Ο ιός του Δυτικού Νείλου εξελίσσεται σε ένα ολοένα και πιο σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς η παρουσία του διευρύνεται σε ευρωπαϊκές χώρες και οι σοβαρότερες μορφές της λοίμωξης ενδέχεται να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές.

Η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, αναλύει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ποιες ομάδες του πληθυσμού διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, ποια συμπτώματα συνδέονται με τη νευροδιεισδυτική μορφή του ιού και για ποιους λόγους η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο μέσο προστασίας.

Όπως επισημαίνει, οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών εμφανίζει πυρετό, πονοκέφαλο και μυϊκούς πόνους. Σε λιγότερο από το 1% των περιπτώσεων, όμως, ο ιός προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Η σοβαρή αυτή μορφή μπορεί να οδηγήσει σε μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα, νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, μακροχρόνιες νευρολογικές επιπλοκές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στον θάνατο.

Ο ιός εξαπλώνεται στην Ευρώπη

Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων, ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί το 2026 σε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Γερμανία και χώρες των Βαλκανίων.

«Ο ιός αντιμετωπίζεται πλέον ως αυξανόμενη και γεωγραφικά επεκτεινόμενη απειλή στην Ευρώπη», αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου.

Όπως εξηγεί, στην εξάπλωσή του συντελεί η αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων, όπως οι κλιματικές συνθήκες, οι πληθυσμοί των κουνουπιών, η ανθρώπινη δραστηριότητα και το αστικό και φυσικό περιβάλλον.

Ηλικιωμένοι και ανοσοκατεσταλμένοι στις ομάδες υψηλού κινδύνου

Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες για τη σοβαρή νόσηση.

Σύμφωνα με τα φετινά στοιχεία του ΕΟΔΥ που επικαλείται η καθηγήτρια, οι θάνατοι αφορούσαν ασθενείς άνω των 65 ετών. Η διάμεση ηλικία των ανθρώπων που κατέληξαν ήταν τα 82 έτη, με ηλικιακό εύρος από 66 έως 91 ετών.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA το 2025 και εξέτασε δεδομένα στις ΗΠΑ για την περίοδο 2013-2024 εντόπισε αυξημένη πιθανότητα σοβαρής νόσου σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, διαταραχές που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ ή σε άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία.

Επιβαρυντικά φαίνεται να λειτουργούν επίσης το ανδρικό φύλο, οι αιματολογικές κακοήθειες, το ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, η χρόνια νεφρική νόσος και η υπέρταση.

«Η αύξηση της ηλικίας ήταν πολύ επιβαρυντική», υπογραμμίζει η κ. Ψαλτοπούλου.

Τα συμπτώματα όταν ο ιός προσβάλλει το νευρικό σύστημα

Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 47 μελετών, που δημοσιεύθηκε στο Annals of Neurology το 2025, κατέγραψε τα συχνότερα συμπτώματα στις σοβαρές μορφές της νόσου.

Πυρετός εμφανίστηκε στο 88% των περιστατικών, ναυτία ή έμετος στο 58% και κόπωση στο 50%.

Από τις νευρολογικές εκδηλώσεις, πονοκέφαλος καταγράφηκε περίπου στους μισούς ασθενείς, διαταραχές της νοητικής κατάστασης στο 39% και εστιακή μυϊκή αδυναμία στο 32%.

Η ίδια ανάλυση έδειξε ότι το 42% των ασθενών χρειάστηκε νοσηλεία σε ΜΕΘ, ενώ η συνολική θνητότητα στο συγκεκριμένο σύνολο μελετών υπολογίστηκε στο 9,2%.

Πώς επιβαρύνουν την πρόγνωση τα υποκείμενα νοσήματα

Η παρουσία άλλων προβλημάτων υγείας φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την εξέλιξη της σοβαρής λοίμωξης.

Στην ίδια μετα-ανάλυση, η χρόνια νεφρική νόσος συσχετίστηκε με ιδιαίτερα αυξημένη πιθανότητα θανάτου, με λόγο πιθανοτήτων 5,99. Αντίστοιχα, ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 4,01 για την υπέρταση και στο 2,43 για τον σακχαρώδη διαβήτη.

«Τα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι οι συννοσηρότητες έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εκτίμηση του τελικού κινδύνου του ατόμου που νοσεί από τον ιό αυτό», σημειώνει η καθηγήτρια.

Σε άλλη μετα-ανάλυση, η οποία περιέλαβε περίπου 4.000 ασθενείς από 39 μελέτες και δημοσιεύθηκε το 2026 στο International Journal of Infectious Diseases, η συνολική θνητότητα των κλινικά αναγνωρισμένων περιστατικών υπολογίστηκε στο 6%.

Στους ασθενείς που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ, όμως, η θνητότητα στη συγκεκριμένη ανάλυση προσέγγισε το 62%, αναδεικνύοντας τις μεγάλες διαφορές στην πρόγνωση ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο JAMA το 2025, η θνητότητα στη σοβαρή μορφή της λοίμωξης υπολογίζεται περίπου στο 10%, αλλά μπορεί να φθάσει στο 20% σε ασθενείς ηλικίας 70 ετών και άνω και στο 30%-40% σε βαριά ανοσοκατεσταλμένους.

Κόπωση και προβλήματα μνήμης ακόμη και μετά την ανάρρωση

Η επιβάρυνση από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν περιορίζεται πάντοτε στην οξεία φάση της νόσου.

Όπως αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου, σημαντικό ποσοστό ασθενών που επιβίωσαν μετά τη νοσηλεία εμφάνισε συμπτώματα τα οποία παρέμειναν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η επίμονη κόπωση καταγράφηκε σε ποσοστά από 37% έως 75%, ενώ προβλήματα μνήμης εμφανίστηκαν στο 11%-57% των ασθενών.

Παράλληλα, δυσκολίες συγκέντρωσης αναφέρθηκαν σε ποσοστό 17%-48% και συμπτώματα κατάθλιψης σε ποσοστό 17%-38%.

«Η πραγματική επιβάρυνση δεν αποτυπώνεται πλήρως μόνο από τη νοσηρότητα και τη θνητότητα της οξείας φάσης», επισημαίνει.

Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδικό αντιικό φάρμακο

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό αντιικό φάρμακο για τον ιό του Δυτικού Νείλου, ούτε εγκεκριμένο εμβόλιο για ανθρώπους.

Η θεραπευτική αντιμετώπιση παραμένει κυρίως υποστηρικτική και επικεντρώνεται στη διαχείριση επιπλοκών, όπως η αναπνευστική ανεπάρκεια, οι επιληπτικές κρίσεις και οι διαταραχές των υγρών και των ηλεκτρολυτών.

Όπως εξηγεί η κ. Ψαλτοπούλου, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν σαφές όφελος επιβίωσης από τη χρήση κορτικοστεροειδών, ενώ η ριμπαβιρίνη δεν συνιστάται λόγω ανεπαρκούς αποτελεσματικότητας.

Σε εξέλιξη βρίσκεται έρευνα για πιθανούς θεραπευτικούς τρόπους αντιμετώπισης, μεταξύ των οποίων τα μονοκλωνικά αντισώματα.

«Το σημαντικότερο στοιχείο για τη νόσηση από τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι η πρόληψη σε επίπεδο πολιτείας, αλλά και ατομικά, έτσι ώστε να αποφευχθεί η μεταφορά του ιού μέσω των μολυσμένων κουνουπιών», καταλήγει η καθηγήτρια.

Στην τελική ευθεία για την εκκίνηση των πληρωμών των συντάξεων Σεπτεμβρίου προς εκατομμύρια συνταξιούχους εισέρχεται ο e-ΕΦΚΑ.

Πιο αναλυτικά:

-Την Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία Μη Μισθωτών ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν.4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (συνταξιούχοι Μισθωτοί & Μη Μισθωτοί από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (Μη Μισθωτών και Μισθωτών).

-Την Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως Ταμείων Μισθωτών [ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ] καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου

Η  φετινή ΔΕΘ δεν θα είναι απλώς η παρουσίαση ενός πακέτου οικονομικών μέτρων. Θα είναι η πρώτη μεγάλη προαναγγελία της οικονομικής ατζέντας μιας εκλογικής χρονιάς. Το 2027 είναι έτος εκλογών και η κυβέρνηση γνωρίζει ότι οι παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου, αλλά και όσες θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια, μπορούν να διαμορφώσουν ένα σημαντικό πολιτικό και οικονομικό πλεονέκτημα.

Ο λογαριασμός των μέτρων που σχεδιάζονται για το 2027 κινείται στην περιοχή των 2 δισ. ευρώ. Είναι ένα ποσό που επιτρέπει στην κυβέρνηση να ανοίξει ένα ευρύ μέτωπο παρεμβάσεων, από τα νοικοκυριά και τους συνταξιούχους έως τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις.

Όμως το πραγματικό βάθος του σχεδιασμού βρίσκεται πέρα από τα 2 δισ. ευρώ του 2027. Στη ΔΕΘ αναμένεται να παρουσιαστεί ένας οδικός χάρτης για ολόκληρη την επόμενη τετραετία, έως το 2030. Μέτρα που θα ξεκινήσουν το 2027 θα συνεχίσουν να παράγουν δημοσιονομικό κόστος στους επόμενους προϋπολογισμούς, ενώ νέες παρεμβάσεις θα προστίθενται σταδιακά όσο δημιουργείται πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος.

Ετσι, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει το άμεσο με το μόνιμο. Παροχές που θα φανούν γρήγορα στην τσέπη των πολιτών μέσα στην εκλογική χρονιά και παράλληλα ένα πολυετές σχέδιο φορολογικών ελαφρύνσεων, μειώσεων εισφορών και επενδυτικών κινήτρων που θα εκτείνεται έως το 2030. Το πολιτικό όφελος είναι προφανές, αλλά η δημοσιονομική εξίσωση είναι δύσκολη, καθώς κάθε μόνιμη μείωση φόρου ή εισφοράς δεσμεύει πόρους και για τα επόμενα χρόνια.

Ελεύθεροι επαγγελματίες, εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, ιδιοκτήτες ακινήτων και επιχειρήσεις

Στο επίκεντρο βρίσκονται ελεύθεροι επαγγελματίες, εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, ιδιοκτήτες ακινήτων και επιχειρήσεις. Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, μείωση της προκαταβολής φόρου, χαμηλότερες εργοδοτικές εισφορές, αλλαγές στη φορολογία των ενοικίων και στον ΕΝΦΙΑ, παρεμβάσεις στο τεκμαρτό εισόδημα και κίνητρα για επενδύσεις συνθέτουν ένα πακέτο που μπορεί να αποκτήσει άμεσο εισοδηματικό αλλά και μακροχρόνιο αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική και οικονομική εξίσωση της φετινής ΔΕΘ. Πόσα μπορούν να επιστραφούν άμεσα στην κοινωνία στην εκλογική χρονιά του 2027 και πόσα μπορούν να δεσμευθούν με ασφάλεια για την επόμενη τετραετία, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα. Αν η κυβέρνηση καταφέρει να συνδυάσει τις άμεσες παροχές με ένα αξιόπιστο σχέδιο μόνιμων ελαφρύνσεων έως το 2030, τότε το πακέτο της ΔΕΘ μπορεί να αποτελέσει ένα από τα ισχυρότερα οικονομικά και πολιτικά της όπλα.

Το κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού είναι ότι αρκετές από τις παρεμβάσεις δεν θα έχουν δημοσιονομικό αποτύπωμα μόνο το 2027. Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η μείωση των εργοδοτικών εισφορών, η πιθανή αλλαγή στην προκαταβολή φόρου ή μια νέα φορολογική κλίμακα για τα ενοίκια δημιουργούν μόνιμες επιδράσεις στα δημόσια έσοδα.

Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα κοστίζει περίπου 250 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ η νέα μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα περίπου 240 εκατ. ευρώ ετησίως.

Μόνο αυτά τα δύο μέτρα συνεπάγονται περίπου 485 εκατ. ευρώ ετήσιας δημοσιονομικής επιβάρυνσης. Και αυτό πριν υπολογιστούν οι επιπτώσεις από πιθανές αλλαγές στην προκαταβολή φόρου, στον ΕΝΦΙΑ, στη φορολογία των ενοικίων και στο τεκμαρτό εισόδημα.

Παράλληλα, η κυβέρνηση θα πρέπει να συνυπολογίσει τις βασικές πηγές εσόδων του προϋπολογισμού. Η προκαταβολή φόρου αποφέρει περίπου 3,54 δισ. ευρώ από τα νομικά πρόσωπα και 645 εκατ. ευρώ από τους ελεύθερους επαγγελματίες, ο ΕΝΦΙΑ περίπου 2,269 δισ. ευρώ, ενώ το τεκμαρτό σύστημα εκτιμάται ότι δημιουργεί περίπου 600 εκατ. ευρώ πρόσθετα έσοδα.

Η εξίσωση, επομένως, δεν αφορά μόνο το τι μπορεί να δοθεί το 2027. Αφορά και το πόσο δημοσιονομικό χώρο θα παραμένει διαθέσιμος κάθε χρόνο μέχρι το 2030.

Στο επιχειρηματικό σκέλος, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος αποτελεί την πρώτη μεγάλη παρέμβαση. Το τέλος, που θεσπίστηκε το 2011, έχει ήδη καταργηθεί από το 2025 για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ για τις επιχειρήσεις παραμένει στα 800 έως 1.000 ευρώ ετησίως.

Παράλληλα εξετάζεται η μείωση της προκαταβολής φόρου. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες εξετάζεται υποχώρηση από το 55% στο 40%, ενώ για τις μικρές επιχειρήσεις συζητούνται χαμηλότερα ποσοστά, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών.

Πρόκειται για μέτρα που δεν έχουν μόνο φορολογική διάσταση. Η κυβέρνηση θέλει να τα συνδέσει με την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και την αύξηση των επενδύσεων, ώστε η μείωση του φορολογικού και ασφαλιστικού βάρους να επιστρέψει στην οικονομία μέσω μεγαλύτερης δραστηριότητας.

Στα νοικοκυριά, η αύξηση του κατώτατου μισθού και οι παρεμβάσεις στη φορολογία των ενοικίων αποτελούν βασικούς άξονες. Παράλληλα εξετάζονται νέες αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ, ο οποίος παρά τις προηγούμενες μειώσεις εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για το Δημόσιο. Η  στεγαστική πολιτική συμπληρώνει το πακέτο, με το «Σπίτι μου 3» να εξετάζεται ως επόμενο βήμα μετά το «Σπίτι μου 2».

Μια μικρή διαφοροποίηση στις ώρες έναρξης των σχολείων θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της πρωινής κυκλοφοριακής συμφόρησης στις πόλεις, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Κύπρου, η οποία εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις σχολικές μετακινήσεις και το καθημερινό μποτιλιάρισμα.

Η μελέτη των Αντώνιου Γεωργαντά, Στέλιου Τιμοθέου και Χρίστου Γ. Παναγιώτου, από το Κέντρο Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, που έχει υποβληθεί στο επιστημονικό περιοδικό Transportation Research Part C: Emerging Technologies, ξεκινά από μια γνώριμη σε όλους μας εικόνα των σύγχρονων πόλεων: κάθε πρωί μεγάλος αριθμός εργαζομένων κατευθύνεται απευθείας στη δουλειά, ενώ μια δεύτερη κατηγορία οδηγών πρέπει προηγουμένως να αφήσει τα παιδιά στο σχολείο.

Όταν τα σχολεία αρχίζουν την ίδια ώρα, οι μετακινήσεις συγκεντρώνονται σε ένα πολύ στενό χρονικό διάστημα. Αφού οι γονείς αφήσουν τα παιδιά στο σχολείο, συνεχίζουν προς την εργασία τους και πέφτουν πάνω στους υπόλοιπους εργαζόμενους που πρέπει να πάνε στη δουλειά τους. Λόγω του ωραρίου που ισχύει για τους μαθητές, ακόμα και υπάλληλοι με ελαστικό ωράριο εργασίας, δεν μπορούν να το εκμεταλλευτούν και αναγκάζονται να κυκλοφορούν τις ώρες αιχμής.

Προηγούμενες έρευνες που επικαλούνται οι συγγραφείς, δείχνουν τη σημασία του παράγοντα «σχολείο» στην κυκλοφορία. Για παράδειγμα, μελέτη στο Πεκίνο είχε καταγράψει κατά τις εργάσιμες ημέρες των σχολικών διακοπών δείκτη κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά 20% χαμηλότερο σε σύγκριση με τις περιόδους λειτουργίας των σχολείων, ενώ άλλη έρευνα έχει διαπιστώσει αύξηση 4,5% της πιθανότητας συμφόρησης όταν τα σχολεία ξεκινούν ταυτόχρονα.

Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα μοντέλο για να διερευνήσουν αν η διαφοροποίηση των ωρών έναρξης των σχολείων θα μπορούσε να κατανείμει καλύτερα χρονικά τις μετακινήσεις και να περιορίσει τη συμφόρηση. Για να δοκιμάσουν τη μέθοδό τους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο με προσομοιωμένο αστικό περιβάλλον που είχε 50 σχολεία σε κέντρο και περιφέρεια.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν από το μοντέλο προσομοίωσης ότι όσο αυξανόταν η δυνατότητα διαφοροποίησης των ωρών έναρξης, τόσο μπορούσε να μειώνεται ο συνολικός χρόνος παραμονής των οχημάτων στο δίκτυο.

Στο σενάριο, στο οποίο επιτρεπόταν συνολική μεταβολή 600 λεπτών στις ώρες έναρξης των 50 σχολείων, το μοντέλο βελτιστοποίησης πέτυχε μείωση κατά 17,20% του συνολικού χρόνου που περνού αν τα οχήματα στο δίκτυο σε σύγκριση με την περίπτωση χωρίς αλλαγές στα σχολικά ωράρια. Τα 600 λεπτά αντιστοιχούν, όπως διευκρινίζουν οι ίδιοι οι ερευνητές, σε μέση μεταβολή 12 λεπτών ανά σχολείο.

Το μοντέλο κατένειμε τις αλλαγές ανάλογα με τις ανάγκες του δικτύου: ορισμένα σχολεία ξεκινούσαν νωρίτερα, άλλα αργότερα και άλλα διατήρησαν το ωράριο που είχαν.

Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι μια μετατόπιση των σχολικών ωραρίων κατά 12 λεπτά θα περιόριζε κατά 17,2% την κίνηση σε οποιαδήποτε πραγματική πόλη. Το ποσοστό προέκυψε από συγκεκριμένη προσομοίωση σε συνθετικό δίκτυο και υπό τις παραδοχές του μαθηματικού μοντέλου.

Η έρευνα επιχειρεί περισσότερο να δείξει ότι η ώρα έναρξης των σχολείων μπορεί να αποτελέσει παράμετρο του συνολικότερου κυκλοφοριακού σχεδιασμού μιας πόλης και ότι ακόμη και σχετικά περιορισμένη ευελιξία στα σχολικά ωράρια μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να έχει σημαντική επίδραση στην κατανομή της πρωινής κυκλοφορίας.

Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς, το προτεινόμενο πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για τις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να αξιολογούν τη σχέση ανάμεσα στην ευελιξία των ωρών έναρξης των σχολείων και στην αποτελεσματικότερη λειτουργία του οδικού δικτύου.

Την ερχόμενη εβδομάδα ανοίγει, σύμφωνα με πληροφορίες, η πλατφόρμα υποβολής νέων αιτήσεων στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός». Το πρόγραμμα έχει αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα και πανελλαδική εμβέλεια, με τη συνολική χρηματοδότησή του να ανέρχεται στο ποσό των 53 εκατ. ευρώ ετησίως από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Το πρόγραμμα, δε, περνά σε νέα φάση με σημαντικές αλλαγές, καθώς μεταξύ άλλων προβλέπεται αύξηση στις αμοιβές των προσωπικών βοηθών, αλλά και στις αμοιβές των μελών των επιτροπών αξιολόγησης.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, το οποίο στηρίζει άτομα με αναπηρία στην καθημερινή τους ζωή, κάθε ωφελούμενος επιλέγει τον βοηθό του κι αποφασίζει την υποστήριξη που χρειάζεται, σύμφωνα με τις ανάγκες του. Η υπηρεσία παρέχεται εντός κι εκτός οικίας και μπορεί να αφορά στην εργασία, τις σπουδές, τις καθημερινές δραστηριότητες και τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.