Με το καλοκαίρι να φτάνει στο τέλος του, η προσοχή μεταφέρεται σταδιακά από τις πυρκαγιές στις πλημμύρες. Ο Σεπτέμβριος γίνεται ο κρίσιμος μήνας για τις παρεμβάσεις που πρέπει να προηγηθούν των πρώτων ισχυρών φθινοπωρινών βροχοπτώσεων, με την τις περιοχές που επλήγησαν από πυρκαγιές και είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε πλημμυρικά και κατολισθητικά φαινόμενα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των παρεμβάσεων.
Ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας μπαίνει πλέον σε φάση προετοιμασίας για τη χειμερινή περίοδο 2026 – 2027, με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να έχει αποστείλει κατεπείγουσες οδηγίες προς Περιφέρειες, Δήμους και συναρμόδιους φορείς για την άμεση υλοποίηση δράσεων πρόληψης και ετοιμότητας.
Δήμοι, Περιφέρειες και συναρμόδιοι φορείς καλούνται να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποια σημεία μπορούν να μετατραπούν σε εστίες κινδύνου, ποιοι δρόμοι ενδέχεται να χρειαστεί να κλείσουν και πώς θα κινηθεί ο μηχανισμός εάν απαιτηθεί οργανωμένη απομάκρυνση κατοίκων.
Η προετοιμασία αποκτά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου προβλέπεται η χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων, ενώ ήδη στο πρώτο δεκαήμερο πρέπει να έχει προγραμματιστεί η σύγκληση των αρμόδιων συντονιστικών οργάνων. Μέσα στον ίδιο μήνα προβλέπεται επίσης η πραγματοποίηση τουλάχιστον μίας άσκησης Πολιτικής Προστασίας σε κάθε δήμο και περιφέρεια, με σενάριο πλημμυρικού φαινομένου και οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών.
Τα σημεία που μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Ένα σημαντικό μέρος της προετοιμασίας αφορά παρεμβάσεις που συνήθως γίνονται ορατές όταν ήδη εκδηλωθεί μια ισχυρή κακοκαιρία: καθαρισμούς ρεμάτων και φρεατίων, απομάκρυνση φερτών υλικών, έλεγχο αντιπλημμυρικών έργων αλλά και σημεία του οδικού δικτύου στα οποία η κυκλοφορία μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις», δηλαδή σημεία όπου ένας δρόμος διασταυρώνεται με χείμαρρο ή ρέμα χωρίς γέφυρα. Οι διαβάσεις αυτές πρέπει να καταγραφούν και να υπάρχει σχεδιασμός για την έγκαιρη διακοπή της κυκλοφορίας όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Παράλληλα, προβλέπεται έλεγχος των τεχνικών έργων και των υποδομών απορροής υδάτων στο οδικό δίκτυο, ώστε να εντοπιστούν εγκαίρως προβλήματα που μπορούν να περιορίσουν τη διοχέτευση μεγάλων ποσοτήτων νερού.
Στις πυρόπληκτες περιοχές ο χρόνος μετρά ήδη αντίστροφα
Στις περιοχές που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού, η αντιπλημμυρική προετοιμασία έχει ένα ακόμη στενότερο χρονικό περιθώριο. Η ανάγκη να προηγηθούν οι πρώτες παρεμβάσεις των φθινοπωρινών βροχών είχε τεθεί ήδη από τις αρχές Αυγούστου, όταν παρουσιάστηκε ο σχεδιασμός για την αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων της Δυτικής Αττικής. Έκτοτε, η διαδικασία έχει προχωρήσει ένα βήμα παρακάτω.
Το πλήρες χαρτογραφικό υλικό για τις καμένες εκτάσεις έχει ολοκληρωθεί, όπως και οι χάρτες σφοδρότητας καύσης, ενώ τα στοιχεία αυτά συνδυάζονται με τις επιτόπιες αυτοψίες για την εκπόνηση της μελέτης που θα καθορίσει πού ακριβώς απαιτούνται αντιδιαβρωτικές και πρώτες αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Για τις εκτάσεις αρμοδιότητας του Δασαρχείου Αιγάλεω έχει ήδη οριστεί Ανάδοχος Αποκατάστασης, με χρηματοδότηση 1,5 εκατ. ευρώ για τη μελέτη και την άμεση υλοποίηση των έργων.
Το επόμενο ορόσημο είναι πλέον κοντά: τα έργα προβλέπεται να ξεκινήσουν πριν από τις 15 Σεπτεμβρίου. Στις κρίσιμες θέσεις που θα υποδειχθούν από τη μελέτη θα κατασκευαστούν, ανάλογα με τις ανάγκες, κορμοδέματα, κορμοφράγματα, κλαδοπλέγματα και σανιδότοιχοι, με στόχο να συγκρατηθούν τα εδάφη και τα φερτά υλικά και να περιοριστεί ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων τόσο μέσα στις καμένες εκτάσεις όσο και χαμηλότερα.
Παράλληλα υπάρχει το ευρύτερο χρηματοδοτικό σκέλος των 25 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο προς την Περιφέρεια Αττικής για αντιπλημμυρικά έργα σε δάση και δασικές εκτάσεις που έχουν πληγεί από πυρκαγιές. Η χρηματοδότηση είχε εγκριθεί στις 5 Αυγούστου και αφορά ευρύτερα τις ανάγκες προστασίας των πυρόπληκτων δασικών εκτάσεων της Αττικής.