Οριστικό «τελεσίγραφο» βάζει το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) στο αίτημα για επαναφορά των επιδομάτων εορτών και αδείας στους δημοσίους υπαλλήλους.

Με την απόφαση 1201/2026, η Ολομέλεια έκρινε ότι η μη χορήγησή τους είναι απολύτως συνταγματική και συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Κάπως έτσι μπαίνει ακόμη ένα “μπλόκο” στις προσδοκίες χιλιάδων εργαζομένων στο Δημόσιο με τη “βούλα” του ΣτΕ που απέρριψε σχετική προσφυγή στο πλαίσιο πρότυπης δίκης.

Το παρασκήνιο της απόφασης

Η υπόθεση έφτασε στο ΣτΕ μετά από αγωγή δημοσίου υπαλλήλου στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών —με την παρέμβαση της ΑΔΕΔΥ— που ζητούσε την καταβολή δύο επιπλέον βασικών μισθών ετησίως για την περίοδο 2023–2024, επικαλούμενος την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς.

Το Δικαστήριο (Πρόεδρος: Μ. Πικραμένος, Εισηγητής: Ι. Μιχαλακόπουλος) απέρριψε τους ισχυρισμούς με τα εξής βασικά επιχειρήματα:

Αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους: Επικαλούμενο και νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), το ΣτΕ υπογράμμισε ότι ο καθορισμός των αποδοχών και η ρύθμιση του κατώτατου μισθού ανήκουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα του εθνικού νομοθέτη.

Δημοσιονομική ευστάθεια: Η διατήρηση της κατάργησης των επιδομάτων (που επιβλήθηκε αρχικά με τον ν. 4093/2012) δικαιολογείται από σοβαρούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, καθώς η καθολική επαναφορά τους θα προκαλούσε τεράστια επιβάρυνση στον προϋπολογισμό.

Αξιοπρεπής διαβίωση: Κρίθηκε ότι η μη καταβολή των επιδομάτων δεν θέτει σε κίνδυνο την αξιοπρεπή διαβίωση των υπαλλήλων, λαμβάνοντας υπόψη τις μισθολογικές προσαρμογές των τελευταίων ετών (ν. 4354/2015, ν. 5045/2023, ν. 5163/2024).

Σχετικά με το αίτημα ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι υφίστανται δυσμενή μεταχείριση σε σχέση με τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα (οι οποίοι λαμβάνουν δώρα), το ΣτΕ έκρινε ότι οι δύο κατηγορίες δεν τελούν υπό τις ίδιες συνθήκες.

Όπως σημειώνει το Δικαστήριο, η διάρθρωση των αμοιβών στο Δημόσιο επηρεάζει άμεσα τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας, γεγονός που συνιστά επαρκές στοιχείο διαφοροποίησης (αν και στο συγκεκριμένο σκέλος υπήρξε μειοψηφία 6 μελών).

Με την επίλυση των νομικών αυτών ζητημάτων, το ΣτΕ κράτησε, εκδίκασε και απέρριψε οριστικά την αγωγή.

Τέθηκε σε εφαρμογή, από σήμερα, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας – Αναλυτικά οι αλλαγές που φέρνει σε φωτοβολταϊκά, αιολικά, μπαταρίες και αποθήκευση ενέργειας – Διαθέτει «ένα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα» καθώς «έχουμε ήλιο και άνεμο» σημείωσε ο υπουργός

Σε εφαρμογή τέθηκε από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου να εξηγεί στο ΕΡΤnews αναλυτικά τις αλλαγές που φέρνει σε φωτοβολταϊκά, αιολικά, μπαταρίες και αποθήκευση ενέργειας. Ο Υπουργός, τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει «ένα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα» καθώς «έχουμε ήλιο και άνεμο».

«Η αξιοποίησή τους είναι στρατηγική επιλογή, αλλά αυτή πρέπει να γίνεται με σαφείς και αυστηρούς κανόνες, οι οποίοι θα επιτρέπουν και την προστασία του περιβάλλοντος και την προστασία των τοπικών κοινωνιών» σημείωσε ο Σταύρος Παπασταύρου.

Πού επιτρέπονται και πού όχι φωτοβολταϊκά και αιολικά

Ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι το νέο πλαίσιο θέτει συγκεκριμένα όρια και απαγορεύσεις:

– «Στις περιοχές Natura, στα δάση, στις δασικές εκτάσεις δεν πρέπει να έχουμε φωτοβολταϊκά σε υψόμετρο πάνω από 1200 μέτρα» .

– «Δεν πρέπει να έχουμε ανεμογεννήτριες στην περιοχή της Αττικής ή στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης» .

Όπως εξήγησε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στόχος είναι «να έχουμε μια ισορροπία μεταξύ της πολύ σημαντικής ανάπτυξης της ηλεκτρικής ενέργειας που έρχεται από τον ήλιο και τον άνεμο, αλλά συγχρόνως και από την ανάγκη να προστατεύσουμε τις τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον» .

Δεν επηρεάζονται τα αδειοδοτημένα έργα

Ο Υπουργός ήταν σαφής: «Αυτά τα οποία ήδη έχουν αδειοδοτηθεί δεν επηρεάζονται. Αυτός είναι ένας χωροταξικός σχεδιασμός για την επόμενη δεκαετία» . Το νέο πλαίσιο αφορά αποκλειστικά τα νέα έργα που θα υποβληθούν από εδώ και πέρα.

Ποιες τεχνολογίες καλύπτει το νέο πλαίσιο

Ο Υπουργός ανέφερε ότι περιλαμβάνονται: «Τα φωτοβολταϊκά, οι ανεμογεννήτριες, οι μπαταρίες, ό,τι συνιστά το ενεργειακό μας μίγμα» . Στόχος είναι η ενεργειακή ανθεκτικότητα και η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενο φυσικό αέριο και πετρέλαιο.

Το «μεγάλο στοίχημα» της αποθήκευσης ενέργειας

Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε την αποθήκευση ενέργειας ως «το μεγάλο στοίχημα» της επόμενης περιόδου. «Οι πρώτες μπαταρίες που συνδέθηκαν ήταν 32 MW την 1η Απριλίου 2026 και ήδη έχουμε φτάσει πάνω από 500 MW». Ο στόχος είναι 1 GW μέχρι το τέλος του έτους και 2–3 GW το 2027–2028. «Η αποθήκευση είναι πολύ σημαντική για την ευστάθεια του συτήματατός μας», τόνισε.

Για πρώτη φορά ενιαίο πλαίσιο στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό

Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα αποκτά για πρώτη φορά τρία ειδικά χωροταξικά ταυτόχρονα (τουρισμός, βιομηχανία, ΑΠΕ), τα οποία «λειτουργούν παράλληλα» και λαμβάνουν υπόψη όλες τις δραστηριότητες. «Η χώρα μας έχει τα περισσότερα νησιά στην ΕΕ… προχωρήσαμε στο θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό έτσι ώστε να οργανώσουμε τις ανθρώπινες δραστηριότητες και στον θαλάσσιο χώρο».

Έρχεται αυστηροποίηση στα ιδιωτικά δίκτυα

Αναφερόμενος στις πρόσφατες πυρκαγιές, ο Υπουργός δήλωσε: «Για τα ιδιωτικά δίκτυα το θεσμικό πλαίσιο πρέπει να αυστηροποιηθεί και να εκσυγχρονιστεί, τον Σεπτέμβριο θα έχουμε σχετικές ανακοινώσεις» .

Για την υπογειοποίηση δικτύων ΔΕΔΔΗΕ ανέφερε ότι η υπογειοποίηση προχωρά «5 και 6 φορές πιο γρήγορα απ’ ό,τι μέχρι το 2019», αλλά το συνολικό κόστος για πλήρη υπογειοποίηση θα άγγιζε «20–25 δισ.».

Για τις τουρκικές ανακοινώσεις περί θαλάσσιων πάρκων, τόνισε: «Η μονομερής ενέργεια της Τουρκίας δεν παράγει κάποιο αποτέλεσμα. Δεν είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο».

Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ έκανε λόγο για «πολύ σημαντική εξέλιξη» στις 5 Αυγούστου, με τη συμμετοχή μεγάλου γαλλικού επενδυτικού ομίλου στο έργο. «Πια υπάρχει μια πολύ ισχυρή βάση συμμετεχόντων για να μπορέσει αυτό το σημαντικό έργο να προχωρήσει» .

Για τη διασύνδεση νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η «η Κρήτη διασυνδέεται το 2025… ολοκληρώνεται η Σαντορίνη και οι Κυκλάδες… προχωρούν οι διαγωνισμοί για Δωδεκάνησα και Βόρειο Αιγαίο με στόχο την πλήρη διασύνδεση έως το 2030».

Διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου

Το έργο προχωρά, με τον Υπουργό να σημειώνει ότι πλέον «όλη η Ευρώπη αντιλαμβάνεται τη στρατηγική σημασία» της σύνδεσης με τη Βόρεια Αφρική για φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια.

Με «μότο», όσο μειώνεται το χρέος τόσο μεγαλώνει το όφελος για τους πολίτες, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κάνει λόγο για μεμψιμοιρία της αντιπολίτευσης στο συγκεκριμένο θέμα, επισημαίνοντας ότι απαντούν οι αριθμοί. Καθώς, λόγω της πρόωρης αποπληρωμής παλαιών δανείων, το συνολικό όφελος κατά τη διάρκεια των επτά ετών ανέρχεται σε τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με το υπουργείο, η κριτική της αντιπολίτευσης για την πολιτική μείωσης του δημόσιου χρέους θα μπορούσε να θεωρηθεί παράδοξη, αν δεν ήταν τόσο αποκαλυπτική. Προέρχεται από πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν τη χώρα, συνέβαλαν στην εκτόξευση του χρέους, έπαιξαν ρόλο στο να οδηγηθεί η Ελλάδα στα μνημόνια και υποθήκευσαν για δεκαετίες το εισόδημα και τις επιλογές των επόμενων γενεών. Εκείνοι που άφησαν στους πολίτες έναν τεράστιο λογαριασμό εμφανίζονται σήμερα να εγκαλούν την κυβέρνηση επειδή τον μειώνει. Δεν έμαθαν τίποτα, δεν ξέχασαν τίποτα.

Στην ανακοίνωση του υπουργείου αναφέρεται ότι οι Έλληνες πλήρωσαν πολύ ακριβά την εποχή που το πολιτικό σύστημα μετέφερε διαρκώς το κόστος των επιλογών του στο μέλλον. Η κυβέρνηση ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Μειώνει ταχύτερα το δημόσιο χρέος, περιορίζει τις δαπάνες για τόκους, ενισχύει την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις και δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο προς όφελος της κοινωνίας. Δεν φορτώνει το μέλλον με νέα βάρη. Μειώνει εκείνα που κληρονόμησε από το παρελθόν. «Και δεν θα κουραστούμε να το επαναλαμβάνουμε: δεν θα περάσουμε τον λογαριασμό στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές», προστίθεται.

Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει το υπουργείο και με την επισήμανση ότι οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια:

Το συνολικό ποσό των πρόωρων αποπληρωμών δημοσίου χρέους για το 2026 αναμένεται να ανέλθει σε περίπου 12,84 δισ. ευρώ.

Το ποσό αυτό αφορά στην αποπληρωμή των διμερών δανείων του GLF, που έλαβε η χώρα τον Ιούνιο 2026, ύψους περίπου 6,94 δισ. ευρώ, τη μείωση του ύψους των εντόκων γραμματίων του ελληνικού δημοσίου κατά 1,2 δισ. ευρώ, την επικείμενη πρόωρη εξόφληση δανείων του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, καθώς και την επικείμενη πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου του ελληνικού δημοσίου ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ, λήξης Δεκεμβρίου 2027.

Η αποπληρωμή του χρέους, αναφέρεται στην ανακοίνωση, αποτελεί χρηματοοικονομική, δηλαδή ταμειακή συναλλαγή και όχι δημοσιονομική, καθώς απομειώνει μελλοντικές υποχρεώσεις της χώρας. Σύμφωνα με τους κανόνες της Eurostat, η χρηματοοικονομική συναλλαγή είναι συναλλαγή που δεν προσμετράται ούτε στο πρωτογενές πλεόνασμα, ούτε στο συνολικό έλλειμμα, ούτε στους στόχους δαπανών. Αντίθετα, οι δημόσιες δαπάνες αποτελούν δημοσιονομικές συναλλαγές, οι οποίες και μειώνουν το πλεόνασμα ή αυξάνουν το συνολικό έλλειμμα, προσμετρώνται στον στόχο δαπανών και αυξάνουν επίσης το δημόσιο χρέος της χώρας. Συνεπώς η κριτική μέρους της αντιπολίτευσης ότι αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν εναλλακτικά να δαπανηθούν, είναι εντελώς ανεδαφική.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία του υπουργείου, η μέση σταθμική διάρκεια του προαναφερόμενου προεξοφλούμενου δημόσιου χρέους ανέρχεται σε 7,1 έτη, ενώ το μέσο σταθμικό κόστος εξυπηρέτησής του ανέρχεται σε περίπου 2,9%.

Με δεδομένα τα παραπάνω στοιχεία, το ετήσιο όφελος που προκύπτει για το ελληνικό δημόσιο λόγω της μείωσης των δαπανών τόκων ανέρχεται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιούνται τα πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα των οποίων οι αποδόσεις υπολείπονται κατά πολύ του μέσου κόστους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους. Με τις ίδιες παραδοχές, το συνολικό όφελος κατά τη διάρκεια των επτά ετών ανέρχεται σε τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ. Η μείωση του χρέους, εκτός από λιγότερα βάρη για τις επόμενες γενιές, σημαίνει και υψηλότερα δημοσιονομικά περιθώρια σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων πολιτών.

Επιπλέον, με τις εν λόγω κινήσεις διαχείρισης χαρτοφυλακίου μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος αναχρηματοδότησης, διατηρείται η υψηλή μέση σταθμική διάρκεια του δημοσίου χρέους, αξιοποιούνται τα ταμειακά διαθέσιμα του ελληνικού δημοσίου, ενώ μειώνεται το δημόσιο χρέος τόσο ως απόλυτο μέγεθος, όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Με βάση την ανακοίνωση, αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι η φιλοδοξία της χώρας, από το τέλος του 2026 να μην είναι πια η πλέον υπερχρεωμένη χώρα της Ευρώπης, προς τα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας να είναι η τέταρτη χώρα με το μεγαλύτερο χρέος και όχι η πρώτη και, τέλος, προς τα μέσα της δεκαετίας του 2030, το ύψος του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ να «σπάσει» το φράγμα του 100%, που θεωρείται και το πρώτο σημείο ισορροπίας για τη βιωσιμότητά του.

Σύμφωνα με όλους τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, η εν λόγω πολιτική διαχείρισης χρέους έχει φέρει απτά αποτελέσματα ως προς τη βελτίωση του αξιόχρεου της ελληνικής οικονομίας, ενώ η συνέχισή της αποτελεί βασικό κριτήριο για περαιτέρω αναβαθμίσεις.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, καταλήγει το υπουργείο, το κόστος δανεισμού του ελληνικού δημοσίου είναι πλέον σταθερά και επί μακρόν χαμηλότερο από εκείνο άλλων χωρών της ευρωζώνης, όπως, για παράδειγμα, της Ιταλίας κατά 13 μονάδες βάσης ή 0,13% ετησίως και της Γαλλίας κατά 17 μονάδες βάσης ή 0,17% ετησίως. Αυτό βοηθά τόσο το ελληνικό δημόσιο, όσο και τις ελληνικές επιχειρήσεις, να δανείζονται με χαμηλότερο κόστος έναντι των ανταγωνιστών τους, με προφανή θετικά αποτελέσματα για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Με αφορμή τις νέες απειλές του Ιράν κατά ευρωπαϊκών κρατών (σχετικές πληροφορίες δημοσιεύθηκαν και στους FT), το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανάμεσα στα σενάρια εξετάζει και την πιθανότητα μεταφοράς στη Σούδα, εφόσον κριθεί αναγκαίο, τις πυροβολαρχίας PATRIOT που τώρα βρίσκεται στην Κάρπαθο.

Παράλληλα, σύμφωνα με πηγές, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξετάζεται και το ενδεχόμενο ελληνικής συνδρομής προς τη Βουλγαρία για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας της, με τη διάθεση συστήματος PATRIOT εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα και εγκριθεί από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.

Κατά τις ίδιες πηγές, επισημαίνεται, ότι για την ασφάλεια της Κύπρου, παραμένουν στην περιοχή τέσσερα μαχητικά αεροσκάφη F16 της Πολεμικής Αεροπορίας και η φρεγάτα του πολεμικού Ναυτικού ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΦΩΚΑΣ.