Σημαντική ανατροπή στον σχεδιασμό του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) για την εκμίσθωση και διαχείριση πωλητηρίων σε κορυφαίους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας έφερε η απόφαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ). Η Αρχή έκρινε άκυρη τη σχετική διακήρυξη και σύμβαση, δικαιώνοντας τις προσφυγές και την επιχειρηματολογία του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ).
Η απόφαση και το νομικό σκεπτικό
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο διαγωνισμός του ΟΔΑΠ αφορούσε την ενοποιημένη εκμίσθωση 27 πωλητηρίων. Η ΕΑΔΗΣΥ διαπίστωσε σοβαρή παράβαση της νομιμότητας, καθώς ο ΟΔΑΠ επιχείρησε να «βαφτίσει» τη διαδικασία ως απλή «εκμίσθωση ακινήτων» (υπάγοντάς την στις παρωχημένες διατάξεις του π.δ. 715/1979).
Στην πραγματικότητα, όπως αποδέχθηκε η Αρχή, η φύση της σύμβασης αποτελούσε παραχώρηση υπηρεσιών. Καθώς η συνολική εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ξεπερνούσε κατά πολύ το ενωσιακό κατώτατο όριο των 5,4 εκατομμυρίων ευρώ, ο διαγωνισμός όφειλε να διεξαχθεί υπό τις αυστηρές εγγυήσεις διαφάνειας, δημοσιότητας και ανόθευτου ανταγωνισμού που ορίζει ο νόμος 4413/2016 (ενσωμάτωση Κοινοτικής Οδηγίας 2014/23/ΕΕ).
Ο ΣΕΑ κάνει λόγο για «φωτογραφικές διαδικασίες» και ευθεία προσπάθεια εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ζητώντας να αναζητηθούν ευθύνες από τη διοίκηση του ΟΔΑΠ. Από την πλευρά του, ο ΟΔΑΠ υποστηρίζει πως πρόκειται για αμιγώς νομικό ζήτημα ερμηνείας του θεσμικού πλαισίου και δηλώνει ότι θα προβεί στις προβλεπόμενες νομικές ενέργειες.
Τα δύο κομβικά σημεία της Ρόδου που περιλαμβάνονταν στη σύμβαση
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο τοπικό ενδιαφέρον για τη Ρόδο, καθώς στη λίστα της ενιαίας αυτής ομάδας των 27 πωλητηρίων περιλαμβάνονταν δύο από τους πλέον επισκέψιμους και εμβληματικούς πολιτιστικούς προορισμούς του νησιού:
-
Το Πωλητήριο στην Ακρόπολη της Λίνδου: Ένας από τους σημαντικότερους και πιο κερδοφόρους αρχαιολογικούς χώρους της επικράτειας, με τεράστια ροή επισκεπτών καθ’ όλη τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
-
Το Πωλητήριο στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου (Mεσαιωνική Πόλη Ρόδου): Το δεσπόζον μνημείο της Μεσαιωνικής Πόλης, που αποτελεί πόλο έλξης εκατοντάδων χιλιάδων τουριστών ετησίως.
Μετά την ακύρωση του διαγωνισμού, η διαχείριση και η λειτουργία των πωλητηρίων στους δύο αυτούς χώρους της Ρόδου —όπως και στα υπόλοιπα 25 σημεία ανά την Ελλάδα— παραμένει στον δημόσιο έλεγχο, ενώ ο ΣΕΑ ζητά την άμεση πρόσληψη μόνιμου προσωπικού από το Υπουργείο Πολιτισμού για την αυτόνομη και εύρυθμη λειτουργία των πωλητηρίων, των εκδοτηρίων και των χώρων υγιεινής.
