Ένα νέο σύστημα καταγραφής και ανάλυσης της αγοράς ακινήτων σχεδιάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιχειρώντας να αποκτήσει για πρώτη φορά μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της πραγματικής δραστηριότητας στην κτηματαγορά. Στο επίκεντρο μπαίνουν οι τιμές των ακινήτων, οι αγοραπωλησίες, οι μισθώσεις και οι εμπορικές αξίες, με στόχο τα δεδομένα της αγοράς να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος στις μελλοντικές φορολογικές αποφάσεις.
Η νέα υποδομή, που προβλέπεται σε διάταξη του πολυνομοσχεδίου το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, φέρει την ονομασία Τράπεζα Αξιών Ακινήτων και φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε μία ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένα που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε διαφορετικές πηγές.
Το εγχείρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των επόμενων αναπροσαρμογών των αντικειμενικών αξιών. Η αγορά ακινήτων έχει μεταβληθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με τις εμπορικές τιμές σε αρκετές περιοχές να έχουν κινηθεί πολύ ταχύτερα από τις αντικειμενικές αξίες. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται σημαντικές αποκλίσεις, τις οποίες το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί πλέον να καταγράψει με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα συγκεντρώνει πληροφορίες για συναλλαγές και μισθώσεις, αλλά και στοιχεία που αποτυπώνουν τις αξίες των ακινήτων ανά περιοχή και κατηγορία. Η συγκέντρωση των δεδομένων σε μία κοινή ψηφιακή υποδομή αναμένεται να επιτρέψει στο υπουργείο να παρακολουθεί συστηματικότερα τις μεταβολές της αγοράς και να εντοπίζει τις διαφοροποιήσεις που καταγράφονται από περιοχή σε περιοχή. Δεν πρόκειται, δηλαδή, μόνο για μια ακόμη βάση δεδομένων. Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί ένα εργαλείο συνεχούς παρακολούθησης της κτηματαγοράς, ώστε οι μεταβολές στις τιμές και στη συναλλακτική δραστηριότητα να καταγράφονται με μεγαλύτερη ταχύτητα και να αξιοποιούνται στον σχεδιασμό της φορολογικής πολιτικής.
Η Τράπεζα θα τηρείται στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και θα λειτουργεί μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων – ΨΥΔΗΠΕΕΚ».
Το σημαντικότερο στοιχείο της νέας βάσης είναι ότι δεν θα περιοριστεί στις πληροφορίες που διαθέτει το Δημόσιο. Το υπουργείο θα μπορεί να αντλεί δεδομένα και από τον ιδιωτικό τομέα, διευρύνοντας σημαντικά την εικόνα που έχει για τις πραγματικές συνθήκες στην αγορά. Στις πιθανές πηγές περιλαμβάνονται μεσιτικά γραφεία και άλλοι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο των ακινήτων και διαθέτουν στοιχεία για αγοραπωλησίες, μισθώσεις και επίπεδα τιμών.
Η διαβίβαση των πληροφοριών θα γίνεται μέσω ειδικών μνημονίων συνεργασίας. Σε αυτά θα καθορίζονται οι πηγές από τις οποίες προέρχονται τα στοιχεία, το είδος των πληροφοριών που θα διαβιβάζονται, η διαδικασία αποστολής τους, καθώς και οι όροι με τους οποίους θα μπορούν να χρησιμοποιούνται.
Η συλλογή των πληροφοριών δεν θα συνδέεται με την καταγραφή στοιχείων που ταυτοποιούν φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Το πλαίσιο λειτουργίας της βάσης θα εξειδικευτεί με κοινή υπουργική απόφαση, η οποία θα καθορίζει μεταξύ άλλων τον χρόνο διατήρησης των δεδομένων, τα μέτρα προστασίας και ασφάλειας, καθώς και τους τεχνικούς κανόνες για τη λειτουργία και την ενημέρωση του συστήματος.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να συνδυαστεί η αξιοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων πληροφοριών για την αγορά με τις απαιτήσεις προστασίας των δεδομένων.
Ο βασικός λόγος για τον οποίο η νέα ψηφιακή υποδομή αποκτά ιδιαίτερη σημασία είναι η σύνδεσή της με τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων. Τα στοιχεία που θα συγκεντρώνονται μπορούν να αξιοποιηθούν κατά την επανεξέταση των τιμών ζώνης, παρέχοντας στο οικονομικό επιτελείο μια πιο αναλυτική εικόνα για το πώς κινούνται οι εμπορικές αξίες σε κάθε περιοχή.
