Ηχηρή παρέμβαση στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό πραγματοποιεί η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ), με επιστολή του προέδρου της Γιάννη Χατζή προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, καταθέτοντας ένα αναλυτικό πλαίσιο ενστάσεων, επιφυλάξεων αλλά και συγκεκριμένων προτάσεων για τη διαμόρφωση του τελικού σχεδίου.
Η παρέμβαση της ΠΟΞ έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για τον ελληνικό τουρισμό, καθώς ο ξενοδοχειακός κλάδος εμφανίζεται να στηρίζει την ανάγκη ύπαρξης ενός σύγχρονου χωροταξικού σχεδιασμού, ξεκαθαρίζει όμως ότι αυτό δεν μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο περιορισμών, αβεβαιότητας και νέων οικονομικών επιβαρύνσεων.
Το βασικό μήνυμα της Ομοσπονδίας είναι σαφές: η χώρα χρειάζεται σταθερούς κανόνες, ασφάλεια δικαίου και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, όχι αυθαίρετες οριζόντιες παρεμβάσεις που μπορεί να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού.
Γ. Χατζής: Το χωροταξικό είναι διαχρονικό αίτημα του κλάδου, αλλά όχι με λάθος επιλογές
Η ΠΟΞ υπογραμμίζει ότι η θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου, λειτουργικού και σταθερού Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού αποτελεί διαχρονικό αίτημα του ξενοδοχειακού κλάδου, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ασφάλειας δικαίου και δημιουργίας αξιόπιστου επενδυτικού περιβάλλοντος.
Πρακτικά, η ΠΟΞ λέει «ναι» στο χωροταξικό, αλλά «όχι» σε ένα πλαίσιο που θα λειτουργεί τιμωρητικά για τις επενδύσεις.
ΠΟΞ: «Το ΕΧΠΤ δεν μπορεί να είναι στενός κορσές»
Πρώτη βασική θέση της ΠΟΞ είναι ότι το νέο χωροταξικό πρέπει να αποτελεί στρατηγικό πλαίσιο κατευθύνσεων και όχι εργαλείο επιβολής άκαμπτων και οριζόντιων ρυθμίσεων.
Όπως σημειώνεται, οι εξειδικευμένες προβλέψεις πρέπει να καθορίζονται από τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα οποία μπορούν να αποτυπώσουν τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής, τις αναπτυξιακές δυνατότητες και τις ιδιαιτερότητες κάθε προορισμού.
Η ΠΟΞ επιμένει ότι απαιτείται σταθερότητα και σαφήνεια στο κανονιστικό πλαίσιο, ώστε να μην δημιουργείται επενδυτική αβεβαιότητα.
Κατηγορηματικό «όχι» της ΠΟΞ στα πλαφόν κλινών
Στην καρδιά της παρέμβασης βρίσκεται η έντονη αντίδραση στις προβλέψεις για ανώτατα όρια δυναμικότητας τουριστικών καταλυμάτων, όπως οι περιορισμοί των 100 και 350 κλινών.
Η ΠΟΞ χαρακτηρίζει τις προβλέψεις αυτές αυθαίρετες και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες, υποστηρίζοντας ότι δεν βασίζονται σε ουσιαστική αξιολόγηση κρίσιμων παραμέτρων όπως:
- το μέγεθος του προορισμού
- τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής
- οι διαθέσιμες υποδομές
- η πραγματική φέρουσα ικανότητα
- οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες
Κατά την ΠΟΞ, τέτοιοι περιορισμοί ενδέχεται να οδηγήσουν σε:
- κατάτμηση γης
- αύξηση της δομημένης επιφάνειας
- επιβάρυνση του τοπίου
- απώλεια οικονομιών κλίμακας
- υπονόμευση της βιωσιμότητας ξενοδοχειακών επενδύσεων.
Η φέρουσα ικανότητα δεν είναι στατικός δείκτης
Ιδιαίτερη αιχμή υπάρχει και για τη χρήση της φέρουσας ικανότητας ως εργαλείου περιορισμού.
Η ΠΟΞ υποστηρίζει ότι η φέρουσα ικανότητα είναι δυναμικό εργαλείο διαχείρισης, που μεταβάλλεται ανάλογα με:
- τις υποδομές
- την τεχνολογία
- τις επενδύσεις
- τα πραγματικά δεδομένα κάθε προορισμού.
Κατά συνέπεια, η αξιοποίησή της ως μηχανισμού γενικευμένων απαγορεύσεων μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες ασφυξίας για τον ελληνικό τουρισμό.
Μήνυμα για όλες τις κατηγορίες ξενοδοχείων
Η Ομοσπονδία επισημαίνει επίσης ότι η ποιότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος δεν συνδέεται αποκλειστικά με ξενοδοχεία 5 αστέρων.
Η θέση αυτή αποκτά σημασία καθώς στο υπό διαβούλευση πλαίσιο υπάρχουν προβλέψεις που, κατά την ΠΟΞ, ενδέχεται να λειτουργήσουν αποτρεπτικά ή περιοριστικά για μονάδες χαμηλότερων κατηγοριών.
Η Ομοσπονδία ζητά ίσες δυνατότητες εκσυγχρονισμού για όλες τις κατηγορίες καταλυμάτων.
Ζήτημα με τη στέγαση προσωπικού
Σε μια πρακτική παρέμβαση με σαφή επιχειρησιακή διάσταση, η ΠΟΞ ζητά ρητή διευκρίνιση ώστε οι εγκαταστάσεις διαμονής προσωπικού που δημιουργούν ξενοδοχειακές επιχειρήσεις να μην εμπίπτουν σε τυχόν απαγορεύσεις νέων καταλυμάτων 2 αστέρων.
Το θέμα συνδέεται άμεσα με τη χρόνια έλλειψη προσωπικού στον τουρισμό και τη δυσκολία εξεύρεσης στέγης για εργαζόμενους σε τουριστικούς προορισμούς.
Βολές για Airbnb και βραχυχρόνιες μισθώσεις από την ΠΟΞ
Η ΠΟΞ ανοίγει ξεκάθαρα και το θέμα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, υποστηρίζοντας ότι η προστασία του περιβάλλοντος και του τοπίου δεν μπορεί να εξαντλείται μόνο στις οργανωμένες τουριστικές επενδύσεις.
Η Ομοσπονδία καταγγέλλει ότι η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων:
- αλλοιώνει την αυθεντικότητα των προορισμών
- επιβαρύνει δυσανάλογα τις υποδομές
- δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των νόμιμων επιχειρήσεων.
και ζητά άμεση θεσμοθέτηση πλαισίου κανόνων για τη δραστηριότητα.
Νέο τέλος; «Ούτε συζήτηση»
Η ΠΟΞ εμφανίζεται κατηγορηματική απέναντι στο ενδεχόμενο νέου ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου.
Όπως υπογραμμίζεται, ο κλάδος ήδη επιβαρύνεται σημαντικά με:
- τέλος παρεπιδημούντων
- τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση
με την Ομοσπονδία να σημειώνει ότι μόνο το 2025 τα έσοδα από το σχετικό τέλος ανήλθαν περίπου στα 600 εκατ. ευρώ, χωρίς να υπάρχει σαφής εικόνα για τα έργα που έχουν υλοποιηθεί με αυτούς τους πόρους.
Το μήνυμα είναι σαφές: καμία νέα επιβάρυνση στο ξενοδοχειακό προϊόν.
Ζητά ενεργό ρόλο στη διαβούλευση
Η ΠΟΞ κλείνει ζητώντας ενεργή συμμετοχή στη συνέχιση της διαβούλευσης, αλλά και στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των τελικών παρεμβάσεων.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
Ο ξενοδοχειακός κλάδος δεν απορρίπτει τη βιωσιμότητα και τον σχεδιασμό — ζητά όμως ένα χωροταξικό που να βασίζεται σε τεκμηρίωση, ευελιξία και πραγματικά δεδομένα, όχι σε οριζόντιες απαγορεύσεις που μπορεί να πλήξουν τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού.
Η επιστολή
“Προς
κο Σταύρο Παπασταύρου, Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
κα Όλγα Κεφαλογιάννη, Υπουργό Τουρισμού
Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,
Η θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου, λειτουργικού και σταθερού Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού (ΕΧΠΤ) αποτελεί διαχρονικό αίτημα του ξενοδοχειακού κλάδου. Ένα σύγχρονο χωροταξικό πλαίσιο μπορεί και πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο διασφάλισης σταθερών κανόνων, ασφάλειας δικαίου και δημιουργίας ενός αξιόπιστου επενδυτικού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού.
Ωστόσο, τυχόν λανθασμένες επιλογές, οριζόντιοι περιορισμοί και μη τεκμηριωμένες απαγορεύσεις κινδυνεύουν να δεσμεύσουν αρνητικά την αναπτυξιακή πορεία της χώρας για δεκαετίες.
Ειδικότερα:
1.Το ΕΧΠΤ οφείλει να αποτελεί πρωτίστως ένα στρατηγικό πλαίσιο κατευθύνσεων και όχι ένα εργαλείο επιβολής άκαμπτων και οριζόντιων ρυθμίσεων. Οι ειδικότερες προβλέψεις πρέπει να αποτελούν αντικείμενο των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, τα οποία μπορούν και οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις αναπτυξιακές δυνατότητες κάθε προορισμού. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να διασφαλίζεται η σταθερότητα και η σαφήνεια του κανονιστικού πλαισίου, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία συνθηκών αβεβαιότητας που λειτουργούν αποτρεπτικά για τις επενδύσεις και τον ορθολογικό σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης. Έτσι οι δυνατότητες απόκλισης που θα πρέπει να παρέχονται στον τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό θα πρέπει να είναι συγκεκριμένες και οριοθετημένες.
2.Η επιβολή οριζόντιων περιορισμών στις τουριστικές κλίνες δεν έχει θέση σε ένα εθνικό στρατηγικό χωροταξικό πλαίσιο, καθώς αγνοεί τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών και οδηγεί αναπόφευκτα σε στρεβλώσεις, επενδυτική αβεβαιότητα και αναπτυξιακά αδιέξοδα.
Ειδικότερα, οι προβλέψεις για ανώτατα όρια δυναμικότητας τουριστικών καταλυμάτων (όπως οι περιορισμοί των 100 ή 350 κλινών) κρίνονται αυθαίρετες και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες, καθώς δεν βασίζονται σε ουσιαστική αξιολόγηση παραμέτρων όπως το μέγεθος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε νησιού ή προορισμού, οι διαθέσιμες υποδομές, η φέρουσα ικανότητα και οι περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες κάθε περιοχής. Η εφαρμογή τέτοιων οριζόντιων μέτρων εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες συνέπειες, όπως κατάτμηση της γης, αύξηση της δομημένης επιφάνειας, επιβάρυνση του τοπίου, περιορισμό οικονομιών κλίμακας και υπονόμευση της βιωσιμότητας των τουριστικών μονάδων.
3.Η φέρουσα ικανότητα δεν αποτελεί ένα στατικό και απόλυτο μέγεθος. Αντιθέτως, πρόκειται για ένα δυναμικό εργαλείο διαχείρισης, το οποίο μεταβάλλεται διαρκώς ανάλογα με τις υποδομές, την τεχνολογία, τις επενδύσεις και τα πραγματικά δεδομένα κάθε περιοχής. Η αξιοποίηση της φέρουσας ικανότητας ως μηχανισμού επιβολής γενικευμένων περιορισμών και απαγορεύσεων ενέχει σοβαρούς κινδύνους στρεβλώσεων, περιορισμού της αναπτυξιακής προοπτικής και δημιουργίας συνθηκών ασφυξίας για τον ελληνικό τουρισμό.
4.Η Ελλάδα δεν διαμόρφωσε το τουριστικό της brand στηριζόμενη μόνο σε ξενοδοχεία κατηγορίας πέντε (5) αστέρων. Ούτε η ποιότητα ενός τουριστικού καταλύματος σχετίζεται μόνο με την κατηγορία αστέρων στην οποία αυτό εντάσσεται, κατηγορία η οποία συνδέεται και με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, τις οποίες για διαφόρους λόγους ενδέχεται ένα ξενοδοχείο να μην μπορεί να καλύψει. Ο τουρισμός μας έχει ανάγκη από ποιοτικά ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών. Για το λόγο αυτό η κατηγορία αστέρων στην οποία ανήκει ένα ξενοδοχείο δεν μπορεί να αποτελεί λόγο αποκλεισμού από την παροχή κινήτρων εκσυγχρονισμού. Αντιθέτως ο εκσυγχρονισμός των χαμηλότερης κατηγορίας τουριστικών καταλυμάτων θα έπρεπε να αποτελεί βασική προτεραιότητα.
5.Σύμφωνα με το άρθρο 66 του ν. 5121/2024, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις δύνανται να κατασκευάζουν χώρους διαμονής προσωπικού με προδιαγραφές ξενοδοχείων δύο (2) αστέρων. Σε περίπτωση που διατηρηθεί στην ΚΥΑ η απαγόρευση ανέγερσης νέων καταλυμάτων της κατηγορίας αυτής στις περισσότερες περιοχές της χώρας, θα πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι οι χώροι διαμονής προσωπικού που κατασκευάζονται από ξενοδοχειακές επιχειρήσεις δεν εμπίπτουν στη συγκεκριμένη απαγόρευση.
6.Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου δεν μπορεί να εξαντλείται στην επιβολή νέων περιορισμών για τις οργανωμένες και νόμιμα αδειοδοτημένες τουριστικές επενδύσεις, οι οποίες ήδη λειτουργούν υπό αυστηρό πλαίσιο χωροθέτησης και περιβαλλοντικού ελέγχου. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η οποία αλλοιώνει την αυθεντικότητα των προορισμών, επιβαρύνει δυσανάλογα τις τοπικές υποδομές και δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμα λειτουργούντων τουριστικών επιχειρήσεων. Δυστυχώς, για τη δραστηριότητα αυτή δεν έχει θεσμοθετηθεί μέχρι σήμερα ένα επαρκές και αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο.Ενόψει των ανωτέρω παρακαλούμε για τις ενέργειες σας στην κατεύθυνση της κατεπείγουσας θέσπισης ενός στρατηγικού πλαισίου κατευθύνσεων και κανόνων για την βραχυχρόνια μίσθωση.
7. Ο ξενοδοχειακός κλάδος ήδη επιβαρύνεται με το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων και το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, Μάλιστα, σύμφωνα με το άρθρο 24 του νόμου 5162/2024, δυνάμει του οποίου αυξήθηκε το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, αναφέρεται ότι «Στο πρόγραμμα φυσικών καταστροφών του εθνικού σκέλους του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων εγγράφονται ετησίως πιστώσεις τουλάχιστον ισόποσες των εσόδων που κατά το εκάστοτε τρέχον έτος εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν από την επιβολή του τέλους του παρόντος, προκειμένου να καλυφθούν δαπάνες πρόληψης και αποκατάστασης φυσικών καταστροφών, έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, έργα υποδομών και δαπάνες βελτίωσης των υποδομών για τη στήριξη του τουριστικού προϊόντος της χώρας.», χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχουμε εικόνα των έργων που έχουν εκτελεστεί με τα έσοδα από το συγκεκριμένο τέλος που κατά το έτος 2025 ανήλθαν σε περίπου 600.000.000,00 ευρώ. Με βάση τις ήδη υφιστάμενες επιβαρύνσεις, δεν μπορεί
να υπάρξει συζήτηση για επιβολή νέου τέλους στο ξενοδοχειακό προϊόν, όπως το διαλαμβανόμενο στο ΕΧΠΤ ειδικό τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου. Η διαρκής αύξηση του φορολογικού και λειτουργικού κόστους υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού και περιορίζει τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να επενδύουν σε ποιότητα, βιωσιμότητα και αναβάθμιση των υπηρεσιών τους.
Επαναλαμβάνουμε τη σταθερή μας θέση υπέρ της διαμόρφωσης ενός σύγχρονου, λειτουργικού και αναπτυξιακού Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, το οποίο θα διασφαλίζει την αναγκαία ισορροπία μεταξύ βιώσιμης ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής.
Το νέο ΕΧΠΤ οφείλει να παρέχει ένα σταθερό, σαφές και αξιόπιστο πλαίσιο κανόνων, που θα ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, θα δημιουργεί συνθήκες επενδυτικής εμπιστοσύνης και θα επιτρέπει τον ορθολογικό σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης, χωρίς οριζόντιες απαγορεύσεις, αυθαίρετους περιορισμούς και ρυθμίσεις που δεν εδράζονται στα πραγματικά δεδομένα και τις ιδιαιτερότητες κάθε προορισμού.
Η τουριστική ανάπτυξη της χώρας απαιτεί πολιτικές με τεκμηρίωση, ευελιξία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, που να λαμβάνουν υπόψη τόσο τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών όσο και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικό και κρίσιμο να έχουμε ενεργό ρόλο τόσο κατά τη συνέχιση της διαβούλευσης για την οριστικοποίηση της ΚΥΑ, όσο και καθ ́όλη τη διάρκεια εξειδίκευσης, σχεδιασμού και υλοποίησης του προγράμματος ενεργειών και προτεραιοτήτων που αναφέρεται στο άρθρο 12 αυτής.
Επισυνάπτεται αναλυτική μελέτη τεκμηρίωσης των θέσεων μας επί του υπό διαβούλευση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού”.