που απαιτούνται για τη μετατροπή του νερού σε πόσιμο στο εργοστάσιο διύλισης
- Η μισθοδοσία του προσωπικού
Πρόκειται για μεταβλητές δαπάνες, που αλλάζουν με την πάροδο των ετών.
Τον Μάιο, η Διεύθυνση Οικονομικών της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου βεβαίωσε στην ΑΑΔΕ ποσό 6.340.000 ευρώ, που αφορά οφειλή 19 μηνών, από 1η Ιουλίου 2023 έως 31 Ιανουαρίου 2025. Η οικονομική υπηρεσία δεν είχε άλλη επιλογή. Δεν πρόκειται για πολιτική απόφαση.
Ο τρόπος με τον οποίο κάποιοι τοποθετήθηκαν πάνω στο ζήτημα δείχνει εμπάθεια. Δεν επιτρέπεται άνθρωποι στη δημόσια ζωή να δηλώνουν ότι δεν συντρέχει λόγος για τη βεβαίωση οφειλών ή να επιδεικνύουν άγνοια των κανόνων που τη διέπουν».
Ο κ. Χατζημάρκος απηύθυνε οκτώ συγκεκριμένα ερωτήματα προς τη διοίκηση της ΔΕΥΑΡ, για τα οποία ζητά ξεκάθαρες απαντήσεις. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η ΠΝΑι τα τελευταία εννέα χρόνια δεν συμμετείχε στον δημόσιο διάλογο για το νερό, πλέον όμως προτίθεται να το πράξει με σαφείς θέσεις και ερωτήματα:
«Εμείς δεν συμμετείχαμε στον δημόσιο διάλογο επί εννέα χρόνια. Από εδώ και πέρα, θα συμμετέχουμε, θέτοντας ερωτήματα ως πολίτες και πολιτικοί που έχουμε και δικαιώματα και υποχρεώσεις. Και θα τιμήσουμε και τα δύο. Το Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ ανακοίνωσε με μία πρωτοφανή απόφαση ότι θα προσφύγει στον εισαγγελέα για να διερευνηθούν πιθανές ποινικές ευθύνες. Στη συζήτηση εμπλέκονται δύο διαστάσεις, η οικονομική και η ηθική.
Η οικονομική διάσταση αφορά την ευθύνη μας απέναντι στη λειτουργία του φράγματος. Πληρώνουμε εκατομμύρια ευρώ, όμως σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες που διέπουν τον κρατικό προϋπολογισμό, απαγορεύεται η χρήση πόρων για τη στήριξη της λειτουργίας του φράγματος. Προσπαθούμε με κάθε τρόπο να μη σταματήσει η λειτουργία του εργοστασίου και κατά συνέπεια η παροχή νερού.
Η δεύτερη διάσταση είναι η ηθική. Δεν θα επιτρέψω σε κανέναν να παίζει με την ηθική υπόσταση και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων που εργάζονται με συνέπεια, 365 ημέρες τον χρόνο. Αν υπάρχουν ερωτήματα, είμαι έτοιμος να απαντήσω. Πλέον όμως, θέτω κι εγώ τα δικά μου».
Τα ερωτήματα που θέτει η περιφερειακή αρχή, είναι τα εξής:
- Σε ποια θέση στην Ελλάδα βρίσκεται η ΔΕΥΑΡ ως προς τις χρεώσεις της στους πολίτες ;
- Σε ποια θέση στην Ελλάδα βρίσκεται η ΔΕΥΑΡ ως προς τα συνολικά χρέη της ;
- Πόσα κυβικά μέτρα νερού τιμολόγησε ανά έτος η ΔΕΥΑΡ ;
- Πόσα κυβικά μέτρα νερού παράγει μέσω γεωτρήσεων ανά έτος η ΔΕΥΑΡ ;
- Ποιος ο συνολικός αριθμός των γεωτρήσεων στο νησί και ανά ενότητα ;
- Πόσα τα συνολικά χρέη της ΔΕΥΑΡ στις 31.12.2024 ;
- Ποια η ανάλυση των συνολικών χρεών της ΔΕΥΑΡ ανά φορέα (δημόσιο ή ιδιωτικό) 31.12.2024 ;
- Γιατί μια εταιρεία με έσοδα άνω των 200 εκ. Ευρώ τα τελευταία 9 χρόνια, δεν φρόντισε να κατασκευάσει μια νέα δεξαμενή πόσιμου νερού στα Ασγούρου και λειτουργεί ακόμα με την κατασκευασμένη από την Ιταλοκρατία δεξαμενή των περίπου 700 κυβικών μέτρων με αποτέλεσμα να μην αξιοποιεί την ποσότητα που το Φράγμα μπορεί να παραδώσει;
