«Όταν έχεις το 93% των πράξεων να γίνονται έτσι, καταλαβαίνει κανείς ότι κάτι γίνεται» δηλώνει ο πρώην δήμαρχος και μέχρι πρότινος λαϊκό μέλος του ΔΣ της ΔΕΥΑΡ, περιγράφοντας μια συστηματική διαδικασία που έχει ως αποτέλεσμα μηδαμινές εκπτώσεις με ό,τι αυτό σημαίνει για τα Ταμεία της ΔΕΥΑΡ, μειωμένο ή ανύπαρκτο ανταγωνισμό και απουσία προληπτικού ελέγχου από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Πολιτείας.
Στο σαρωτικό ποσοστό του 92,97 % ανέρχονται οι συμβάσεις που έχει συνάψει η ΔΕΥΑΡ μόνο για το έτος 2025, είτε με απευθείας ανάθεση είτε με πρόχειρο διαγωνισμό, γεγονός που σημαίνει ότι οι συμβάσεις αυτές δεν υπόκεινται στον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενώ σε ότι αφορά, ειδικότερα, τους πρόχειρους διαγωνισμούς, η τακτική της συνεπάγεται μειωμένο ανταγωνισμό, αλλά και ταμειακή επίπτωση. Και αυτό, την ώρα που η ΔΕΥΑΡ έχει και το προσωπικό αλλά και τον μηχανολογικό εξοπλισμό για να προχωρήσει μόνη της στην υλοποίηση έργων. Μια κατάσταση, η οποία εφόσον υπάρξει κατασταλτικός έλεγχος, αφήνει πλήρως εκτεθειμένο το διοικητικό συμβούλιο της Επιχείρησης.
Με αφορμή σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας Δημοκρατική, στον RV και τη Ρένα Παυλάκη μίλησε ο Στέργος Στάγκας, πρώην δήμαρχος και μέχρι πρότινος λαϊκό μέλος του ΔΣ της ΔΕΥΑΡ, ο οποίος έκανε λόγο για διαδικασίες που δικαιολογούνται μόνο σε ειδικές και επείγουσες περιστάσεις, στις οποίες η ΔΕΥΑΡ κάνει κατάχρηση με ποσοστό επί του συνόλου που αγγίζει το εντυπωσιακό 93%.
Σύμφωνα με τα όσα είπε ο κ. Στάγκας, μέσα στο 2025 προχώρησε συνολικά σε 271 συμβάσεις για έργα, υπηρεσίες ή προμήθειες εκ των οποίων 201 ήταν απευθείας αναθέσεις μέχρι ποσού 60.000 €, ποσοστό επί του συνόλου 74,16%. Σε 51 ανέρχονται οι συμβάσεις μέχρι ποσού 300.000 € που έγιναν κατόπιν πρόχειρου διαγωνισμού, με πρόσκληση τριών ενδιαφερομένων, ποσοστό επί του συνόλου 18,81%. Αθροιστικά, το ποσοστό των συμβάσεων που δεν υπόκεινται στον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ανέρχεται σε 92,97 %.
Ο κ. Στάγκας μίλησε με αριθμούς σχετικά με το ζήτημα αυτό, εξηγώντας παράλληλα τις επιπτώσεις της τακτικής της ΔΕΥΑΡ για τα ταμεία της, αλλά και ως προς την νομιμότητα της κατάχρησης των συγκεκριμένων διαδικασιών:
«Δεν με εκπλήσσει πλέον αυτή η κατάσταση. Ακολουθείτο και παλιά αυτή η διαδικασία, αλλά ποτέ δεν έγινε σε τέτοιο βαθμό. Από την 1η.1.2025 υποτίθεται ότι θα γινόταν ένα καινούργιο ξεκίνημα για να επιβιώσει αυτή η επιχείρηση. Αντιθέτως βλέπουμε ότι, σε σύνολο 271 συμβάσεων —στην ακρίβεια— για ποσά μέχρι 30.000 ευρώ ή 60.000 ευρώ είναι οι 252. Δηλαδή το 75% των ενεργειών που αφορούν ποσά, αν βάλουμε και αυτές που είναι μέχρι 300.000 ευρώ, που δεν περνάνε από τον Επίτροπο, άλλες 59, τότε πιάνουμε περίπου το 93% των πράξεων της ΔΕΥΑΡ να είναι στην ουσία κατευθείαν αναθέσεις. Μέχρι 30.000 ευρώ μπορείς να δώσεις σε όποιον θέλεις, εργοληπτική εταιρεία ή υπηρεσίες ή προμήθειες, είναι το ίδιο. Με δύο-τρεις προσφορές —ας τις πούμε τυπικές προσφορές— είναι μέχρι 60.000 ευρώ. Και με πρόχειρο διαγωνισμό μέχρι 300.000 ευρώ. Ως εκ τούτου είναι συστηματικό αυτό το θέμα, της τάξεως των 15-16 εκατομμυρίων ευρώ να προχωρούν, χωρίς να υπάρχει κανένας απολύτως έλεγχος. Οι εκπτώσεις που δίνουν οι εργοληπτικές εταιρείες είναι γύρω στο 2% οι περισσότερες. 2%-3%, άντε 5%. Τι σημαίνει αυτό; Ότι αν έκαναν έναν μαζικό διαγωνισμό για τις όποιες ενέργειες ήθελαν, οι εκπτώσεις θα ήταν τουλάχιστον της τάξεως του 25%-35%. Είπαμε για έναν χρόνο, ας το αποδεχτούμε για τελευταία φορά για το 2024. Αλλά από την πρώτη του 2025 θα ξεκινούσαμε τους μεγάλους διαγωνισμούς, με μελέτες, για να πάρουμε τις μεγάλες εκπτώσεις. Αυτό δεν έγινε».
Ο κ. Στάγκας αναφέρθηκε σε δύο ακόμη παραμέτρους της τακτικής που ακολουθεί η ΔΕΥΑΡ:
«Το δεύτερο είναι ότι υπάρχει σχεδόν μηδενικός ή πολύ μειωμένος ανταγωνισμός μεταξύ των εργοληπτικών επιχειρήσεων. Και το τρίτο —και πιο σημαντικό— είναι ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή προληπτικός έλεγχος. Υπάρχει όμως κατασταλτικός. Και όταν κάποια στιγμή γίνει αυτός ο κατασταλτικός έλεγχος, θα αφήσει εκτεθειμένα και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Διότι αν κάνεις μεγάλο διαγωνισμό, ο οποίος υποχρεωτικά περνά από το Ελεγκτικό Συνέδριο, είσαι κατοχυρωμένος. Η νομιμότητα αυτής της πράξης κατοχυρώνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τόσο των μελών του διοικητικού συμβουλίου όσο και των εργαζομένων. Είσαι ήσυχος».
Σε ερώτηση αν αυτή η τακτική της ΔΕΥΑΡ με τις απευθείας αναθέσεις και τους πρόχειρους διαγωνισμούς είναι νόμιμη, αλλά και κατά πόσο έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει η ίδια στην εκτέλεση έργων, απάντησε:
«Προβλέπεται για εξαιρετικές καταστάσεις, αν είναι κάτι κατεπείγον κλπ. Βεβαίως, αν αυτή τη στιγμή έσπασε ένας σωλήνας, στέλνεις τα συνεργεία. Εδώ όμως, όταν έχεις το 93% των πράξεων να γίνονται έτσι, καταλαβαίνει κανείς ότι κάτι γίνεται. Η ΔΕΥΑΡ έχει σχεδόν εξαφανιστεί από το να κάνει η ίδια αυτές τις εργασίες. Σημειωτέον ότι, επιπλέον του προσωπικού, έχουν προσληφθεί και 71 άτομα με οκτάμηνες κυλιόμενες συμβάσεις. Έχουμε δηλαδή 71 εργαζόμενους επιπλέον. Και 44 προσλήψεις σε που ποτίζουν τα κτήματα κλπ. Με άλλη διαδικασία.. Συνεπώς, η ΔΕΥΑΡ δεν μπορεί να επικαλεστεί ότι δεν έχει προσωπικό να κάνει αυτές τις δουλειές και αναγκάζεται να τις αναθέσει αλλού».
Καταλήγοντας ο κ. Στάγκας είπε ότι το ζήτημα αυτό θα πρέπει να απασχολήσει τόσο το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΥΑΡ όσο και το Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ τόνισε ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να υπάρξει επέμβαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου: «Ανά πάσα στιγμή μπορεί να επέμβει. Για παράδειγμα, στον πρώην Δήμο Ιαλυσού, όπως και στον πρώην Δήμο Ρόδου, είχαμε πέντε ελέγχους. Οι οποίοι ήρθαν και έλεγξαν τα πάντα. Δεν άφησαν τίποτα.»