Με αφετηρία το πακέτο ελαφρύνσεων-ενισχύσεων της ΔΕΘ, η ελληνική οικονομία εισέρχεται από τον επόμενο μήνα σε ένα τετράμηνο πυκνών εξελίξεων στις οποίες περιλαμβάνεται, η μεγαλύτερη μείωση του δημοσίου χρέους φέτος και τα επόμενα χρόνια μέσω των πρόωρων αποπληρωμών και η προοπτική περαιτέρω αναβαθμίσεων στον νέο κύκλο αξιολογήσεων που θα ολοκληρωθεί το Νοέμβριο.
Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει από το βήμα της ΔΕΘ τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής για τους επόμενους μήνες έως τις εκλογές του 2027, αλλά και ένα στρατηγικό σχέδιο με στόχους έως το 2030 και παρεμβάσεις σε βασικούς τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Στην κυβέρνηση, αυτή την περίοδο, εντείνονται οι διεργασίες για την οριστικοποίηση των ανακοινώσεων αυτών που, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, θα δίνουν έμφαση στη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, στην προστασία των μικρομεσαίων και των συνταξιούχων. Η στήριξη της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων με μόνιμες παροχές θα αποτελούν βασικό άξονα του πακέτου της ΔΕΘ. Πρόκειται για παρεμβάσεις, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι οποίες θα ακολουθούν τη λογική των εξαγγελιών που έγιναν στις τρεις προηγούμενες ΔΕΘ της δεύτερης τετραετίας της κυβέρνησης. Για παράδειγμα αναφέρουν, τα μέτρα για το στεγαστικό τα οποία περιελήφθησαν και στα πακέτα και των τριών προηγούμενων ΔΕΘ. Το ίδιο συνέβη και με τις μειώσεις φόρων με έμφαση τις οικογένειες.
Κεντρικό μήνυμα των εξαγγελιών του πρωθυπουργού θα είναι η συνέχιση της πολιτικής στήριξης της κοινωνίας παράλληλα με την διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας. Πρόκειται για το δίπολο της οικονομικής πολιτικής, όπως αναφέρουν αρμόδιοι παράγοντες, το οποίο στηρίζεται στην ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας και στη μείωση της φοροδιαφυγής με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πρωτογενή πλεονάσματα που επιστρέφουν ως μέρισμα στην κοινωνία ή αξιοποιούνται για την περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους. Στη λογική αυτή η κυβέρνηση ανακοίνωσε ήδη ότι φέτος θα αυξηθεί περαιτέρω το ποσό πρόωρης αποπληρωμής δημοσίου χρέους. Σε ετήσια βάση θα φτάσει τα 13 δισ. ευρώ από 8,790 δισ. ευρώ που προβλέπονταν αρχικά. Αυτό κατέστη εφικτό, ακριβώς λόγω της υψηλής δημοσιονομικής απόδοσης της οικονομίας. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 6,94 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν τον Ιούνιο και αφορούν διμερή δάνεια του GLF που είχε λάβει η χώρα. Επίσης δάνεια του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων καθώς και πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου 2,2 δισ. ευρώ λήξης Δεκεμβρίου 2027. Το όφελος από τις κινήσεις αυτές υπολογίζεται σε 2,6 εκατ. ευρώ τα επόμενα επτά χρόνια.
Τα δεδομένα αυτά θα ληφθούν υπόψη στο νέο γύρο αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας που ξεκινά το επόμενο δεκαπενθήμερο. Την αρχή θα κάνει ο καναδικός οίκος αξιολόγησης DBRS με τη δημοσιοποίηση της έκθεσής του στις 4 Σεπτεμβρίου, θα ακολουθήσουν στις 18 Σεπτεμβρίου ο οίκος Moody’s μαζί με τον γερμανικό οίκο SCOPE. Σημειώνεται ότι DBRS και SCOPE έχουν κατατάξει την χώρα μας στην επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ. Η κατάταξη της Mody’s είναι μία βαθμίδα χαμηλότερα στο Baa3. Στις 23 Οκτωβρίου θα είναι η σειρά της Standard & Poor’s και στις 6 Νοεμβρίου της Fitch. Και οι δύο οίκοι έχουν κατατάξει την Ελλάδα στη βαθμίδα ΒΒΒ. Οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της οικονομίας θεωρούν πιθανή αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας λαμβάνοντας υπόψη και την μεγαλύτερη μείωση του χρέους που φέρνουν οι πρόωρες αποπληρωμές. Με βάση και τη μεγαλύτερη πρόωρη αποπληρωμή φέτος, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί κάτω από το 110% του ΑΕΠ με ορίζοντα το 2031, ένα χρόνο νωρίτερα από ότι προβλεπόταν αρχικά. Στόχος στα μέσα της δεκαετίας του 2030 να σπάσει το φράγμα του 100% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι φέτος το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 136,8% του ΑΕΠ για να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2019.
Η ΔΕΘ του 2026 και οι τρεις προηγούμενες
Μια συνοπτική αναδρομή στις ΔΕΘ των προηγούμενων ετών δείχνει ότι:
– Το 2025 ανακοινώθηκε η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών στη φορολογία. Κύριο άξονα των αλλαγών αποτελούν τα οφέλη για τις οικογένειες και τους νέους εργαζόμενους μέσω της μείωσης κατά 2 μονάδες όλων των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ και την καθιέρωση ενδιάμεσου συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Πρόσθετες μειώσεις συντελεστών ανακοινώθηκαν για οικογένειες με παιδιά, ενώ μηδενίστηκε ο φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και περικόπηκε κατά 50% ο ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς με έως 1.500 κατοίκους ο οποίος θα καταργηθεί το 2027
– Το 2024 ανακοινώθηκαν 45 μέτρα μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η κατάργηση της μείωσης της σύνταξης για εργαζόμενους συνταξιούχους. Κεντρική θέση είχαν και οι παρεμβάσεις για το στεγαστικό με το «Σπίτι μου 2» και την τριετή απαλλαγή από τον φόρο στα ενοίκια για τους ιδιοκτήτες που τα διέθεσαν για μακροχρόνια μίσθωση
– Το 2023, μεταξύ άλλων, εξαγγέλθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς των εργαζόμενων μετά από 12 χρόνια μνημονιακής απαγόρευσης. Αυξήθηκε επίσης κατά 1.000 ευρώ το αφορολόγητο για τις οικογένειες με παιδιά ενώ ελήφθησαν σειρά μέτρων για την υποχρεωτική χρήση POS σε όλους σχεδόν τους κλάδους της λιανικής αγοράς και των υπηρεσιών καθώς και μέτρα στήριξης από τις καταστροφές του «Daniel»
