Σε αναζήτηση συνεκτικού εθνικού σχεδίου για την επόμενη ημέρα βρίσκεται ο ελληνικός τουρισμός, καθώς πίσω από τα ρεκόρ και την ισχυρή διεθνή θέση της χώρας αναδεικνύονται πλέον κρίσιμες εκκρεμότητες: χωροταξικό, υποδομές, ανταγωνιστικότητα, βιωσιμότητα, αγορά εργασίας, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και διαχείριση προορισμών.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα που αναδείχθηκε από την 34η Τακτική Γενική Συνέλευση του ΣΕΤΕ, σε μια περίοδο μετάβασης για τον Σύνδεσμο, με τη λήξη της τριετούς θητείας του Γιάννη Παράσχη και τις εκλογές για νέο Διοικητικό Συμβούλιο.
master plan για τον τουρισμό με ορίζοντα το 2030
Ο απερχόμενος πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Παράσχης, έδωσε τον τόνο, επισημαίνοντας ότι ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται σε θέση ισχύος, αλλά αυτή η θέση δεν αποτελεί εγγύηση για το μέλλον. Όπως ανέφερε, το 2025 αποτέλεσε νέο ορόσημο για τον κλάδο, με 23,6 δισ. ευρώ εισπράξεις και 43,3 εκατ. αφίξεις, ενώ η αύξηση των εσόδων ήταν υψηλότερη από την αύξηση των αφίξεων, στοιχείο που δείχνει μετατόπιση προς πιο ποιοτικό παραγωγικό μοντέλο.
Ωστόσο, το μήνυμά του ήταν σαφές: η Ελλάδα δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στο brand της. Χρειάζεται στρατηγικό master plan για τον τουρισμό με ορίζοντα το 2030, επενδύσεις σε υποδομές, συνεργασία κράτους και ιδιωτικού τομέα, βιώσιμο χωροταξικό πλαίσιο και ενίσχυση της παραγωγικότητας του τουριστικού προϊόντος.
Το ειδικό χωροταξικό, χωρική εξειδίκευση της εθνικής στρατηγικής
Στο ίδιο πνεύμα, ο Γενικός Διευθυντής του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ), Ηλίας Κικίλιας προειδοποίησε ότι ο τουρισμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δεδομένος. Υπογράμμισε ότι, παρότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 21η θέση παγκοσμίως στην τουριστική ανταγωνιστικότητα και η ελληνική οικονομία στην 59η, ο κλάδος εξακολουθεί να λειτουργεί μέσα σε περιβάλλον επιβαρύνσεων, φορολογίας, ελλείψεων στο ανθρώπινο δυναμικό, ανεπαρκούς διαχείρισης προορισμών και άστοχων και επιζήμιων ρυθμίσεων.
Όπως είπε για το ειδικό χωροταξικό, δεν αποτελεί από μόνο του εθνική στρατηγική, αλλά χωρική εξειδίκευσή της. Ο κ. Κικίλιας υποστήριξε ότι αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι συνολικό σχέδιο για τον τουρισμό και στη συνέχεια εργαλεία εφαρμογής του.
Ο Εντεταλμένος Σύμβουλος του ΣΕΤΕ, Αλέξανδρος Θάνος σημείωσε ότι «ο τουρισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως ισχυρή δραστηριότητα, αλλά ως μέρος του παραγωγικού μοντέλου της χώρας», ζητώντας πιο ενεργό ρόλο του ιδιωτικού τομέα στον σχεδιασμό των εργαλείων χρηματοδότησης και ανάπτυξης.
Τεκμηριωμένες απαντήσεις στις τουριστικές προκλήσεις
Παράλληλα, έμφαση δόθηκε στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά του ελληνικού τουρισμού, αλλά πιέζονται από το αυξημένο λειτουργικό κόστος και τις απαιτήσεις της νέας εποχής. Στο ίδιο πεδίο, ο Γενικός Γραμματέας ΣΕΤΕ και Πρόεδρος ΙΝΣΕΤΕ, Γιώργος Βερνίκος υπογράμμισε τον ρόλο του ΙΝΣΕΤΕ ως βραχίονα τεκμηρίωσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από τους θετικούς αριθμούς κρύβονται προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, το δημογραφικό, η βιωσιμότητα και ο δημόσιος διάλογος για τον υπερτουρισμό. Η απάντηση σε αυτές, είπε, βρίσκεται στην τεκμηρίωση.
Επιπλέον, «η βιωσιμότητα δεν είναι επιλογή αλλά προϋπόθεση επιβίωσης», σημείωσε εμφατικά ο κ. Βερνίκος τονίζοντας ότι οι φωνές που αμφισβητούν τα οφέλη του τουρισμού πρέπει να απαντώνται με δεδομένα.
Στην κοινωνική διάσταση του τουρισμού στάθηκε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, υπογραμμίζοντας ότι ο κλάδος έχει τη μεγαλύτερη κοινωνική διάχυση του οικονομικού του αποτυπώματος. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι το κοινωνικό αίσθημα απέναντι στον τουρισμό δεν είναι τόσο θετικό όσο στο παρελθόν και ότι η συζήτηση για τον υπερτουρισμό μπορεί να επανέλθει.
Ο Πρόεδρος της AEGEAN και Διευθύνων Σύμβουλος της AUTOHELLAS S.A., Ευτύχης Βασιλάκης, έβαλε στο τραπέζι τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, σημειώνοντας ότι ο τουρισμός λειτουργεί πλέον σε διαφορετικό διεθνές περιβάλλον, με τη ρωσική αγορά κλειστή εδώ και χρόνια και την κρίση στη Μέση Ανατολή να κλιμακώνεται. Όπως τόνισε, η Ελλάδα χρειάζεται μεγαλύτερη διαφοροποίηση επισκεπτών και πιο ισχυρή ευρωπαϊκή απάντηση για την ανταγωνιστικότητα.
Τη διάσταση της στρατηγικής προβολής ανέδειξε η πρόεδρος της Marketing Greece, Ιωάννα Δρέττα, σημειώνοντας ότι η Marketing Greece, στα 13 χρόνια λειτουργίας της, έχει συνδέσει την εικόνα της χώρας με τη στρατηγική του τουρισμού. Όπως ανέφερε, μέσα από συνεργασίες με δήμους και περιφέρειες, από τα Χανιά και την Καβάλα έως τη Θάσο και την Κέρκυρα, διαμορφώνεται σταδιακά μια κοινότητα προορισμών με μεγαλύτερη επιχειρησιακή ικανότητα