Μέσα από τη δημιουργία 43.000 νέων θέσεων πλήρους απασχόλησης σε φορείς του Δημοσίου, η ΔΥΠΑ ανοίγει ξανά την πόρτα της εργασίας σε ανέργους 55 ετών και άνω, προσφέροντας ένα στοχευμένο πρόγραμμα επιχορήγησης που ενισχύει ουσιαστικά την επανένταξη στην αγορά εργασίας. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία με ξεκάθαρο κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, καθώς απευθύνεται σε μια ηλικιακή ομάδα που συχνά αντιμετωπίζει αυξημένες δυσκολίες στην εύρεση σταθερής εργασίας, παρά την εμπειρία και τις δεξιότητές της.

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει πραγματικές ανάγκες των δημόσιων φορέων, ενώ ταυτόχρονα στηρίζει τους συμμετέχοντες με πλήρη απασχόληση και συγκεκριμένο πλαίσιο επιχορήγησης. Η διάρκεια του προγράμματος είναι 12 μήνες, με πρόβλεψη επέκτασης για επιπλέον 12 μήνες, δίνοντας τη δυνατότητα για μεγαλύτερη εργασιακή σταθερότητα και καλύτερο προγραμματισμό τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους φορείς που τους υποδέχονται.

ΔΥΠΑ: Πρόγραμμα απασχόλησης για 43.000 ανέργους 55 ετών και άνω – Τι προβλέπει

Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΔΥΠΑ, ωφελούμενοι είναι άνεργοι πολίτες ηλικίας άνω των 55 ετών, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Ψηφιακό Μητρώο της ΔΥΠΑ και διαθέτουν συμπληρωμένο Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης. Η συγκεκριμένη προϋπόθεση δεν είναι τυπική λεπτομέρεια: λειτουργεί ως εργαλείο καλύτερης αντιστοίχισης μεταξύ του προφίλ του ανέργου και των διαθέσιμων θέσεων, ώστε η τοποθέτηση να έχει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας και διάρκεια.

Το σχήμα επιχορήγησης είναι επίσης σαφές και συγκεκριμένο. Η μηνιαία επιχορήγηση ανέρχεται στο 75% του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους, με ανώτατο όριο τα 750 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα επιδιώκει να μειώσει αισθητά το κόστος για τους φορείς που θα προχωρήσουν σε προσλήψεις, διευκολύνοντας τη δημιουργία θέσεων πλήρους απασχόλησης και ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή περισσότερων υπηρεσιών και οργανισμών.

Ποιοι άνεργοι μπορούν να συμμετάσχουν

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μια ξεκάθαρα προσδιορισμένη ομάδα: ανέργους 55 ετών και άνω που είναι εγγεγραμμένοι στο Ψηφιακό Μητρώο της ΔΥΠΑ και έχουν ολοκληρώσει το Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης. Η στόχευση αυτή αναγνωρίζει ότι οι άνεργοι μεγαλύτερης ηλικίας, παρά την εργασιακή τους εμπειρία, συχνά αποκλείονται ή υποεκπροσωπούνται σε νέες προσλήψεις, ειδικά στον ιδιωτικό τομέα.

Παράλληλα, η πλήρης απασχόληση αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του προγράμματος, καθώς ενισχύει το εισόδημα, τη σταθερότητα και την ασφαλιστική κάλυψη των συμμετεχόντων. Για πολλούς εργαζόμενους αυτής της ηλικιακής κατηγορίας, η επιστροφή σε σταθερή εργασιακή σχέση είναι καθοριστική όχι μόνο για την καθημερινότητα, αλλά και για τον ευρύτερο οικογενειακό προγραμματισμό.

Ποιοι φορείς του Δημοσίου εντάσσονται στο πρόγραμμα

Η ΔΥΠΑ διευκρινίζει ότι το πρόγραμμα μπορεί να αξιοποιηθεί από ένα ευρύ φάσμα φορέων του δημόσιου τομέα, με στόχο να καλυφθούν ανάγκες σε διαφορετικά επίπεδα διοίκησης και παροχής υπηρεσιών. Ενδεικτικά, απευθύνεται σε:

– Κάθε είδους Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ)
– ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού (Δήμοι και Περιφέρειες)
– Αποκεντρωμένες Διοικήσεις
– Αποκεντρωμένες Υπηρεσίες ή/και περιφερειακές Διευθύνσεις φορέων Κεντρικής Διοίκησης
– Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας
– Επιχειρήσεις, φορείς και οργανισμούς του δημόσιου τομέα που ασκούν τακτικά οικονομική δραστηριότητα
– Επιχειρήσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού (Δήμων και Περιφερειών) του ν. 3852/2010 που ασκούν τακτικά οικονομική δραστηριότητα

Η ευρεία αυτή κάλυψη αυξάνει τις πιθανότητες να δημιουργηθούν θέσεις σε πολλούς διαφορετικούς τομείς και γεωγραφικές περιοχές, ώστε να ωφεληθούν περισσότεροι άνεργοι, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους.

Γιατί το πρόγραμμα έχει ιδιαίτερη σημασία

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην απλή ανακοίνωση θέσεων. Ενσωματώνει ένα μοντέλο που συνδέει τη δημόσια διοίκηση με μια στοχευμένη πολιτική απασχόλησης, αξιοποιώντας την επιχορήγηση για να αντιμετωπιστεί ένας διαχρονικός «κόμπος» της αγοράς εργασίας: η δυσκολία επανένταξης των ανέργων μετά τα 55.

Επιπλέον, η δυνατότητα επέκτασης για άλλους 12 μήνες λειτουργεί ως σημαντικό πλεονέκτημα. Δίνει χρόνο στον εργαζόμενο να σταθεροποιηθεί και να επανακτήσει εργασιακή ρουτίνα, ενώ επιτρέπει στον φορέα να αξιοποιήσει την εμπειρία του ανθρώπινου δυναμικού με συνέχεια και προοπτική.

Στην τελική ευθεία μπαίνει η έξτρα πληρωμή του επιδόματος παιδιού των 150 ευρώ σε περισσότερες από 80.000 οικογένειες, οι οποίες δεν είχαν συμπεριληφθεί στον πρώτο κύκλο καταβολών. Η επεξεργασία των στοιχείων από τις υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ ολοκληρώνεται και πλέον ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για την πίστωση των χρημάτων στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το συνολικό ποσό της νέας πληρωμής θα ξεπεράσει τα 12 εκατ. ευρώ. Η καταβολή έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί έως το τέλος του μήνα, ωστόσο αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι καταβάλλεται προσπάθεια ώστε τα χρήματα να πιστωθούν νωρίτερα και, εφόσον ολοκληρωθούν εγκαίρως οι τελευταίοι έλεγχοι, ακόμη και την Παρασκευή.

Αλλαγές έρχονται το επόμενο διάστημα στις συντάξεις. Ειδικότερα, για τους συνταξιούχους, η έκτακτη ενίσχυση που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο θα αυξηθεί στα 300 ευρώ και υπάρχουν σκέψεις να ανέβει και άλλο στα 400 έως 446 ευρώ. Σύμφωνα με την εργατολόγο Ματίνα Τριανταφύλλη, που μίλησε στην ΕΡΤ, η ενίσχυση αφορά περίπου 1,8 εκατομμύρια δικαιούχους, μεταξύ των οποίων συνταξιούχοι άνω των 65 ετών και άτομα με αναπηρία που λαμβάνουν σύνταξη ή επίδομα αναπηρίας.

Αύξηση στις συντάξεις αναμένεται και το 2027. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η αύξηση εκτιμάται ότι θα κινηθεί μεταξύ 2,7% και 2,8%, έναντι του 2,4% που υπολογιζόταν αρχικά. Έτσι, για μια σύνταξη ύψους 1.000 ευρώ, η μηνιαία αύξηση υπολογίζεται περίπου στα 27-28 ευρώ. Η αύξηση, ωστόσο, δεν αναμένεται να καλύψει πλήρως τις απώλειες που έχουν προκαλέσει ο πληθωρισμός και οι προηγούμενες περικοπές στις συντάξεις. Όπως επισημαίνεται, οι συνταξιούχοι υπέστησαν σειρά περικοπών κατά την περίοδο των μνημονίων, με αποτέλεσμα οι μεταγενέστερες αυξήσεις να μην έχουν αποκαταστήσει πλήρως την απώλεια αγοραστικής δύναμης.

Παράλληλα, αναμένεται να μπει τέλος στο ζήτημα της προσωπικής διαφοράς. Συγκεκριμένα, οι συνταξιούχοι που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά αναμένεται να λάβουν πλέον ολόκληρη την προβλεπόμενη αύξηση.

Σημαντική αλλαγή στις συντάξεις χηρείας

Σημαντική είναι και η αλλαγή που αφορά τις συντάξεις χηρείας. Περίπου 8.500 δικαιούχοι που είχαν υποστεί μείωση της σύνταξης χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας, επειδή εργάζονται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη, αναμένεται πλέον να λαμβάνουν ολόκληρο το ποσό. Ωστόσο, δεν προβλέπεται η καταβολή αναδρομικών για το διάστημα κατά το οποίο η σύνταξή τους είχε μειωθεί.

Παράλληλα, περίπου 75.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούσαν να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξη χηρείας, παρά το γεγονός ότι βάσει του προηγούμενου καθεστώτος θα έπρεπε να έχει μειωθεί, δεν θα κληθούν να επιστρέψουν ως αχρεωστήτως καταβληθέντα τα ποσά που έλαβαν.

Τέλος, περίπου 120.000 συνταξιούχοι διατηρούν το δικαίωμα στις δύο εθνικές συντάξεις.

Εξαίρεση αποτελούν όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας από θάνατο συζύγου πριν από τον Μάιο του 2016, καθώς δεν υπάγονται στη συγκεκριμένη νέα ρύθμιση και συνεχίζουν να λαμβάνουν τη μειωμένη σύνταξη χηρείας.

Σε εφαρμογή περνά το νέο πλαίσιο για το μπλόκο στον «ενεργειακό τουρισμό», καθώς η Υπουργική Απόφαση που τροποποιεί τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. Σημαντική παράμετρος της νέας ρύθμισης είναι ότι έχει αναδρομική ισχύ, καθώς κατά την πρώτη εφαρμογή της μπορεί να αξιοποιηθεί για ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν δημιουργηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.

Η αναδρομικότητα αυτή αναμένεται να κινητοποιήσει τους προμηθευτές, οι οποίοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να απευθυνθούν σε πρώην πελάτες τους που έχουν αφήσει ανεξόφλητες και μη διακανονισμένες οφειλές. Έτσι, το επόμενο διάστημα αναμένεται ένα κύμα ειδοποιητηρίων προς καταναλωτές με παλαιά «φέσια», με τους παρόχους να τους καλούν να εξοφλήσουν ή να ρυθμίσουν τις οφειλές τους.

Στόχος είναι με αυτό τον τρόπο να ταυτοποιηθούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές, δηλαδή φυσικά πρόσωπα και μικρές επιχειρήσεις με μη διακανονισμένα χρέη σε τουλάχιστον δύο «παλιούς» παρόχους του από τις αρχές του 2024 και με ληξιπρόθεσμες οφειλές και στον σημερινό προμηθευτή τους. Σε αυτή την περίπτωση, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να μετακινηθεί σε νέο πάροχο, παρά μόνο αν εξοφλήσει ή διακανονίσει τα χρέη του, ώστε να μην έχει «φέσια» σε περισσότερες από δύο εταιρείες.

«Δεύτερη ευκαιρία» για παλιές οφειλές

Αξίζει να σημειωθεί πως οι αναδρομικές κρούσεις από τους παρόχους είναι προαιρετικές. Εξάλλου, οι προμηθευτές μπορεί ήδη να διεκδικούν με νομικά μέτρα τα ποσά που τους οφείλονται. Ωστόσο, σύμφωνα με εκπρόσωπους του κλάδου, οι εταιρείες θα αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα που δίνει ο Κώδικας Προμήθειας, κατ΄αρχάς γιατί με αυτό τον τρόπο ενισχύουν τις πιθανότητες να εξοφληθούν από ένα μέρος του παλιού πελατολογίου τους με «φέσια».

Μάλιστα, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι παράγοντες, για ληξιπρόθεσμες οφειλές κάτω από ένα όριο (συνήθως τα 1.000 ευρώ) οι εταιρείες δεν προχωρούν στη νομική διεκδίκησή τους, καθώς η διαδικασία θα κοστίσει περισσότερο από τα οφειλόμενα ποσά. Επομένως, η νέα αυτή δυνατότητα σε αυτές τις περιπτώσεις συνιστά τη μόνη ευκαιρία να λάβουν τα χρήματα που τους οφείλονται.

Σημαντικό είναι επίσης ότι κατά τη διεκδίκηση των οφειλών οι προμηθευτές θα πρέπει υποχρεωτικά να προσφέρουν τη δυνατότητα διακανονισμού – το ίδιο ισχύει και για τα ληξιπρόθεσμα χρέη των σημερινών πελατών τους. Επίσης, οι εταιρείες δεν έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν διακοπή της ηλεκτροδότησης σε παλιούς πελάτες τους, οι οποίοι πλέον εκπροσωπείται από άλλη εταιρεία.

Ιστορικό χρεών

Με τα ειδοποιητήρια για παλιότερες οφειλές, στόχος είναι να αποτυπωθεί το ιστορικό των καταναλωτών με «φέσια» – ιστορικό που θα καταγραφεί στο σύστημα «σήμανσης χρεών» (Debt Flagging) που θα αναπτύξει ο ΔΕΔΔΗΕ. Στην περίπτωση που ο παλιός πελάτης ενός προμηθευτή δεν εξοφλήσει το χρέος του, ή δεν το διακανονίσει πληρώνοντας τις δόσεις, τότε θα «κοκκινίζεται» (επισημαίνεται) στο σύστημα. Ως συνέπεια, αν ένας καταναλωτής είναι «κοκκινισμένος» 3 φορές, από ισάριθμες εταιρείες, δεν θα μπορεί να μετακινηθεί από τον σημερινό πάροχό του.

Όπως είναι φυσικό, το παραπάνω πλαίσιο θα ταυτοποιεί πλέον (και θα μπλοκάρει) και καταναλωτές που θα γίνουν στρατηγικοί καταναλωτές στο μέλλον. Για παράδειγμα, ένα νοικοκυριό που αυτή τη στιγμή δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές, αν αποφασίσει να αποχωρήσει από τον σημερινό προμηθευτή του, αφήνοντας «φέσια», θα αποκτήσει στο σύστημα το πρώτο flagging.

Η επανάληψη αυτής της πρακτικής στην επόμενη εταιρεία θα του «κοστίσει» το δεύτερο flagging. Επομένως, αν η τρίτη εταιρεία προχωρήσει σε flagging για τον ίδιο λόγο, τότε ο καταναλωτής δεν θα μπορεί πλέον να αλλάξει πάροχο, αν δεν εξοφλήσει ή δεν ρυθμίσει τα χρέη του.

Πότε απενεργοποιούνται οι επισημάνσεις

Αξίζει να σημειωθεί ότι μία επισήμανση θα απενεργοποιείται μόνον αν διευθετηθεί το αντίστοιχο χρέος. Μάλιστα, οι προμηθευτές θα μπορούν να βλέπουν αν είναι «κοκκινισμένοι» υποψήφιοι πελάτες τους και τότε να τους αρνηθούν σύμβαση προμήθειας. Μέχρι τώρα, αυτό γινόταν μόνον αν για τον συγκεκριμένο καταναλωτή έχουν υποβληθεί τουλάχιστον δύο εντολές απενεργοποίησης μετρητή λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών κατά τους δώδεκα μήνες πριν από την αίτηση.

Εδώ βρίσκεται και η βασική αλλαγή που φέρνει ο τροποποιημένος Κώδικας. Το Debt Flagging δημιουργεί για πρώτη φορά ένα ενιαίο πληροφοριακό αποτύπωμα της συμπεριφοράς ενός καταναλωτή απέναντι στους προμηθευτές. Η επισήμανση δεν αφορά απλώς απλήρωτους λογαριασμούς, αλλά καταγράφει ότι ο καταναλωτής δεν τακτοποίησε την οφειλή του, μετά την προβλεπόμενη διαδικασία ενημέρωσης και διακανονισμού.

Το όριο για το υποχρεωτικό μπλόκο τίθεται στις τρεις ενεργές επισημάνσεις από τρεις διαφορετικούς προμηθευτές. Όταν ένας καταναλωτής φτάσει σε αυτήν την «επίδοση», δεν θα μπορεί πλέον να αλλάξει εταιρεία προμήθειας μέχρι να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει κάποιες από τις οφειλές, ώστε μειώσει σε τουλάχιστον δύο τις επισημάνσεις του.

Το σύστημα, συνεπώς, λειτουργεί κλιμακωτά. Ένας καταναλωτής που θα αφήσει για πρώτη φορά χρέος σε έναν πάροχο δεν αποκλείεται αυτομάτως από την αγορά. Εάν όμως επαναλάβει την ίδια συμπεριφορά και σε επόμενες εταιρείες, δημιουργείται σταδιακά το ιστορικό που τελικά μπορεί να οδηγήσει σε αποκλεισμό από την αλλαγή προμηθευτή. Παράλληλα, μία ενεργή επισήμανση μπορεί ήδη να έχει εμπορική συνέπεια, καθώς ο επόμενος πάροχος αποκτά τη δυνατότητα να αρνηθεί τη σύναψη σύμβασης.

Παραλλαγή του «Τειρεσία»

Αυτό είναι και ένα από τα πιο σημαντικά σημεία του νέου πλαισίου. Οι τρεις επισημάνσεις αποτελούν το όριο για το θεσμικό μπλόκο της αλλαγής προμηθευτή, όμως ο καταναλωτής δεν χρειάζεται να έχει «κοκκινιστεί» τρεις φορές, για να αντιμετωπίσει δυσκολία στην αναζήτηση νέας εταιρείας.

Ο νέος προμηθευτής μπορεί να αρνηθεί τη σύναψη σύμβασης όταν ο υποψήφιος πελάτης έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ίδιο ή προς άλλον προμηθευτή. Μπορεί επίσης να αρνηθεί εφόσον υπάρχει έστω μία ενεργή επισήμανση στο πληροφοριακό σύστημα ή έχουν υποβληθεί τουλάχιστον δύο εντολές απενεργοποίησης μετρητή λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών κατά το προηγούμενο δωδεκάμηνο.

Έτσι, δημιουργείται ουσιαστικά ένας μηχανισμός που θυμίζει «Τειρεσία» για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η διαφορά είναι ότι δεν πρόκειται για μία γενικευμένη απαγόρευση αλλαγής παρόχου με την ύπαρξη οποιασδήποτε οφειλής. Η λογική του νέου Κώδικα είναι να καταγράφονται αυτές οι συμπεριφορές και, παράλληλα, να δίνεται στους προμηθευτές η δυνατότητα να αξιολογούν τον πιστωτικό κίνδυνο ενός υποψήφιου πελάτη.

Δύο «φρένα» στις μετακινήσεις

Εκτός από τις τρεις ενεργές επισημάνσεις, ένας καταναλωτής δεν θα μπορεί να αποχωρήσει από τον σημερινό προμηθευτή του αν η εταιρεία έχει υποβάλει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή, λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών. Η εντολή μπορεί να εκδοθεί όταν έχει καταστεί ληξιπρόθεσμος και ο δεύτερος κατά σειρά λογαριασμός και, εντός 5νθημέρου, ο καταναλωτής δεν ανταποκριθεί στην πρόταση διακανονισμού που θα του γίνει. Η ρύθμιση καλύπτει μάλιστα και εντολές που έχουν ήδη υποβληθεί και παραμένουν προς εκτέλεση κατά την έναρξη ισχύος της υπουργικής απόφασης.

Παράλληλα, το πλαίσιο αφήνει περιθώριο προστασίας για πραγματικές αμφισβητήσεις λογαριασμών. Όταν ο καταναλωτής έχει αμφισβητήσει την οφειλή και έχει προσφύγει στην αρμόδια αρχή ή στη Δικαιοσύνη, προβλέπονται ασφαλιστικές δικλείδες ώστε να μην ενεργοποιηθούν αυτομάτως οι διαδικασίες απενεργοποίησης εξαιτίας της συγκεκριμένης διαφοράς.

Η παρέμβαση έρχεται σε μία αγορά όπου το πρόβλημα των ανεξόφλητων λογαριασμών παραμένει ιδιαίτερα μεγάλο. Στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές διαμορφώθηκαν σε περίπου 2,98 δισ. ευρώ, έναντι 3,39 δισ. ευρώ το 2024. Από αυτά, περίπου 1,53 δισ. ευρώ αφορούν παλαιούς πελάτες που έχουν ήδη μετακινηθεί σε διαφορετικό προμηθευτή, δηλαδή την κατηγορία στην οποία στοχεύει περισσότερο το νέο πλαίσιο.