Τον Ιούνιο, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και διαμορφώθηκε σε 602,8 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζας της Ελλάδος.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών συρρικνώθηκε, λόγω της μεγαλύτερης αύξησης των εξαγωγών έναντι των εισαγωγών. Σε τρέχουσες τιμές, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 27,5%, ενώ οι εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 7,3%. Ειδικότερα, σε τρέχουσες τιμές οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 22,3% και οι αντίστοιχες εισαγωγές κατά 5,4%.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών κατέγραψε μικρή μείωση, λόγω της επιδείνωσης όλων των επιμέρους ισοζυγίων και κυρίως του ισοζυγίου μεταφορών. Σε σχέση με τον Ιούνιο του 2025, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 6,9% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 1,2%.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων περιορίστηκε σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, αντανακλώντας κυρίως τη μείωση των καθαρών πληρωμών για τόκους, μερίσματα και κέρδη, καθώς και σε μικρότερο βαθμό, τον υπερδιπλασιασμό των καθαρών εισπράξεων από λοιπά πρωτογενή εισοδήματα. Το έλλειμμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων αυξήθηκε σε σχέση με τον Ιούνιο του 2025, ως αποτέλεσμα της αύξησης των καθαρών πληρωμών τόσο στον τομέα της γενικής κυβέρνησης όσο και στους λοιπούς, εκτός της γενικής κυβέρνησης, τομείς της οικονομίας.

Το πρώτο εξάμηνο του 2026, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά περίπου 1,0 δισεκ. ευρώ έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025 και διαμορφώθηκε σε 9,5 δισεκ. ευρώ.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών μειώθηκε, καθώς η αύξηση των εξαγωγών υπερέβη αυτή των εισαγωγών. Σε τρέχουσες τιμές, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 16,1% και οι εισαγωγές αγαθών κατά 4,5%. Ειδικότερα, σε τρέχουσες τιμές οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 7,9% και οι αντίστοιχες εισαγωγές κατά 4,1%.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών διευρύνθηκε λόγω της βελτίωσης του ισοζυγίου ταξιδιωτικών υπηρεσιών, η οποία αντισταθμίστηκε σε μεγάλο βαθμό από την επιδείνωση κυρίως του ισοζυγίου λοιπών υπηρεσιών και δευτερευόντως του ισοζυγίου μεταφορών. Σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 15,4% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 14,8%.

Το πρώτο εξάμηνο του 2026, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατέγραψαν καθαρές ροές ύψους 1,8 δισεκ. ευρώ και οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού σημείωσαν καθαρές ροές ύψους 6,9 δισεκ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στη διεύρυνση κατά 3,1 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού και, σε μικρότερο βαθμό, στην άνοδο κατά 1,7 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε μετοχές επιχειρήσεων μη κατοίκων. Η αύξηση των υποχρεώσεων των κατοίκων αντανακλά κυρίως την άνοδο κατά 9,1 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ελληνικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια, καθώς και την αύξηση κατά 1,5 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε μετοχές εγχώριων επιχειρήσεων.

Με το στεγαστικό κόστος να πιέζει ολοένα και περισσότερο τα νοικοκυριά και την προσφορά κατοικιών να παραμένει περιορισμένη, η κυβέρνηση αναζητά νέα φορολογικά εργαλεία για να κινητοποιήσει την οικοδομή και να ρίξει περισσότερα ακίνητα στην αγορά.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται μια διπλή παρέμβαση στον ΦΠΑ. Η πρώτη προβλέπει τη θέσπιση μειωμένου συντελεστή για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών και περιλαμβάνεται στην Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035. Η δεύτερη αφορά την παράταση που σχεδιάζεται και για το 2027 στην αναστολή επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων, προκειμένου να διατηρηθεί ζωντανό το επενδυτικό ενδιαφέρον και η δυναμική της οικοδομής.

Χαμηλότερος ΦΠΑ για προσιτή κατοικία

Στον τρίτο πυλώνα της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στέγαση προβλέπεται η παροχή φορολογικού κινήτρου σε κατασκευαστικές εταιρείες για την ανέγερση κατοικιών που θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα. Το σχέδιο πατάει πάνω στην Οδηγία (ΕΕ) 2022/542 για τον ΦΠΑ, η οποία επιτρέπει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία στον καθορισμό των μειωμένων συντελεστών. Ειδικότερα μεταξύ των υπηρεσιών που μπορούν να υπαχθούν σε μειωμένο ΦΠΑ, έχει προστεθεί και «η παροχή και η κατασκευή κατοικιών στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής όπως ορίζεται από τα κράτη μέλη». Η παρέμβαση λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα προγράμματα ανέγερσης κατοικιών προσιτής και κοινωνικής στέγασης (κοινωνική αντιπαροχή, κοινωνικές κατοικίες σε ανενεργά στρατόπεδα).

Μάλιστα, ο μειωμένος ΦΠΑ θα μπορούσε να συνδυαστεί με μείωση ή ακόμη και απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, προκειμένου να γίνει πιο ελκυστική για ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές η ανάπτυξη κατοικιών προσιτού κόστους.

Τα μοντέλα Πορτογαλίας και Γαλλίας

Σύμφωνα με τη στρατηγική εξετάζονται πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Πορτογαλία και τη Γαλλία. Στην Πορτογαλία εφαρμόζεται μειωμένος ΦΠΑ 6%, στην κατασκευή και ανακαίνιση ακινήτων που προορίζονται για μακροχρόνια μίσθωση, εφόσον το ακίνητο πωλείται για ιδιοκατοίκηση ή προορίζεται για προσιτή μίσθωση κατοικίας. Το μηνιαίο ενοίκιο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 2.300 ευρώ, ενώ η μίσθωση θα πρέπει να ξεκινά εντός 24 μηνών και να διατηρείται για τουλάχιστον 36 μήνες μέσα σε περίοδο πέντε ετών.

Στη Γαλλία εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ 10% για κατασκευή κατοικιών από ιδιωτικές κατασκευαστικές εταιρείες σε ζώνες στεγαστικής πίεσης. Οι κατοικίες δίνονται για ενοικίαση σε δικαιούχους με μεσαία εισοδήματα με προσιτό ενοίκιο. Συνδυάζεται και με άλλα φορολογικά κίνητρα όπως απαλλαγή από τον γαλλικό ΕΝΦΙΑ.

Στον πάγο ο ΦΠΑ

Με τη διατήρηση της αναστολής του ΦΠΑ και το 2027, όλες οι μεταβιβάσεις νεόδμητων ακινήτων θα συνεχίσουν να επιβαρύνονται μόνο με τον φόρο μεταβίβασης 3%. Παράγοντες της αγοράς ακινήτων χαρακτηρίζουν την αναστολή του ΦΠΑ 24% βασικό εργαλείο τόνωσης της οικοδομής καθώς η μείωση στο κόστος αγοράς είναι σημαντική. Για παράδειγμα ένα διαμέρισμα αξίας 200.000 ευρώ με ΦΠΑ 24% φτάνει στα 248.000 ευρώ, ενώ με το ισχύον καθεστώς ο αγοραστής πληρώνει 206.000 ευρώ, γλιτώνοντας 42.000 ευρώ.

Ο ΦΠΑ στα νεόδμητα εφαρμόστηκε πρώτη φορά το 2006, με εξαίρεση την πρώτη κατοικία, και από τον αρχικό συντελεστή 19% εκτοξεύθηκε στο 24% στα χρόνια των Μνημονίων. Παρέμεινε ενεργός για 13 χρόνια, δημιουργώντας στρεβλώσεις στην αγορά, έως ότου «πάγωσε» από την 1η Ιανουαρίου 2020 με στόχο την τόνωση της οικοδομής. Έκτοτε η αναστολή ανανεώνεται διαρκώς, με την τελευταία να λήγει κανονικά στο τέλος του 2026.

Ανοδικά κινείται ο αριθμός των πτήσεων από και προς την χώρα μας το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου με την Ελλάδα, να συγκαταλέγεται στις χώρες που απορρόφησαν του κραδασμούς της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, σε αντίθεση για παράδειγμα με την γειτονική Τουρκία. Μάλιστα η Αθήνα, ειδικά την εβδομάδα του Δεκαπενταύγουστου, φαίνεται να σημειώνει ρεκόρ πτήσεων, παρότι τα προβλήματα με τις καθυστερήσεις παραμένουν.

Αύξηση πτήσεων 10% με 20% για την Ελλάδα

Σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αεροναυτιλίας, Eurocontrol, την δεύτερη εβδομάδα του Αυγούστου (το διάστημα δηλαδή μεταξύ 10 και 16 Αυγούστου), που είναι και η πιο «δυνατή» της σεζόν, η χώρα μας εντάχθηκε στην λίστα των χωρών με αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας μεταξύ 10% και 20% σε σχέση με την αντίστοιχη εβδομάδα του 2025. Κι αυτό παρότι η κίνηση εξακολουθεί να επηρεάζεται από την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία οι χώρες που εμφανίζουν μειωμένη κίνηση εξαιτίας των γεωπολιτικών συνθηκών είναι η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η γειτονική Τουρκία.

Στον αντίποδα, σε Ελλάδα όπως και σε Αλβανία, Κύπρο, Κροατία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία και Σλοβενία η συνθήκη είναι ευνοϊκή, με τις πτήσεις να είναι περισσότερες έως και 20% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι.

Πρωταγωνιστής του εφετινού καλοκαιριού αποδεικνύεται ωστόσο η γειτονική Ιταλία, η οποία συγκαταλέγεται στη μικρή λίστα των χωρών που το ποσοστό αύξησης της αεροπορικής κίνησης ξεπερνά το 20%.

Ρεκόρ εναέριας κυκλοφορίας για την Αθήνα

Ενδεικτικό της καλής πορείας του Αυγούστου είναι και το ρεκόρ που κατέγραψε την 33η εβδομάδα του έτους το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών. Μαζί με το Δουβλίνο, την Κωνσταντινούπολη και το Ερεβάν η πρωτεύουσα εμφάνισε ρεκόρ αεροπορικής κίνησης. Σε επίπεδο χώρας βέβαια, τον υψηλότερο αριθμό ημερήσιων αφίξεων και αναχωρήσεων στην ιστορία της κατέγραψε η Ιρλανδία, ενδεχομένως και λόγο της στροφής των τουριστών προς βορειότερες χώρες ένεκα της κλιματικής αλλαγής. Τέλος ιστορικά υψηλά στην επιβατική κίνηση εμφάνισαν και τρία αεροδρόμια, αφενός το αεροδρόμιο του Δουβλίνου, κι αφετέρου το Istanbul Airport και το Istanbul Sabiha Gökçen, παρότι η Τουρκία συγκαταλέγεται από το Eurocontrol στις χώρες που επηρεάζονται από τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν.

Να σημειωθεί ότι η δυναμική της θερινής περιόδου αφορά στο σύνολο της Ευρώπης, καθώς την πιο πολυσύχναστη εβδομάδα το ευρωπαϊκό δίκτυο εξυπηρέτησε κατά μέσο όρο 36.174 πτήσεις ημερησίως, αριθμός αυξημένος κατά 3% σε ετήσια βάση.

Η εικόνα στις καθυστερήσεις

Από άποψη καθυστερήσεων βέβαια, η Ελλάδα παραμένει στην τριάδα των χωρών που συγκεντρώνουν υψηλό ποσοστό.

Να σημειωθεί ότι σε γενικές γραμμές η κατάσταση στο πεδίο των καθυστερήσεων εμφανίζεται βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι με το Eurocontrol να σημειώνει ότι με αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας κατά 1,3% από την αρχή του έτους, οι μέσες καθυστερήσεις στις πτήσεις καθ’ οδόν (ATFM) είναι 19% χαμηλότερες από το 2025. Μάλιστα, εκτιμάται ότι έως το τέλος του έτους οι καθυστερήσεις θα είναι 24% χαμηλότερες σε σύγκριση με το σύνολο του 2025.

Σημεία συμφόρησης του ευρωπαϊκού δικτύου παραμένουν βέβαια η Γαλλία που συγκεντρώνει το 32% του συνόλου των καθυστερήσεων καθ’ οδόν στο ευρωπαϊκό δίκτυο από την αρχή του έτους, η Ισπανία που αντιπροσωπεύει το 17% των συνολικών καθυστερήσεων καθ’ οδόν στο δίκτυο από την αρχή του έτους και η Ελλάδα που συγκεντρώνει το 12% των συνολικών καθυστερήσεων καθ’ οδόν στο ευρωπαϊκό δίκτυο από την αρχή του έτους.

Στην περίπτωση της Γαλλίας το 11% των καθυστερήσεων αποδίδεται στο κέντρο ελέγχου της Μασσαλίας, το 8% στη Ρενς και το 6% στην περιοχή ελέγχου της Βρέστης με τις καθυστερήσεις να οφείλονται πέραν των καιρικών συνθηκών σε προβλήματα χωρητικότητας, ελλείψεις προσωπικού και στη μετάβαση στο σύστημα 4-FLIGHT. Παρ’ όλα αυτά, οι μέσες καθυστερήσεις είναι 32% χαμηλότερες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Στην περίπτωση της Ισπανίας το 11% να αποδίδεται στο κέντρο ελέγχου της Βαρκελώνης, όπου τα βασικά προβλήματα σχετίζονται με τη χωρητικότητα, τη στελέχωση και την έντονη αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας. Στην περίπτωση της Ισπανίας οι μέσες καθυστερήσεις είναι 11% υψηλότερες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Τέλος όσον αφορά στη χώρα μας το 8% αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών με τις καθυστερήσεις να εδράζονται κυρίως σε περιορισμούς χωρητικότητας και ελλείψεις προσωπικού. Επιβάρυνση ωστόσο προκύπτει και από την ανακατανομή της εναέριας κυκλοφορίας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Εξαιτίας μάλιστα της τελευταίας συνθήκης οι μέσες καθυστερήσεις στις πτήσεις καθ’ οδόν είναι 65% υψηλότερες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Παρά τις αυξημένες καθυστερήσεις, το Eurocontrol εκτιμά ότι τόσο το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών όσο και το Κέντρο Ελέγχου Μακεδονίας θα τηρήσουν τον προγραμματισμό του Network Operations Plan για τις επόμενες εβδομάδες.

Σε 897 ανέρχεται ο αριθμός των εγγεγραμμένων επιχειρήσεων στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων (Ε.Μ.Ν.Ε.) μετά την τελευταία απόφαση του γενικού γραμματέα Έρευνας και Καινοτομίας, Δημήτρη Τερζή, για την εγγραφή 43 επί πλέον επιχειρήσεων.
Όπως αναφέρει η απόφαση εγγραφής στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων (Ε.Μ.Ν.Ε.), που δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια, οι 6 από τις 43 επιχειρήσεις εντάχθηκαν με τη διαδικασία fast track, δηλαδή χωρίς αξιολόγηση, καθώς πληρούν τις προϋποθέσεις εγγραφής και οι 37 επιχειρήσεις αξιολογήθηκαν ως προς την πλήρωση των δύο βασικών κριτηρίων, δηλαδή της καινοτομίας και των προοπτικών ταχείας κλιμάκωσης του μεγέθους των πωλήσεων στην παγκόσμια αγορά.
Σημειώνεται ότι ο αριθμός των εγγεγραμμένων επιχειρήσεων διαμορφώνεται στις 897, μετά και την διαγραφή 79 επιχειρήσεων κατ΄ εφαρμογή της νομοθεσίας.