Πότε θα διεξαχθούν οι επόμενες εθνικές εκλογές; Η συζήτηση έχει ανάψει τελευταία για τα καλά, οι προβλέψεις δίνουν και παίρνουν, ωστόσο τα πράγματα είναι αρκετά απλά. Οι πιθανές ημερομηνίες διεξαγωγής τους είναι πολύ λίγες και συγκεκριμένες (11 Απριλίου, 16 Μαΐου), αλλά, για να γίνει κατανοητό το γιατί, πρέπει πρώτα να δούμε τα γεγονότα που έρχονται και να αναλύσουμε τα δεδομένα. Την 1η Ιουλίου του 2027, η χώρα μας παίρνει τη σκυτάλη από τη Λιθουανία και αναλαμβάνει επίσημα την εξάμηνη, κυλιόμενη προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μια κρίσιμη προεδρία για θέματα οικονομικά, ενεργειακά, αμυντικά και γεωπολιτικά, που μπορεί, όπως δείχνουν τα πράγματα, να κληθεί να χειριστεί ακόμα και το τελευταίο στάδιο του οριστικού σχεδιασμού του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την περίοδο 2028-2034. Το ζήτημα αυτό θα ενταχθεί και στον προεκλογικό λόγο του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας συνολικά, με τους πολίτες να καλούνται να απαντήσουν στο ερώτημα ποιον θέλουν να διαπραγματευτεί και να διαχειριστεί τις καθοριστικές αυτές συζητήσεις για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης ως πρωθυπουργός της χώρας και προεδρεύων της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Γιατί είναι πιθανή ημερομηνία η 16η Μαΐου προκειμένου να γίνουν οι εκλογές
Η λήξη της συνταγματικής θητείας της κυβέρνησης είναι στο τέλος Ιουνίου, αν και νομιμοποιείται να ορίσει τις εκλογές μέχρι και τις αρχές Ιουλίου. Ωστόσο, η όποια κυβέρνηση προκύψει από τις κάλπες πρέπει να έχει σχηματιστεί, ορκιστεί, λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή και να έχει επαρκή χρόνο μπροστά της για να κάνει την απαραίτητη προετοιμασία και τις απαιτούμενες διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες, αλλά και με την απερχόμενη λιθουανική προεδρία, για να ανταποκριθεί με επάρκεια στα αυξημένα καθήκοντά της. Η προετοιμασία έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς στην Κεντρική Υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών έχει συσταθεί αυτοτελές Γραφείο Ελληνικής Προεδρίας σε επίπεδο Διεύθυνσης, ενώ σε πολιτικό επίπεδο τη σχετική προεργασία «τρέχει» κυρίως ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου και φυσικά ο ΥΠ.ΕΞ., Γιώργος Γεραπετρίτης.
Με αυτά τα δεδομένα, το απώτατο όριο διεξαγωγής των εκλογών είναι η Κυριακή 20 Ιουνίου, όταν μάλιστα θα έχουν ολοκληρωθεί και οι πανελλαδικές εξετάσεις (τα βασικά μαθήματα). Ωστόσο, το ρίσκο να στηθούν τότε οι κάλπες είναι μεγάλο, καθώς το ενδεχόμενο να μη σχηματιστεί κυβέρνηση και να χρειαστεί νέα προσφυγή σε εκλογές είναι υπαρκτό και ρεαλιστικό, με βάση όλες τις δημοσκοπήσεις, αλλά και τη δημόσια ρητορική των κομμάτων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η χώρα θα αναλάβει την προεδρία της Ε.Ε. με υπηρεσιακό πρωθυπουργό (πιθανότατα τον πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχάλη Πικραμένο) και θα οδηγηθεί σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση στο μέσον της τουριστικής περιόδου. Συνεπώς, η 20ή Ιουνίου, ως απώτατο όριο διεξαγωγής των εκλογών, θα μείνει -εκτός απροόπτου πάντα- διαθέσιμη για να γίνουν, εφόσον απαιτηθεί, οι δεύτερες εκλογές. Αυτό σημαίνει ότι η πιο ρεαλιστική ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών είναι η 16η Μαΐου. Γιατί στις 16 και όχι αργότερα, την επόμενη ή τη μεθεπόμενη Κυριακή, για παράδειγμα; Γιατί από τις 16 Μαΐου έως τις 20 Ιουνίου μεσολαβούν πέντε εβδομάδες: Αυτό είναι το διάστημα που χρειάζεται για να εξαντληθούν οι τρεις διερευνητικές εντολές, να σχηματιστεί υπηρεσιακή κυβέρνηση και να προκηρυχθούν νέες εκλογές. Γιατί όχι νωρίτερα από τις 16 Μαΐου τότε; Διότι οι τρεις Κυριακές που προηγούνται είναι η Κυριακή των Βαΐων, στις 25 Απριλίου, η Κυριακή του Πάσχα, στις 2 Μαΐου, και η Κυριακή του Θωμά, στις 9 Μαΐου. Καμία πρόθεση δεν υπάρχει να κορυφωθεί η προεκλογική εκστρατεία και να κληθεί ο κόσμος να ψηφίσει εν μέσω της πασχαλινής περιόδου.
Οι πολιτικοί λόγοι που δείχνουν 16 Μαΐου
Δεν είναι, ωστόσο, μόνο θρησκευτικοί και εορταστικοί οι λόγοι· είναι και πολιτικοί: μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου επιδιώκεται η ολοκλήρωση και παράδοση του Flyover στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για μια νέα, υπερυψωμένη λεωφόρο, μήκους 13 χιλιομέτρων, που περιλαμβάνει εννέα ανισόπεδους κόμβους, οκτώ νέες γέφυρες και τρεις νέες σήραγγες. Αν η υλοποίηση του έργου γίνει εντός χρονοδιαγράμματος και πριν από τις κάλπες, θα είναι μια έμπρακτη απόδειξη για τη Θεσσαλονίκη, όπου διαχρονικά είναι διάχυτο το αίσθημα πως έχει μείνει πίσω σε υποδομές, ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει τη βούληση και τη δυνατότητα αυτό να αλλάξει.
Εθνικές εκλογές: Ο λόγος που οι κάλπες θα μπορούσαν να στηθούν στις 11 Απριλίου
Η 16η Μαΐου είναι για όλους αυτούς τους λόγους μια ημερομηνία που έχουν «κυκλώσει» στο Μέγαρο Μαξίμου, αλλά δεν είναι η μόνη. Οι εκλογές στις 11 Απριλίου είναι υπό σκέψη, αφήνοντας μάλιστα τις 16 Μαΐου -πέντε εβδομάδες δηλαδή αργότερα- ως ενδεχόμενη ημερομηνία για τις πιθανές δεύτερες εκλογές. Η 11η Απριλίου έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: Λίγες ημέρες νωρίτερα θα έχει μπει στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων ο αυξημένος κατώτατος μισθός, που ενδέχεται να φτάσει τα 970-980 ευρώ. Ο αριθμός των δικαιούχων αυτών μόνο μικρός ή αμελητέος δεν είναι. Θυμίζουμε ότι από την αύξηση του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου ωφελούνται άμεσα περίπου 1.500.000 πολίτες, δηλαδή σχεδόν 700.000 θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, όσοι λαμβάνουν επιδόματα και παροχές που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο μισθό (π.χ. επίδομα μητρότητας, γονικής άδειας, ανεργίας) και τριετίες. Τρίτη επιλογή, αν και πιο «αδύνατη», είναι αυτή της 18ης Απριλίου, με τις δεύτερες κάλπες, αν χρειαστούν, στις 23 Μαΐου.
