Την ανάγκη να ενσωματωθεί ο τουρισμός στο Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο επισημαίνει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), ως αναγκαία προϋπόθεση για την επίτευξη της δίκαιης μετάβασης.
Ο ΣΕΤΕ τονίζει ότι παρά την έντονη συμμετοχή του τουριστικού τομέα στην οικονομική δραστηριότητα, το Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο δεν περιλαμβάνει ρητή αναφορά σε αυτόν, ούτε εξειδικεύει πώς μικρομεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις μπορούν να ενταχθούν σε επιλέξιμες παρεμβάσεις. Αυτό, επισημαίνει, έρχεται σε αντίθεση με την υποχρέωση στόχευσης του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/955 σε ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, την περιφερειακή ανάλυση των αναγκών, αλλά και το παράδειγμα άλλων κρατών-μελών.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες θέτουν στο επίκεντρο τη σαφή ενσωμάτωση του τουρισμού στο Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο και είναι οι ακόλουθες…
-Προτείνεται η δημιουργία εξειδικευμένου πυλώνα δράσεων στο ΚΚΣ με στόχο:
- την ενεργειακή αναβάθμιση και ψηφιοποίηση μικρών τουριστικών επιχειρήσεων (ιδίως σε Νησιά και Ορεινές Περιοχές), μέσω:
- παρεμβάσεις στο κτιριακό κέλυφος (μόνωση, A/C inverter, αντικατάσταση παλαιών ηλεκτρικών συσκευών),
- εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης ενέργειας (EMS), αισθητήρων και συστημάτων αυτοματισμού,
- δράσεις κυκλικής διαχείρισης πόρων, όπως συλλογή και επαναχρησιμοποίηση ομβρίων και γκρίζων υδάτων και
- μέτρα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή (π.χ. υδατική ασφάλεια, πυροπροστασία).
-Σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ, η πρόβλεψη για προσβασιμότητα ΑΜΕΑ θα πρέπει να επεκταθεί και στις τουριστικές επιχειρήσεις. Οι επενδύσεις που θα καλύπτονται από το ΚΚΣ θα πρέπει να περιλαμβάνουν ειδικά κίνητρα για τουριστικά καταλύματα που γίνονται πλήρως προσβάσιμα, εναρμονισμένα με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής ένωσης.
–Συμπερίληψη δράσεων τοπικής κομποστοποίησης και υποστήριξης τεχνολογιών διαχείρισης βιοαποβλήτων, για τουριστικές επιχειρήσεις (π.χ τοπικές λύσεις κομποστοποίησης, καταγραφή και ανάλυση βιοαποβλήτων σε επίπεδο επιχείρησης), που είναι προς όφελος των επιχειρήσεων και των προορισμών.
–Στήριξη μικροκινητικότητας και βιώσιμης μετακίνησης προσωπικού και επισκεπτών με…
- Πρόβλεψη ειδικών κινήτρων για τουριστικές περιοχές για αγορά ηλεκτρικών ποδηλάτων, σκούτερ και shuttle vans μηδενικών εκπομπών.
- Υποστήριξη τουριστικών επιχειρήσεων για δημιουργία υποδομών φόρτισης, ειδικά σε απομονωμένες περιοχές, ώστε οι περιοχές αυτές να είναι πιο εύκολα προσβάσιμες από επισκέπτες που διαθέτουν ηλεκτρικά οχήματα.
- Δημιουργία συνδυαστικών προγραμμάτων με περιφέρειες ή ΟΤΑ για ενίσχυση βιώσιμης κινητικότητας (π.χ. shuttle to beach, πράσινα λεωφορεία για επισκέπτες/εργαζόμενους), υπό το πρίσμα της διαχείρισης προορισμών.
-Επιπλέον, ο ΣΕΤΕ κάνει αναφορά σε μεθοδολογικές ελλείψεις του Εθνικού Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου όπως η απουσία ανάλυσης κόστους ανά δράση και των ποσοστών συμμετοχής των επιχειρήσεων, η έλλειψη χρονικού ορίζοντα και ορόσημων υλοποίησης, η ανεπαρκής ανάλυση γεωγραφικών και περιφερειακών ιδιαιτεροτήτων, όπως αυτές των νησιών και η απουσία σύνδεσης με άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ 2021–2027 και το νέο Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων.
Επισημαίνεται ότι η διαβούλευση για το Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο, η οποία ολοκληρώθηκε στις 18 Ιουλίου του 2025, αναφέρει ότι κεντρικός στόχος του σχεδίου είναι οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις να επιφέρουν τα βέλτιστα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη στις κατηγορίες των νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που είναι ενεργειακά ή και μεταφορικά ευάλωτα/ες στο πλαίσιο της κλιματικής μετάβασης και της εφαρμογής του ΣΕΔΕ2, λαμβάνοντας υπόψη πρωτίστως εισοδηματικά, κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια.
Οι βασικοί άξονες των επενδυτικών μέτρων και μεταρρυθμίσεων, όπως ορίζονται στο κείμενο της σχετικής διαβούλευσης, η οποία ολοκληρώθηκε στις 18 Ιουλίου, είναι
- η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων και κατοικιών των συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων στόχου του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και η εγκαθίδρυση ενός νέου ολοκληρωμένου πλαισίου κοινωνικής κατοικίας, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο νέες δυνατότητες για κοινωνική στέγαση όσο και μειωμένες δαπάνες για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους,
- η ενίσχυση, επέκταση και βελτίωση της λειτουργίας των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς για την αύξηση της χρήσης τους από τα ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς και η ανάπτυξη νέων μεταφορικών δομών και εργαλείων που θα δίνουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε αποδοτικές και βιώσιμες λύσεις κινητικότητας στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου,
- η βέλτιστη και στοχευμένη βραχυπρόθεσμη εισοδηματική στήριξη, για την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών λόγω του αντικτύπου της εφαρμογής του ΣΕΔΕ2 στις οδικές μεταφορές και στα καύσιμα θέρμανσης.