Στο μισό «κόβει» η IATA την πρόβλεψη για τα κέρδη των αεροπορικών εταιρειών το 2026, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την εκτίναξη των καυσίμων να φέρνουν νέες πιέσεις σε ναύλους, δρομολόγια και κερδοφορία.
Βαριά σκιά πάνω από την παγκόσμια αεροπορική αγορά ρίχνουν οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και το άλμα στις τιμές των καυσίμων, με την IATA να προβλέπει πλέον ότι η κερδοφορία των αεροπορικών εταιρειών θα μειωθεί σχεδόν στο μισό το 2026.
Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών, τα καθαρά κέρδη του κλάδου αναμένεται να περιοριστούν στα 23 δισ. δολάρια, από 45 δισ. δολάρια το 2025, ενώ η προηγούμενη πρόβλεψη έκανε λόγο για 41 δισ. δολάρια. Η καθαρή περιθωριοποίηση κερδών υποχωρεί στο 2%, από 4,2% το 2025, αποτυπώνοντας το μέγεθος της πίεσης που δέχονται οι αεροπορικές εταιρείες.
Το πιο χαρακτηριστικό μέγεθος είναι ίσως το κέρδος ανά επιβάτη. Από τα 9,10 δολάρια το 2025, αναμένεται να πέσει στα 4,50 δολάρια το 2026, σε μια χρονιά κατά την οποία οι αεροπορικές θα μεταφέρουν περισσότερους επιβάτες, αλλά με πολύ μικρότερο περιθώριο ασφαλείας στα οικονομικά τους.
Η IATA εκτιμά ότι οι συνολικές επιβατικές ροές θα φτάσουν τα 5,1 δισ. επιβάτες, αυξημένες κατά 2,4% σε σχέση με το 2025, ενώ ο συντελεστής πληρότητας αναμένεται να κινηθεί σε νέο ιστορικό υψηλό, στο 84%. Ωστόσο, η αυξημένη ζήτηση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει την έκρηξη του κόστους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα καύσιμα με το κόστος τους, σύμφωνα με τις προβλέψεις, να αυξάνεται σχεδόν κατά 40%, από 252 δισ. δολάρια το 2025 σε 350 δισ. δολάρια το 2026. Η τιμή του jet fuel εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 152 δολάρια το βαρέλι, σχεδόν 70% υψηλότερα από τα 90 δολάρια του 2025.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει βίαια τους υπολογισμούς των αεροπορικών εταιρειών. Παρότι μέρος του αυξημένου κόστους περνά στα εισιτήρια και παρότι οι εταιρείες επιχειρούν να απορροφήσουν πιέσεις μέσω αποδοτικότερης λειτουργίας, η IATA προειδοποιεί ότι αυτό δεν αρκεί για να διατηρηθεί η κερδοφορία στα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς.
Ο γενικός διευθυντής της IATA, Willie Walsh, σημειώνει ότι οι αεροπορικές σηκώνουν το βάρος του σοκ στα καύσιμα, με τους ναύλους να αυξάνονται, αλλά τις εταιρείες να εξακολουθούν να απορροφούν σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης. Όπως τονίζει, το κέρδος των 4,50 δολαρίων ανά επιβάτη δείχνει ανθεκτικότητα, αλλά αφήνει ελάχιστο περιθώριο αν αυξηθούν και άλλα κόστη ή φόροι.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η εικόνα στη Μέση Ανατολή, όπου οι αεροπορικές εταιρείες αναμένεται να περάσουν συνολικά σε ζημιές 4,3 δισ. δολαρίων το 2026, από κέρδη 7,2 δισ. δολαρίων το 2025. Οι ακυρώσεις πτήσεων, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο, η απώλεια transfer επιβατών και το αυξημένο κόστος λειτουργίας πλήττουν ευθέως το μοντέλο των μεγάλων κόμβων του Κόλπου.
Στην Ευρώπη, η κερδοφορία προβλέπεται επίσης χαμηλότερη, αν και παραμένει θετική. Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες αναμένεται να εμφανίσουν καθαρά κέρδη 9,6 δισ. δολαρίων το 2026, από 13 δισ. δολάρια το 2025. Η Ευρώπη πιέζεται έντονα από την εξάρτηση από εισαγωγές καυσίμων από τον Κόλπο, τις ρυθμιστικές επιβαρύνσεις, τις υποχρεώσεις για βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα, τα υψηλά τέλη αεροδρομίων και αεροναυτιλίας, αλλά και τις συνεχιζόμενες επιχειρησιακές δυσκολίες σε αρκετές αγορές.
Την ίδια ώρα, η Ευρώπη κερδίζει μέρος της κίνησης από απευθείας συνδέσεις Ευρώπης–Ασίας, καθώς ορισμένες ροές απομακρύνονται από τους κόμβους του Κόλπου. Ωστόσο, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο της Ρωσίας και το ασθενέστερο μακροοικονομικό περιβάλλον περιορίζουν τα περιθώρια ανάκαμψης.
Στη Βόρεια Αμερική, τα κέρδη προβλέπονται στα 9,4 δισ. δολάρια, από 12,4 δισ. δολάρια το 2025, με τις εταιρείες να μετακυλίουν πιο άμεσα το αυξημένο κόστος καυσίμων στους ναύλους, καθώς έχουν απομακρυνθεί σε μεγάλο βαθμό από πρακτικές αντιστάθμισης κινδύνου στα καύσιμα. Καλύτερα τοποθετημένοι εμφανίζονται οι μεγάλοι δικτυακοί αερομεταφορείς, σε σχέση με τις low cost εταιρείες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην εγχώρια ζήτηση.
Στην Ασία–Ειρηνικό, τα καθαρά κέρδη αναμένονται στα 6,6 δισ. δολάρια, από 9,8 δισ. δολάρια το 2025, καθώς η περιοχή επηρεάζεται από την εξάρτηση από πετρέλαιο του Κόλπου, τις μεγαλύτερες διαδρομές λόγω περιορισμών στον εναέριο χώρο και τις πιέσεις στα τοπικά νομίσματα. Στη Λατινική Αμερική τα κέρδη προβλέπονται στα 1,2 δισ. δολάρια, ενώ στην Αφρική μόλις στα 100 εκατ. δολάρια.
Πέρα από τα καύσιμα, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος και με σοβαρούς περιορισμούς στην προσφορά αεροσκαφών. Η IATA επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις νέων αεροσκαφών συνεχίζονται, ενώ το ανεκτέλεστο υπόλοιπο παραγγελιών έφτασε τα 18.100 αεροσκάφη τον Μάιο του 2026, από 17.000 το 2024. Η έλλειψη νέων αεροσκαφών κρατά ψηλά τα μισθώματα, αυξάνει τα κόστη συντήρησης παλαιότερων στόλων και περιορίζει την ανάπτυξη.
Παρά την πίεση, η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια παραμένει ισχυρή. Έρευνα της IATA σε 15 χώρες δείχνει ότι το 41% των ταξιδιωτών σχεδιάζει να ταξιδέψει περισσότερο τους επόμενους 12 μήνες, ενώ ένα επιπλέον 52% σκοπεύει να ταξιδέψει στα ίδια επίπεδα. Παράλληλα, το 97% δήλωσε ικανοποιημένο από την τελευταία ταξιδιωτική του εμπειρία και το 91% θεωρεί ότι οι πτήσεις είναι ασφαλείς.
Ωστόσο, οι ταξιδιώτες γίνονται πιο προσεκτικοί. Το 84% δηλώνει ότι κάνει περισσότερη έρευνα πριν ταξιδέψει, το 81% εκφράζει ανησυχία για διαταραχές λόγω γεωπολιτικών συγκρούσεων και το 71% κλείνει πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης, προκειμένου να αποφύγει εκπλήξεις.