Στην τελική ευθεία περνά η δημιουργία της «Ασπίδας του Αχιλλέα», καθώς τη Δευτέρα 31 Αυγούστου στο Τελ Αβίβ υπογράφονται οι συμφωνίες μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της SIBAT, της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας. Από την υπογραφή ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση των 35 μηνών για την ολοκλήρωση του έργου, συνολικού ύψους περίπου 3,1 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες και σε συνέχεια δημοσιεύματος της εφημερίδας «Καθημερινής», οι συμφωνίες θα υπογραφούν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ (SIBAT), όπως επίσης αντίστοιχων αμυντικών φορέων και αμυντικών εταιρειών του Ισραήλ που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Υπενθυμίζεται ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, (ΚΥΣΕΑ), την Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026.

Όπως είχε υπογραμμίσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας στο περιθώριο ενημέρωσης για τα εξοπλιστικά προγράμματα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, «το συνολικό ποσό των αντιαεροπορικών υπερβαίνει κατά ελάχιστα τα 3 δισεκατομμύρια».

Ως προς το χρονοδιάγραμμα, ο κ. Δένδιας είχε αναφέρει ότι «η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα είναι έτοιμη επιχειρησιακά σε 35 μήνες από σήμερα», εξηγώντας παράλληλα ότι ο χρόνος αφορά την ολοκλήρωση του προγράμματος, καθότι αυτή θα παραδίδεται σε στάδια.

Νέο περιστατικό με τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος σημειώθηκε το πρωί της Παρασκευής 28 Αυγούστου στην περιοχή νότια της Αλεξανδρούπολης, με την Πολεμική Αεροπορία να προχωρά στην απογείωση δύο ελληνικών μαχητικών F-16.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το περιστατικό σημειώθηκε περίπου στις 08:30, όταν το τουρκικό UAV κινήθηκε στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου και εισήλθε στην τερματική περιοχή του αεροδρομίου της Αλεξανδρούπολης.

Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς ήταν άμεση, καθώς απογειώθηκαν δύο F-16 για την αναγνώριση και αναχαίτιση του μη επανδρωμένου αεροσκάφους.

Στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ σχετικά με τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους απαντά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σημειώνοντας ότι μεγάλο μέρος των μέτρων, που παρουσιάζονται ως νέο σχέδιο, έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ή βρίσκονται σε εφαρμογή.

Υπουργείο Οικονομικών: Απαντά στο ΠΑΣΟΚ για το ιδιωτικό χρέος

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται κρίσιμα ζητήματα για τους δανειολήπτες, από την προστασία της πρώτης κατοικίας και τις ρυθμίσεις οφειλών έως τον εξωδικαστικό μηχανισμό, τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και τη διαχείριση των κόκκινων δανείων.

Το Υπουργείο, στην ανακοίνωση, με τίτλο «Το ΠΑΣΟΚ ανακαλύπτει σήμερα όσα έγιναν χθες» απαντά στις προτάσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αντιπαραθέτοντας τις παρεμβάσεις που έχει ήδη υλοποιήσει και στοιχεία για την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους. Μεταξύ άλλων, επικαλείται τη μείωση των κόκκινων δανείων σε τράπεζες και servicers από 99,7 δισ. ευρώ το 2018 σε 72,34 δισ. ευρώ σήμερα, καθώς και την υποχώρηση του δείκτη μη εξυπηρετούμενου προς εξυπηρετούμενο δανεισμό από 101,3% σε 39,7%.

Ακολουθεί η απάντηση του Υπουργείου Οικονομικών στο ΠΑΣΟΚ:

«Το ΠΑΣΟΚ βάφτισε «νέο σχέδιο» μια συλλογή από ήδη εφαρμοσμένες πολιτικές και παλιές συνταγές. Παρουσιάζει ως καινούργιες λύσεις όσα έχουν ήδη δρομολογηθεί, επαναφέρει ιδέες που έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα και, όπου επιχειρεί να εμφανιστεί πιο «ριζοσπαστικό», καταλήγει είτε να αγνοεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες είτε να προτείνει ρυθμίσεις που δημιουργούν νέες αδικίες εις βάρος των συνεπών φορολογουμένων και δανειοληπτών.

Ας δούμε, λοιπόν, μία προς μία τις προτάσεις του:

1. Ζητά προστασία της κύριας κατοικίας. Έχει ήδη ψηφιστεί.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει την επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας. Η Κυβέρνηση την έχει ήδη θεσμοθετήσει και τίθεται σε εφαρμογή στις 21 Σεπτεμβρίου.

Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παρέχεται πλέον στους δανειολήπτες η δυνατότητα να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία τους μέσω σταδιακής αποπληρωμής σε δόσεις, με αυτοματοποιημένο και αντικειμενικό τρόπο και χωρίς καθυστερήσεις στα δικαστήρια.

Αυτό, λοιπόν, που το ΠΑΣΟΚ ευαγγελίζεται σήμερα ως λύση, είναι ήδη νόμος του κράτους και ξεκινά να εφαρμόζεται άμεσα.

2. Ζητά 120 δόσεις. Υπάρχουν ήδη 72 και έως 240 μέσω του εξωδικαστικού.

Το ΠΑΣΟΚ ζητά την επαναφορά των 120 δόσεων.

Η Κυβέρνηση έχει ήδη προωθήσει ένα ευρύτερο πλέγμα ρυθμίσεων, προβλέποντας έως 72 δόσεις για παλαιότερες οφειλές, ενώ μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παρέχεται δυνατότητα έως 240 δόσεων και για τις οφειλές προς το Δημόσιο.

3. Προτείνει εξαγορά του δανείου πριν από την πώλησή του σε funds. Αγνοεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει να δίνεται στον οφειλέτη η δυνατότητα να εξαγοράζει την οφειλή του σε χαμηλότερη τιμή πριν αυτή πωληθεί σε fund.

Μόνο που η πρόταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί αφερεγγυότητας.

Η Κυβέρνηση δεν εξαγγέλλει λύσεις που δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Έχει θεσμοθετήσει εργαλεία ρύθμισης τα οποία, με ρεαλιστικό και αντικειμενικό τρόπο, δίνουν τη δυνατότητα ακόμη και κουρέματος της οφειλής σε οφειλέτες που πραγματικά το έχουν ανάγκη. Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί πραγματικές λύσεις, όχι εύκολες υποσχέσεις που καταρρέουν μόλις συναντήσουν το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.

4. Για το ελβετικό φράγκο προτείνει μια «λύση» που αγνοεί όσους ήδη πλήρωσαν.

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο αγνοεί ένα κρίσιμο δεδομένο: πάνω από το 33% των δανείων σε ελβετικό φράγκο έχει ήδη αποπληρωθεί.

Δεν μπορεί να θεσμοθετηθεί μια ρύθμιση που εντείνει την ανισότητα μεταξύ αποπληρωμένων και μη αποπληρωμένων δανείων. Δεν μπορεί η Πολιτεία, επιχειρώντας να διορθώσει ένα πρόβλημα, να δημιουργεί μια νέα αδικία εις βάρος εκείνων που υπήρξαν συνεπείς.

Η Κυβέρνηση έφερε μια ρεαλιστική και σταθμισμένη πρόταση, η οποία προσφέρει σταθερότητα για το μέλλον και ελάφρυνση της οφειλής. Και η ανταπόκριση των ίδιων των δανειοληπτών είναι ενδεικτική: ήδη, έναν μήνα πριν από τη λήξη του προγράμματος, το 60% των δανειοληπτών έχει καταθέσει αίτηση συμμετοχής.

5. Ζητά «υποχρεωτικό» εξωδικαστικό. Η υποχρεωτικότητα υπάρχει ήδη.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ήδη εργαλείο σε πλήρη λειτουργία. Με τον ν. 5072/2023, οι πιστωτές είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης τόσο στους ευάλωτους δανειολήπτες όσο και σε μια περίμετρο που καλύπτει ολόκληρη τη μεσαία τάξη.

Με τον ν. 5193/2025, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια διπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δωδεκαπλασιαστεί ο αριθμός των πολιτών που καλύπτονται.

Παράλληλα, οι τράπεζες είναι πλέον υποχρεωμένες να κάνουν πρόταση ρύθμισης τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.

Ο μηχανισμός βασίζεται στις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου

α) Στην ικανότητα αποπληρωμής, βάσει εισοδήματος και δαπανών.

β) Στην αξία της περιουσίας, ώστε να προστατεύεται και η κοινωνική δικαιοσύνη.

Η ευρωπαϊκή αρχή της μη χειροτέρευσης, όπως ενσωματώνεται στον ν. 4738/2020, διασφαλίζει ότι οι πιστωτές δεν θα λάβουν λιγότερα από όσα θα λάμβαναν σε περίπτωση ρευστοποίησης.

Και στην πράξη έχουν ήδη θεσπιστεί ευνοϊκότερες ρυθμίσεις: σταθερό επιτόκιο 3% και αλγόριθμος που οδηγεί σε μεγαλύτερα “κουρέματα”.

Οι νέες προτάσεις του ΠΑΣΟΚ είναι ήδη πράξεις της κυβέρνησης

Απέναντι στις γενικόλογες διακηρύξεις του ΠΑΣΟΚ, η Κυβέρνηση έχει χτίσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο που στηρίζει ουσιαστικά τόσο τους ευάλωτους όσο και τη μεσαία τάξη.

Συγκεκριμένα:

Θεσμοθέτησε για όλους τους δανειολήπτες που τηρούν τη ρύθμιση του νόμου Κατσέλη την ευνοϊκή τοκοφορία που αποφάσισε ο Άρειος Πάγος ενώ , επιπλέον, θεσμοθέτησε και την αναδρομικότητα.

Αύξησε το ακατάσχετο όριο στα 1.600 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο και τις τράπεζες, με όφελος 350 ευρώ μηνιαίας ρευστότητας για περίπου 1,7 εκατ. φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.

Θεσμοθέτησε την άρση κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής του.

Θέσπισε τη δυνατότητα χορήγησης 72 δόσεων για παλαιότερες οφειλές.

Διεύρυνε το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα ένταξης σε περισσότερους πολίτες με μικρότερες οφειλές.

Νομοθέτησε την προστασία της κύριας κατοικίας με αυτόματο και αντικειμενικό τρόπο, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.

Έφερε μια δίκαιη και ρεαλιστική λύση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο.

Ενεργοποιεί τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης, ώστε ευάλωτοι οφειλέτες οι οποίοι δεν έχουν καμία δυνατότητα καταβολής ποσού για το δάνειό τους να μπορούν να παραμείνουν στην κατοικία τους ως μισθωτές, με δυνατότητα επαναγοράς της.

Η πραγματικότητα έχει ήδη προσπεράσει το ΠΑΣΟΚ

Και υπάρχει κάτι ακόμη που δεν χωρά σε συνθήματα: τα αποτελέσματα.

Ο δείκτης του ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ για την Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ανήλθε σε 96,6%, όταν ο μέσος όρος για τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 119,3%. Η Ελλάδα βρίσκεται στη 15η θέση, σε φθίνουσα σειρά, ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη.

Από το 2018, ο δείκτης του ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους ως ποσοστού του συνολικού ιδιωτικού χρέους έχει μειωθεί κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, από 70,8% σε 56,7% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Μια εξέλιξη που αποτυπώνει τη σημαντική βελτίωση στην εξυπηρέτηση των οφειλών.

Στους χρηματοδοτικούς φορείς –τράπεζες και servicers– τα κόκκινα δάνεια μειώθηκαν από 99,7 δισ. ευρώ το 2018 σε 72,34 δισ. ευρώ σήμερα.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εξέλιξη του δείκτη μη εξυπηρετούμενου προς εξυπηρετούμενο δανεισμό: από 101,3% το 2018 έχει υποχωρήσει στο 39,7% σήμερα.

Το 2018, δηλαδή, ο εξυπηρετούμενος και ο μη εξυπηρετούμενος δανεισμός βρίσκονταν σχεδόν στα ίδια επίπεδα. Σήμερα ο εξυπηρετούμενος δανεισμός είναι υπερδιπλάσιος του μη εξυπηρετούμενου, ενώ ταυτόχρονα τα κόκκινα δάνεια έχουν μειωθεί σημαντικά και σε απόλυτους αριθμούς.

Αυτή είναι η πραγματικότητα που οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ επιλέγουν να αγνοούν.

Το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένα πολύ σοβαρό ζήτημα και χρειάζεται συνεχή δουλειά. Αλλά δεν αντιμετωπίζεται με την ανακύκλωση παλιών συνταγών.

Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να συνεχίζει να ανακαλύπτει σήμερα όσα έγιναν χθες. Η πραγματικότητα, όμως, το έχει ήδη προσπεράσει».

Η ανακύκλωση αποτελεί βασικό κρίκο της κυκλικής οικονομίας, καθώς επιτρέπει σε υλικά που διαφορετικά θα κατέληγαν στα απόβλητα να επιστρέψουν στην παραγωγή ως δευτερογενείς πρώτες ύλες. Για να συμβεί αυτό, όμως, μεσολαβεί μια σύνθετη διαδικασία διαλογής και επεξεργασίας.

Πλαστικό, χαρτί, χαρτόνι και μέταλλα που συλλέγονται στους μπλε κάδους πρέπει να διαχωριστούν, να απομακρυνθούν τα ακατάλληλα υλικά και να προκύψουν όσο το δυνατόν καθαρότερα ρεύματα προς αξιοποίηση. Η ποιότητα αυτής της διαδικασίας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και την πραγματική απόδοση της ανακύκλωσης.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (EEA), η αποτελεσματική διαλογή είναι κρίσιμη για την ανάκτηση υλικών και την επιστροφή τους στην παραγωγή, ενώ όσα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν καταλήγουν, ανάλογα με το σύστημα διαχείρισης, σε άλλες μορφές επεξεργασίας ή διάθεσης.

Το περιεχόμενο των μπλε κάδων μεταφέρεται αρχικά σε Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ). Τα υλικά φτάνουν εκεί αναμεμειγμένα: χαρτί, χαρτόνι, διαφορετικά είδη πλαστικών και μέταλλα, μαζί με αντικείμενα τα οποία έχουν απορριφθεί λανθασμένα στον μπλε κάδο. Οργανικά απόβλητα, υφάσματα, παιχνίδια, ηλεκτρικές συσκευές ή ακόμη και μπάζα πρέπει να απομακρυνθούν, καθώς μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στη γραμμή διαλογής και να υποβαθμίσουν την ποιότητα των ανακυκλώσιμων.

Ακολουθεί η μηχανική διαλογή. Περιστρεφόμενα τύμπανα και κόσκινα διαχωρίζουν τα υλικά ανάλογα με το μέγεθος και άλλα χαρακτηριστικά τους, ενώ στις πιο σύγχρονες γραμμές χρησιμοποιούνται οπτικοί αισθητήρες υπερύθρων για την αναγνώριση διαφορετικών τύπων πλαστικού.

Με αυτόν τον τρόπο, τα μπουκάλια από PET (Polyethylene Terephthalate – τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο), όπως οι συσκευασίες νερού και αναψυκτικών, μπορούν να διαχωριστούν από συσκευασίες HDPE (High – Density Polyethylene – πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας), υλικό που χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων σε δοχεία απορρυπαντικών και καθαριστικών. Τα υπόλοιπα πλαστικά διαχωρίζονται ανάλογα με το υλικό και τις δυνατότητες περαιτέρω επεξεργασίας τους.

Στα μέταλλα, οι μαγνήτες χρησιμοποιούνται για την απομάκρυνση των σιδηρούχων υλικών, ενώ οι διαχωριστές δινορευμάτων (eddy current separators) διαχωρίζουν το αλουμίνιο. Κουτάκια αναψυκτικών, κονσέρβες και άλλες μεταλλικές συσκευασίες ανακτώνται, συμπιέζονται και στη συνέχεια κατευθύνονται στις αντίστοιχες μονάδες επεξεργασίας.

Ανάλογη διαδικασία ακολουθείται για το χαρτί και το χαρτόνι. Μετά τον διαχωρισμό και τη συμπίεσή τους μεταφέρονται σε χαρτοβιομηχανίες, όπου χρησιμοποιούνται για την παραγωγή νέων προϊόντων. Τα πλαστικά που μπορούν να ανακυκλωθούν περνούν από πρόσθετα στάδια, όπως τεμαχισμός, πλύσιμο και απομάκρυνση ξένων υλικών, πριν μετατραπούν σε δευτερογενή πρώτη ύλη.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τη Eurostat, το 2023 ανακυκλώθηκαν περίπου 75 εκατ. τόνοι αποβλήτων συσκευασίας. Η αύξηση της ανάκτησης υλικών αποτελεί βασικό σκέλος της ευρωπαϊκής πολιτικής για την κυκλική οικονομία, καθώς περιορίζει τις ποσότητες αποβλήτων και μειώνει την ανάγκη χρησιμοποίησης πρωτογενών πρώτων υλών.

Το πρόβλημα των ακατάλληλων υλικών

Ένα σημαντικό μέρος της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας εξαρτάται από το τι έχει προηγουμένως απορριφθεί στους κάδους. Η παρουσία ακατάλληλων υλικών και η επιμόλυνση των ανακυκλώσιμων αυξάνουν το υπόλειμμα που προκύπτει από τη διαλογή.

Χαρτί και χαρτόνι με υπολείμματα τροφών, συσκευασίες που περιέχουν υγρά ή σακούλες με οργανικά απόβλητα μπορούν να υποβαθμίσουν την ποιότητα των υλικών και να περιορίσουν τις δυνατότητες αξιοποίησής τους. Όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό των ακατάλληλων αποβλήτων που φτάνει στα ΚΔΑΥ, τόσο περισσότερα υλικά πρέπει να απομακρυνθούν κατά τη διαλογή.

Το ζητούμενο για τις μονάδες είναι να παράγουν διακριτά και όσο το δυνατόν καθαρότερα ρεύματα χαρτιού, πλαστικών και μετάλλων που μπορούν να διοχετευθούν στην αγορά δευτερογενών πρώτων υλών. Για τον σκοπό αυτό συνδυάζονται μηχανικός διαχωρισμός, οπτικά συστήματα, μαγνήτες και ανθρώπινος έλεγχος.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, σημαντικό μέρος της συλλογής αποβλήτων συσκευασίας πραγματοποιείται μέσω του συστήματος μπλε κάδων της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ). Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιεί η εταιρεία, το σύστημα καλύπτει το 99% του πληθυσμού και λειτουργεί σε συνεργασία με περισσότερους από 300 δήμους, με περίπου 175.000 μπλε κάδους, 544 οχήματα συλλογής και 31 Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών.

Πέρα από την έκταση του δικτύου συλλογής, το βασικό ζήτημα για την Ελλάδα είναι η ποσότητα και η ποιότητα των υλικών που ανακτώνται μετά τη διαλογή. Η παρουσία ακατάλληλων αποβλήτων στους μπλε κάδους αυξάνει τα υπολείμματα των ΚΔΑΥ, ενώ οι ευρωπαϊκοί στόχοι απαιτούν μεγαλύτερη χωριστή συλλογή και υψηλότερα ποσοστά πραγματικής ανακύκλωσης.

Το πλαίσιο γίνεται αυστηρότερο και με το νέο ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR). Ο Κανονισμός εφαρμόζεται γενικά από τις 12 Αυγούστου 2026, με σειρά επιμέρους υποχρεώσεων και στόχων να τίθενται σε εφαρμογή σταδιακά. Μεταξύ άλλων, προβλέπει νέες απαιτήσεις για την ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών, την περιεκτικότητα ορισμένων συσκευασιών σε ανακυκλωμένο υλικό και τη μείωση των αποβλήτων συσκευασίας.

Οι αλλαγές αυτές αυξάνουν τις απαιτήσεις και για το υλικό που προκύπτει από τα συστήματα συλλογής και διαλογής. Δεν αρκεί, δηλαδή, να αυξάνονται οι ποσότητες που συγκεντρώνονται στους κάδους. Το ζητούμενο είναι μεγαλύτερο μέρος τους να ανακτάται σε ποιότητα που επιτρέπει την επανένταξή του στην παραγωγή.

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που θεσμοθετείται με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου, παρουσιάζουν τα συναρμόδια υπουργεία μέσα από 13 ερωταπαντήσεις.

Σκοπός είναι να αποτυπωθούν, εύκολα και γρήγορα, οι βασικές αλλαγές που φέρνει το νέο ΕΧΠ-Β, από την προώθηση των Επιχειρηματικών Πάρκων και την εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων έως τη στήριξη των κρίσιμων και στρατηγικών πρώτων υλών, την παραγωγική ανθεκτικότητα, την ειδική αντιμετώπιση της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και του νησιωτικού χώρου, καθώς και την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στον χωρικό σχεδιασμό.

Όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, «με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, βάζουμε κανόνες στον χώρο – δίνουμε δύναμη στην ελληνική παραγωγή – προστατεύουμε το περιβάλλον».

Ερωτήσεις και απαντήσεις

1. Τι θεσμοθετείται με το νέο ΕΧΠ-Β;

Με Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, θεσμοθετείται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα. Την απόφαση συνυπογράφουν η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη, και ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης.

Η χώρα αποκτά ένα σύγχρονο χωρικό σχέδιο παραγωγικής ανάπτυξης: ένα ενιαίο και προβλέψιμο πλαίσιο για το πού και με ποιους κανόνες αναπτύσσονται η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα. Μαζί με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που ισχύουν ήδη, για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει ένα συνεκτικό, ολιστικό μοντέλο χωρικού σχεδιασμού.

2. Γιατί ήταν αναγκαίο ένα νέο Πλαίσιο τώρα;

Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία εγκρίθηκε το 2009, σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή, οικονομική και παραγωγική συγκυρία. Σήμερα, η Ελλάδα και η Ευρώπη καλούνται να απαντήσουν στην ενεργειακή ασφάλεια, στην πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, τη σταθερότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, τη βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση και τον τεχνολογικό μετασχηματισμό.

Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε την παραγωγή του αύριο με τους κανόνες του χθες. Το νέο ΕΧΠ-Β επικαιροποιεί, αποσαφηνίζει και συμπληρώνει το προηγούμενο Πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία εφαρμογής του, το νομοθετικό πλαίσιο και τις σύγχρονες ανάγκες της παραγωγής και του χώρου.

3. Ποια είναι η κεντρική πολιτική επιλογή του νέου ΕΧΠ-Β;

Η επιλογή είναι σαφής: σταδιακή μετάβαση από τη διάσπαρτη και αποσπασματική ανάπτυξη σε περισσότερο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης. Με σαφέστερους κανόνες, σύγχρονες υποδομές και μεγαλύτερη περιβαλλοντική συμβατότητα.

Με απλά λόγια, βάζουμε τάξη στην ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας. Μειώνουμε τις συγκρούσεις χρήσεων, οργανώνουμε την περιβαλλοντική εξυγίανση και στηρίζουμε την αναβάθμιση -και, όπου απαιτείται, τη λελογισμένη επέκταση- των υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων.

4. Τι αλλάζει με την ενιαία αντιμετώπιση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας;

Για πρώτη φορά, ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στη χωροθέτηση μεμονωμένων βιομηχανικών μονάδων. Καλύπτει συνολικά την παραγωγή και τη διακίνηση, αντιμετωπίζοντας τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα ως ένα ενιαίο παραγωγικό σύστημα.

Αυτό σημαίνει καλύτερη σύνδεση της παραγωγής με τις υποδομές και τις ροές εφοδιασμού, ισχυρότερη εξωστρέφεια και μεγαλύτερη παραγωγική ανθεκτικότητα. Η χώρα οργανώνει στον χώρο ολόκληρη την αλυσίδα που χρειάζεται για να παράγει, να μεταφέρει και να διαθέτει τα προϊόντα της.

5. Πώς ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις;

Το νέο Πλαίσιο δίνει σαφέστερες κατευθύνσεις χωροθέτησης και ενσωματώνει τις νομοθετικές αλλαγές, τη νομολογία και τα δεδομένα που προέκυψαν από την εφαρμογή του προηγούμενου Πλαισίου. Έτσι περιορίζεται η αβεβαιότητα και διασφαλίζονται καλύτερα η συνέχεια και το σταθερό πλαίσιο των επενδύσεων.

Η ασφάλεια δικαίου δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι προϋπόθεση για να γνωρίζουν επιχειρήσεις, πολίτες και τοπικές κοινωνίες τι επιτρέπεται, πού επιτρέπεται και με ποιους περιβαλλοντικούς όρους.

6. Τι προβλέπεται για τις κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες;

Το νέο ΕΧΠ-Β δίνει σαφή προτεραιότητα στις επενδύσεις που αφορούν κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, οι οποίες υπάρχουν σε σημαντικές ποσότητες στη χώρα και μπορούν να συμβάλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και στη στρατηγική αυτονομία.

Υποστηρίζει χωρικά βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αλυσίδες αξίας και επενδύσεις που συνδέονται με τις κρίσιμες πρώτες ύλες, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252. Η παραγωγική αξιοποίηση των εγχώριων δυνατοτήτων γίνεται μέρος μιας ευρύτερης εθνικής και ευρωπαϊκής στρατηγικής ανθεκτικότητας.

7. Πώς στηρίζεται η παραγωγική ανθεκτικότητα της χώρας;

Σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, η παραγωγική ανθεκτικότητα είναι εθνική προτεραιότητα. Το νέο ΕΧΠ-Β στηρίζει χωρικά τις στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις και τα έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Παράλληλα, δίνει βαρύτητα στην αξιοποίηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και εισάγει στον σχεδιασμό την παράμετρο του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού που απαιτείται για τη λειτουργία τους. Συνδέει, δηλαδή, τον χώρο με τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής.

8. Πού δίνεται προτεραιότητα για τη χωροθέτηση νέων δραστηριοτήτων;

Η προτεραιότητα δίνεται στην οργανωμένη ανάπτυξη: είτε σε οργανωμένους υποδοχείς, όπως τα Επιχειρηματικά Πάρκα, είτε σε περιοχές όπου η βιομηχανία επιτρέπεται από τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Παράλληλα, αποθαρρύνεται η διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση.

Η κατεύθυνση αυτή υπηρετεί έναν διπλό στόχο: πιο λειτουργικές συνθήκες για την παραγωγή και μεγαλύτερη προστασία του χώρου. Οι οργανωμένες μορφές χωροθέτησης επιτρέπουν καλύτερες υποδομές, σαφέστερους όρους και αποτελεσματικότερη περιβαλλοντική διαχείριση.

9. Τι προβλέπει το νέο Πλαίσιο ειδικά για τα Επιχειρηματικά Πάρκα και τις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις;

Το νέο ΕΧΠ-Β δίνει προτεραιότητα στην ανάπτυξη και αναβάθμιση των Επιχειρηματικών Πάρκων και στην περιβαλλοντική και λειτουργική εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων, ιδίως μέσω Επιχειρηματικών Πάρκων Εξυγίανσης. Παράλληλα, προτείνει τη διερεύνηση και θεσμοθέτηση, στο πλαίσιο του ν. 4982/2022, του Υποδοχέα Βιομηχανίας ή και Εφοδιαστικής Ενδιάμεσου Βαθμού Οργάνωσης, ως συμπληρωματικού εργαλείου για περιοχές στις οποίες δεν είναι άμεσα εφικτή η ανάπτυξη πλήρως οργανωμένου Επιχειρηματικού Πάρκου. Η υλοποίηση της πολιτικής αυτής θα υποστηριχθεί από όλα τα συναρμόδια Υπουργεία, μέσω της επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου και συγκεκριμένων ενεργειών για την επιτάχυνση των απαιτούμενων εγκρίσεων.

10. Πώς συνδυάζονται η βιομηχανική ανάπτυξη και η προστασία του περιβάλλοντος;

Δεν επιλέγουμε ανάμεσα στην παραγωγή και στο περιβάλλον. Οργανώνουμε την παραγωγική ανάπτυξη ώστε να είναι περιβαλλοντικά συμβατή. Το νέο ΕΧΠ-Β προωθεί τη βιομηχανική συμβίωση, την αποδοτική χρήση των πόρων και την κυκλική οικονομία, ενώ ενσωματώνει κατευθύνσεις κλιματικής ανθεκτικότητας και βιώσιμου μετασχηματισμού της παραγωγής.

Με την ίδια ΚΥΑ εγκρίνεται η οικεία Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και ενσωματώνονται στο Πλαίσιο οι σχετικές κατευθύνσεις, όροι και μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας. Οι κατευθύνσεις και οι όροι του περιβαλλοντικού Παραρτήματος εφαρμόζονται από τις κατά περίπτωση αρμόδιες αρχές εντός του πεδίου της εκάστοτε ισχύουσας ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας και με την επιφύλαξη ειδικότερων ή μεταβατικών διατάξεων. Ειδικώς ως προς τους ΟΥΜΕΔ, τα Επιχειρηματικά Πάρκα και τις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις, εφαρμόζονται εντός του ειδικού θεσμικού πλαισίου του ν. 4982/2022 και των κατ’ εξουσιοδότησή του κανονιστικών πράξεων.

11. Τι αλλάζει ειδικά στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη;

Στις δύο μητροπολιτικές περιοχές η προτεραιότητα είναι σαφής: Στην Περιφέρεια Αττικής και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης απαγορεύεται η ίδρυση νέων μονάδων εκτός Επιχειρηματικών Πάρκων ή ζωνών με θεσμοθετημένες βιομηχανικές χρήσεις, με την επιφύλαξη των ειδικών περιπτώσεων και προϋποθέσεων που προβλέπει το Πλαίσιο. Προωθούνται η εγκατάσταση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς, ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδοχέων, η εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων και οι μονάδες υψηλής τεχνολογίας.

Έτσι προστατεύονται οι μητροπολιτικές περιοχές από νέα άναρχη διάχυση και, ταυτόχρονα, αντιμετωπίζονται τα πραγματικά λειτουργικά προβλήματα των επιχειρήσεων που ήδη δραστηριοποιούνται σε αυτές.

12. Ποια είναι η ειδική μέριμνα για τον νησιωτικό χώρο;

Το Πλαίσιο αναγνωρίζει ότι τα νησιά έχουν ιδιαίτερη περιβαλλοντική και χωρική ευαισθησία, αλλά και συγκεκριμένες ανάγκες εφοδιασμού και στήριξης της τοπικής οικονομίας. Για αυτό δεν εφαρμόζει μια οριζόντια λογική, αλλά λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία και τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Προτάσσει την αξιοποίηση τοπικών πρώτων υλών, τις συνέργειες με την αγροτική και την τουριστική δραστηριότητα, την αποφυγή ασύμβατων χρήσεων και την κάλυψη βασικών παραγωγικών και εφοδιαστικών αναγκών, πάντοτε με όρους χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.

13. Τι κερδίζουν τελικά η χώρα, οι επιχειρήσεις και οι τοπικές κοινωνίες;

Η χώρα αποκτά ενιαίο σχεδιασμό για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα, μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού και καλύτερη χωρική υποστήριξη των κρίσιμων πρώτων υλών και των επενδύσεων στρατηγικής σημασίας. Η περιφερειακή παραγωγή και οι υφιστάμενοι βιομηχανικοί πόλοι αποκτούν σαφέστερη κατεύθυνση αναβάθμισης.

Οι επιχειρήσεις αποκτούν μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και πιο προβλέψιμους κανόνες. Οι πολίτες και οι τοπικές κοινωνίες κερδίζουν λιγότερες συγκρούσεις χρήσεων, περιορισμό της άναρχης ανάπτυξης και ισχυρότερη περιβαλλοντική προστασία.

Το τελικό μήνυμα είναι συγκεκριμένο: με το νέο ΕΧΠ-Β βάζουμε κανόνες στον χώρο, δίνουμε δύναμη στην ελληνική παραγωγή και προστατεύουμε το περιβάλλον. Δημιουργούμε ένα πιο δίκαιο, σύγχρονο και προβλέψιμο πλαίσιο ανάπτυξης για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα σε ολόκληρη τη χώρα

Η Ελληνική Αστυνομία προειδοποιεί για την έξαρση τηλεφωνικών και ηλεκτρονικών απατών, όπου οι δράστες υποδύονται λογιστές, τραπεζικούς υπαλλήλους ή εκπροσώπους δημοσίων υπηρεσιών για να υποκλέψουν τραπεζικά δεδομένα.

Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν πειστικά σενάρια περί επιστροφής φόρων, επιδομάτων ή οικονομικών εκκρεμοτήτων, δημιουργώντας κλίμα επείγοντος για να αποσπάσουν κωδικούς πρόσβασης και στοιχεία τραπεζικών καρτών από τα θύματα.

Οι Αρχές επισημαίνουν τη χρήση τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης για τη μίμηση φωνών συγγενικών προσώπων, καθώς και τη δημιουργία πλαστών ιστοσελίδων μέσω συνδέσμων σε απατηλά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Η ΕΛ.ΑΣ. συστήνει στους πολίτες να μην αποκαλύπτουν προσωπικούς κωδικούς και να διασταυρώνουν κάθε ύποπτο αίτημα επικοινωνώντας απευθείας με τους επίσημους φορείς ή τα οικεία τους πρόσωπα.