Δεν θα επιτρέπεται η αγορά προϊόντων μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών και η πληρωμή τους με μετρητά.
Ακόμη ένα μέτρο για τον περιορισμό της χρήσης μετρητών ενσωματώνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που αναρτήθηκε την νύχτα για δημόσια διαβούλευση. Στο εξής θα απαγορεύεται η αντικαταβολή. Δηλαδή, δεν θα επιτρέπεται η αγορά προϊόντων μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών και η πληρωμή τους με μετρητά.
Με αυτό τον τρόπο το υπουργείο Οικονομικών θα επιδιώξει να κλείσει ακόμη ένα “παράθυρο” για μαύρες συναλλαγές, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τις ηλεκτρονικές πληρωμές.
Πώς θα λειτουργεί το μέτρο
Σύμφωνα με τη διάταξη, καθίσταται υποχρεωτική η χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για κάθε παράδοση αγαθών από εταιρεία courier, ανεξαρτήτως ποσού. Αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής που παραγγέλνει ένα προϊόν, είτε από ηλεκτρονικό κατάστημα είτε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δεν θα μπορεί πλέον να εξοφλεί τον διανομέα με μετρητά τη στιγμή της παραλαβής.
Στην πράξη, η πληρωμή θα γίνεται είτε κατά την παραγγελία, με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα, τραπεζική μεταφορά ή ψηφιακό πορτοφόλι, είτε κατά την παράδοση με κάρτα, εφόσον ο διανομέας διαθέτει τερματικό POS
Το βάρος της συμμόρφωσης μετατίθεται στις εταιρείες ταχυμεταφορών. Όποια εταιρεία δέχεται μετρητά θα αντιμετωπίζει πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής. Για παράδειγμα, για δέμα αξίας 100 ευρώ που θα εξοφληθεί με μετρητά, το πρόστιμο θα ανέρχεται σε 200 ευρώ.
Η αντικαταβολή αποτελεί διαδεδομένο τρόπο πληρωμής στις ηλεκτρονικές αγορές, ωστόσο, σύμφωνα με τη λογική του υπουργείου, λειτουργούσε και ως δίαυλος για συναλλαγές που διέφευγαν της καταγραφής. Με την υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή, κάθε συναλλαγή θα αφήνει ψηφιακό ίχνος
Ποιοι θα εξαιρούνται
Η απαγόρευση δεν θα ισχύσει για όλους. Πριν από την έναρξη ισχύος της διάταξης θα εκδοθεί υπουργική απόφαση, η οποία θα καθορίσει τις κατηγορίες φυσικών προσώπων που θα εξαιρούνται από την υποχρέωση. Οι εξαιρέσεις θα διαμορφωθούν κατ’ αναλογία με όσες ισχύουν σήμερα για την υποχρέωση πραγματοποίησης ηλεκτρονικών δαπανών για το “χτίσιμο” του αφορολόγητου.
Έτσι, εκτός του μέτρου αναμένεται να μείνουν, για παράδειγμα, τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, τα οποία θα μπορούν να συνεχίσουν να πληρώνουν με μετρητά κατά την παραλαβή, καθώς και άλλες κατηγορίες πολιτών που ενδέχεται να δυσκολεύονται στη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής. Ο ακριβής κατάλογος των εξαιρέσεων θα οριστεί με την υπουργική απόφαση.
Φόρος 10% στα κρυπτονομίσματα
Το ίδιο νομοσχέδιο καλύπτει το νομοθετικό κενό που υπήρχε μέχρι σήμερα για τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων. Η υπεραξία που αποκτούν τα φυσικά πρόσωπα από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων θα φορολογείται με συντελεστή 10%. Ως υπεραξία θα λογίζεται, κατά κανόνα, η διαφορά ανάμεσα στην τιμή κτήσης και την τιμή μεταβίβασης, ενώ σε περίπτωση διαδοχικών αγορών θα λαμβάνεται υπόψη η μέση τιμή κτήσης.
Προβλέπεται αφορολόγητο όριο, καθώς υπεραξία έως 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος δεν θα φορολογείται. Επίσης, η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν θα δημιουργεί φορολογητέα υπεραξία.
Με συντελεστή 10% θα φορολογούνται και οι αποδόσεις από δραστηριότητες όπως ο δανεισμός κρυπτοστοιχείων, η παροχή ρευστότητας και το staking, δηλαδή η δέσμευση κρυπτοστοιχείων σε μηχανισμούς επικύρωσης συναλλαγών, οι οποίες θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι.
Παράλληλα, η αγορά κρυπτοστοιχείων θα μετρά στα τεκμήρια, ως δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, ενώ καθορίζεται και ο τρόπος αποτίμησής τους όταν χορηγούνται ως παροχή σε είδος σε εργαζομένους, εταίρους ή μετόχους, με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά τον χρόνο απόκτησης. Για τον φόρο κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τα κρυπτοστοιχεία θα θεωρούνται ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή, με αξία την αποτίμησή τους σε ευρώ την προηγούμενη ημέρα από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης.
Δεν θα επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής στην πώληση κρυπτοστοιχείων, ενώ όσοι έχουν πραγματοποιήσει μεταβιβάσεις στο παρελθόν θα μπορούν να δηλώσουν οικειοθελώς τις υπεραξίες τους εντός 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, χωρίς πρόστιμα και τόκους, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται.
Νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για τους οφειλέτες
Τον πυρήνα του νομοσχεδίου αποτελούν 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, οκτώ για την προστασία των οφειλετών και οκτώ για τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Ο Κώδικας Δεοντολογίας αντικαθίσταται από μια νέα, αυτοτελή και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, με σαφείς προθεσμίες. Ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά εντός τριών μηνών, ενώ η συνολική διαδικασία θα ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα είναι υποχρεωμένος να υποβάλει εγγράφως πρόταση ρύθμισης, κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη με βάση την ικανότητα αποπληρωμής, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Αν υπάρχουν δύο εναλλακτικές λύσεις, θα κατατίθενται και οι δύο, ενώ κάθε απόρριψη ρύθμισης θα πρέπει να αιτιολογείται εγγράφως. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Σημαντική αλλαγή είναι το ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για απευθείας διμερή ρύθμιση. Μέχρι σήμερα το ύψος της ήταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούσε το 30% ή έφθανε ακόμη και το 50% της οφειλής.
Ασπίδα για τους συνεπείς οφειλέτες
Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού.
Αν η απαγόρευση παραβιαστεί, η πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση. Παράλληλα, θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ, με αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.
Ο οφειλέτης αποκτά επίσης ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν την πλήρη εικόνα της οφειλής του, δηλαδή συμβάσεις, ιστορικό πληρωμών, τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση. Τα στοιχεία θα πρέπει να χορηγούνται εντός 45 ημερών, διαφορετικά αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να δοθούν πλήρως.
Επανέρχεται, ακόμη, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, ενώ οι τράπεζες και οι servicers υποχρεούνται να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους. Η προστασία που ισχύει για τα ΑμεΑ επεκτείνεται και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Αυστηρότερη εποπτεία στους servicers
Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματα της διαχείρισης και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών. Επιπλέον, θα υποβάλλουν ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις για εισπράξεις, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, πόρους, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης.
Για τις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα διενεργείται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος, ο οποίος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκομένων. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα αποστέλλεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Ενισχύεται, τέλος, το πλαίσιο κυρώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, οι οποίες θα δημοσιοποιούνται, και αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του υπουργείου για τα στοιχεία που αναρτούν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 22 Οκτωβρίου, με στόχο το νομοσχέδιο να κατατεθεί στη Βουλή και να ψηφιστεί την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.