Η αναβίωση των ιστορικών ξενοδοχείων Ξενία εξελίσσεται σε έναν από τους πλέον ενεργούς άξονες αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα μέσα στο 2025 και το 2026, η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) έχει επιταχύνει τις διαδικασίες ωρίμανσης και παραχώρησης εμβληματικών ακινήτων του χαρτοφυλακίου της, επιδιώκοντας να μετατρέψει εγκαταλελειμμένες ή ανενεργές τουριστικές υποδομές σε σύγχρονους πόλους φιλοξενίας και ανάπτυξης.
Τα Ξενία, το ιστορικό πρόγραμμα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού που διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό τη μεταπολεμική εικόνα του ελληνικού τουρισμού, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο ενός νέου επενδυτικού κύκλου. Μέσα στους τελευταίους μήνες έχουν προχωρήσει διαγωνισμοί, αναδείξεις πλειοδοτών και υπογραφές συμβάσεων για τέσσερα εμβληματικά Ξενία σε Χαλκιδική, Κρήτη, Αρκαδία και Άνδρο, ενώ παράλληλα δρομολογείται η αξιοποίηση της ιστορικής Οικίας Brunetti στην Κω.
Η πλέον πρόσφατη και ίσως πιο ηχηρή συμφωνία αφορά το Ξενία Ουρανούπολης, το οποίο πέρασε στη διαχείριση της Domes Resorts μέσω σύμβασης μακροχρόνιας μίσθωσης διάρκειας 30 ετών.
Το ιστορικό ξενοδοχείο, που σχεδιάστηκε το 1959 από τον αρχιτέκτονα Περικλή Σακελλάριο, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ακίνητα του χαρτοφυλακίου της ΕΤΑΔ. Η θέση του, στην είσοδο του Αγίου Όρους και πάνω στο παραλιακό μέτωπο της Ουρανούπολης, του προσδίδει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία τόσο για τον θρησκευτικό όσο και για τον ποιοτικό τουρισμό.
Η Domes Resorts σχεδιάζει εκτεταμένη ανακαίνιση του συγκροτήματος και τη μετατροπή του σε Casa Cook Athos, το πρώτο ξενοδοχείο του διεθνούς brand Casa Cook που θα λειτουργήσει υπό τη διαχείριση του ελληνικού ομίλου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η νέα μονάδα θα διαθέτει περισσότερα από 80 δωμάτια και αναμένεται να υποδεχθεί τους πρώτους επισκέπτες εντός του 2027.
Η συγκεκριμένη επένδυση έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για την αναβίωση ενός ιστορικού Ξενία αλλά και για τη στρατηγική επέκταση της Domes μετά την είσοδό της στην πλατφόρμα Casa Collective, η οποία διαχειρίζεται τα brands Casa Cook και Cook’s Club.
Η εταιρεία υπέγραψε τη σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης διάρκειας 40 ετών με το επενδυτικό σχήμα «ΓΑΛΑΖΙΟ ΚΑΡΤΕΡΟΣ – ΗΛΙΟΣ ΕΠΕ & VILLAGE PLANNING MON I.K.E.», το οποίο προσέφερε ετήσιο μίσθωμα ύψους 715.660 ευρώ, μία από τις υψηλότερες προσφορές που έχουν καταγραφεί σε αντίστοιχη διαδικασία αξιοποίησης ακινήτου της ΕΤΑΔ.
Το ακίνητο εκτείνεται σε συνολική έκταση σχεδόν 82 στρεμμάτων και περιλαμβάνει το ιστορικό ξενοδοχειακό συγκρότημα που σχεδίασε ο Άρης Κωνσταντινίδης στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Από το 2011 έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο, αποτελώντας ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα δείγματα της ελληνικής μοντέρνας αρχιτεκτονικής.
Η θέση του, σε άμεση επαφή με τη θάλασσα και σε μικρή απόσταση από το Ηράκλειο και το διεθνές αεροδρόμιο της πόλης, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου παραθαλάσσιου προορισμού υψηλών προδιαγραφών, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό χαρακτήρα του συγκροτήματος.
Ξενία Βυτίνας: Επενδυτικό ενδιαφέρον για τον ορεινό τουρισμό
Σημαντική εξέλιξη καταγράφηκε και για το Ξενία Βυτίνας (φωτό: ΕΤΑΔ) στην Αρκαδία, όπου ολοκληρώθηκε ο ηλεκτρονικός διαγωνισμός της ΕΤΑΔ και αναδείχθηκε οριστικός πλειοδότης η εταιρεία OTUS I.K.E.
Το ακίνητο θα εκμισθωθεί για 40 χρόνια, με δυνατότητα δεκαετούς παράτασης, ενώ η οικονομική προσφορά ανήλθε σε 121.003,63 ευρώ.
Το ξενοδοχείο κατασκευάστηκε το 1961 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κώστα Μπίτσιου και βρίσκεται σε έκταση άνω των 36 στρεμμάτων, διαθέτοντας 20 δωμάτια. Από το 2008 έχει χαρακτηριστεί μνημείο, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερες υποχρεώσεις αλλά και υπεραξία στην επενδυτική του αξιοποίηση.
Η περίπτωση της Βυτίνας παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς συνδέεται με τη δυναμική ανάπτυξη του ορεινού τουρισμού και των προορισμών τεσσάρων εποχών. Η επαναλειτουργία του ιστορικού Ξενία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοχλός αναβάθμισης για ολόκληρη την περιοχή της ορεινής Αρκαδίας.
Ξενία Άνδρου: Ο Δήμος αναλαμβάνει την επόμενη μέρα
Διαφορετικό μοντέλο αξιοποίησης επιλέχθηκε για το Ξενία Άνδρου, γνωστό και ως Ξενία «Τρίτων», καθώς η ΕΤΑΔ προχώρησε σε μίσθωση παραχώρησης προς τον Δήμο Άνδρου για χρονικό διάστημα 40 ετών.
Το εμβληματικό συγκρότημα βρίσκεται στη Χώρα Άνδρου, στη θέση Πλακούρες, πάνω στο παραλιακό μέτωπο και καταλαμβάνει συνολική επιφάνεια περίπου 1.755 τ.μ. Το ξενοδοχείο σχεδιάστηκε από τον Άρη Κωνσταντινίδη και ολοκληρώθηκε το 1958, αποτελώντας το πρώτο ξενοδοχειακό συγκρότημα του νησιού.
Η συμφωνία προβλέπει την αποκατάσταση και επανάχρηση του ακινήτου, με στόχο τη δημιουργία ενός βιώσιμου μοντέλου λειτουργίας που θα συνδυάζει τουριστική αξιοποίηση, πολιτιστικές δράσεις και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
Η επιλογή της παραχώρησης στον Δήμο αναδεικνύει και μία διαφορετική προσέγγιση αξιοποίησης των Ξενία, όπου η τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαχείριση και ανάπτυξη της ιστορικής κληρονομιάς.
Πέρα από τα Ξενία, η ΕΤΑΔ προχώρησε πρόσφατα και στην αξιοποίηση ενός ακόμη ακινήτου με έντονο ιστορικό και τουριστικό αποτύπωμα, της Οικίας Brunetti στην Κω.
Ανάδοχος αναδείχθηκε η Κόστα Παλλάς Α.Ε., συνδεδεμένη εταιρεία του Koullias Group, ενός από τους ισχυρότερους ξενοδοχειακούς ομίλους του νησιού. Η οικονομική προσφορά έφθασε τις 85.000 ευρώ, έναντι τιμής εκκίνησης 17.300 ευρώ, ενώ η διάρκεια της μίσθωσης ανέρχεται σε 16 έτη με δυνατότητα επέκτασης για ακόμη οκτώ.
Το κτίριο, συνολικής επιφάνειας 420 τ.μ., κατασκευάστηκε το 1936 κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της ιταλικής αρχιτεκτονικής του Μεσοπολέμου. Βρίσκεται σε εξαιρετικά προνομιακή θέση στο παραλιακό μέτωπο της πόλης της Κω και θεωρείται κατάλληλο για τουριστικές, πολιτιστικές ή μικτές χρήσεις φιλοξενίας.
Η αξιοποίησή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς πρόκειται για ένα διατηρητέο μνημείο που παρέμενε για χρόνια αναξιοποίητο, παρά τις προηγούμενες προσπάθειες εκμίσθωσής του.
Από την αδράνεια στην παραγωγική αξιοποίηση
Οι τελευταίες κινήσεις της ΕΤΑΔ αποτυπώνουν μια σαφή μετατόπιση από τη διαχείριση ακινήτων προς την ενεργητική αξιοποίησή τους. Η αναβίωση των Ξενία δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ζήτημα προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς αλλά και ως εργαλείο προσέλκυσης επενδύσεων, ενίσχυσης των τοπικών οικονομιών και δημιουργίας νέων τουριστικών προϊόντων.
Με δεδομένο ότι η εταιρεία έχει ήδη προαναγγείλει νέους διαγωνισμούς για πρόσθετα Ξενία του χαρτοφυλακίου της, το 2026 φαίνεται να εξελίσσεται σε χρονιά-ορόσημο για την επιστροφή των ιστορικών ξενοδοχείων του ΕΟΤ στην τουριστική αγορά, αυτή τη φορά μέσα από σύγχρονα επιχειρηματικά μοντέλα και νέες επενδυτικές συνεργασίες.
