Σε νέα εποχή αυστηρών ηλεκτρονικών ελέγχων περνά το σύστημα επιδομάτων και φοροαπαλλαγών που σχετίζονται με ακίνητα, καθώς το κράτος ενεργοποιεί έναν ενιαίο μηχανισμό παρακολούθησης της ακίνητης περιουσίας. Οι εποχές όπου μια απλή δήλωση κατοικίας ή ένα μισθωτήριο αρκούσαν για την έγκριση ενισχύσεων και επιδομάτων φαίνεται πως τελειώνουν. Με το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η φορολογική διοίκηση αποκτά πλήρη εικόνα για κάθε ακίνητο, ανοίγοντας τον δρόμο για εκτεταμένες διασταυρώσεις και αυστηρότερους ελέγχους σε στεγαστικά επιδόματα, επιστροφές ενοικίου, φοροαπαλλαγές και αγροτικές ενισχύσεις.
Το νέο σύστημα θα συγκεντρώνει στοιχεία από το Ε9, το Κτηματολόγιο, τις φορολογικές δηλώσεις, τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια, τους λογαριασμούς ρεύματος και άλλες κρατικές βάσεις δεδομένων. Έτσι, το Δημόσιο θα μπορεί να γνωρίζει ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης ενός ακινήτου, αν κατοικείται, αν είναι κενό ή αν χρησιμοποιείται διαφορετικά από όσα δηλώνονται στις υπηρεσίες. Έτσι λοιπόν στο στόχαστρο της φορολογικής διοίκησης θα βρεθούν:
Επίδομα στέγασης
Οι έλεγχοι στο επίδομα στέγασης γίνονται πλέον πολύ πιο αυστηροί. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να διαπιστώνουν αν ένα ακίνητο που εμφανίζεται ως μισθωμένο κατοικείται πράγματι από τον δικαιούχο ή αν δηλώνεται εικονικά μόνο για την είσπραξη ενίσχυσης. Παράλληλα, θα ελέγχεται αν το ίδιο ακίνητο εμφανίζεται ταυτόχρονα ως κενό ή ως βραχυχρόνια μίσθωση.
Επιστροφή ενοικίου
Η επιστροφή ενοικίου θα βασίζεται πλέον σε πραγματικά δεδομένα και όχι μόνο στις δηλώσεις ιδιοκτήτη και ενοικιαστή. Το κράτος θα μπορεί να εξετάζει αν το μίσθωμα καταβάλλεται κανονικά, αν η κατοικία χρησιμοποιείται από τον δηλωμένο μισθωτή και αν υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που δηλώνονται στις φορολογικές υπηρεσίες.
Απαλλαγές ΕΝΦΙΑ
Με το νέο καθεστώς, η κύρια κατοικία δεν θα αποδεικνύεται αποκλειστικά μέσω της φορολογικής δήλωσης. Το ΜΙΔΑ θα αξιοποιεί στοιχεία όπως η κατανάλωση ρεύματος, οι δηλωμένες μισθώσεις και η πραγματική χρήση του ακινήτου, ώστε να επιβεβαιώνεται αν πρόκειται όντως για κύρια κατοικία που δικαιούται απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ. Η αλλαγή αυτή συνδέεται άμεσα με τη νέα απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες που βρίσκονται σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκων. Η απαλλαγή θα αφορά αποκλειστικά τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας και μόνο εφόσον η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Μέχρι να τεθεί πλήρως σε παραγωγική λειτουργία το ΜΙΔΑ, η κύρια κατοικία θα εξακολουθεί να αποδεικνύεται από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου έτους. Από τη στιγμή όμως που το νέο σύστημα θα λειτουργήσει κανονικά, το Δημόσιο θα μπορεί να εξετάζει στοιχεία όπως η κατανάλωση ρεύματος, οι δηλωμένες μισθώσεις, τα τετραγωνικά μέτρα και η πραγματική χρήση του ακινήτου, ώστε να επιβεβαιώνει αν πρόκειται πράγματι για κύρια κατοικία.
Φοιτητικό στεγαστικό επίδομα
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οι αιτήσεις για το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα. Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα εντοπίζουν εικονικές μισθώσεις μεταξύ συγγενών ή περιπτώσεις όπου ο φοιτητής δεν διαμένει πραγματικά στην πόλη σπουδών του.
Πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»
Το νέο σύστημα θα μπορεί να επιβεβαιώνει αν ένα ακίνητο ήταν πράγματι κλειστό πριν ενταχθεί στο πρόγραμμα και αν μετά την ανακαίνιση μισθώθηκε κανονικά. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να περιοριστούν οι καταχρηστικές δηλώσεις ακινήτων που εμφανίζονταν τεχνητά ως κενά μόνο για τη λήψη επιδότησης.
Αγροτικές επιδοτήσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις αγροτικές ενισχύσεις. Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις θα διασταυρώνονται ηλεκτρονικά με στοιχεία του Κτηματολογίου και των φορολογικών δηλώσεων, ώστε να αποτρέπονται ψευδείς δηλώσεις χωραφιών και τεχνητή αύξηση στρεμμάτων για μεγαλύτερες επιδοτήσεις. Οι φορολογικές αρχές έχουν ήδη εντοπίσει χιλιάδες περιπτώσεις όπου δηλώνονταν αγροτεμάχια χωρίς πραγματικά δικαιώματα ιδιοκτησίας, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα στοιχεία αφαιρούνταν αργότερα από τις δηλώσεις ώστε να αποφεύγονται φορολογικές επιβαρύνσεις. Στο μέλλον, μάλιστα, οι αγρότες ενδέχεται να μη χρειάζεται καν να δηλώνουν χειροκίνητα τα στρέμματα που καλλιεργούν, αφού τα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα από τα ηλεκτρονικά συστήματα.