Η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται, αλλά η παραβατικότητα παραμένει σε υψηλά επίπεδα στην αγορά εργασίας.
Η εικόνα της αγοράς εργασίας που καταγράφει η Επιθεώρηση Εργασίας αφενός δείχνει κάποια βελτίωση, αφετέρου η παραβατικότητα παραμένει σε υψηλά ποσοστά.
Το ωράριο απασχόλησης και η αδήλωτη εργασία εξακολουθούν να βρίσκονται στην κορυφή των παραβάσεων, ενώ συγκεκριμένοι κλάδοι παραγωγής μπαίνουν στο «μικροσκόπιο» της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας για τους επόμενους μήνες.
Την ώρα που η ψηφιακή κάρτα καλύπτει πάνω από δύο εκατομμύρια εργαζομένους και βρίσκεται ένα βήμα πριν την καθολική εφαρμογή της, οι παραβάσεις – κυρίως – στην αποτύπωση του ωραρίου εργασίας, εξακολουθούν να σημειώνουν υψηλά ποσοστά.
Η εικόνα της αγοράς εργασίας που καταγράφει η Επιθεώρηση Εργασίας αφενός δείχνει κάποια βελτίωση, αφετέρου η παραβατικότητα παραμένει σε υψηλά ποσοστά. Πάντως κατά τους πρώτους μήνες του έτους οι έλεγχοι έχουν ενταθεί, με την Επιθεώρηση Εργασίας να σχεδιάζει πάνω από 72.000 ελέγχους εντός του έτους.
Ενδεικτικά της πορείας που ακολουθεί η παραβατικότητα είναι τα στοιχεία της τελευταίας τριετίας: το ποσοστό παραβατικότητας το 2023 διαμορφώθηκε στο 29,1%. Αυξήθηκε οριακά στο 29,98% το 2024 και υποχώρησε στο 26,97% το 2025. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία για το 2026 δείχνουν ότι η τάση σταθεροποιείται, με την παραβατικότητα να διατηρείται στο 27,15% κατά το πρώτο δίμηνο του έτους.
Ετσι ο προγραμματισμός για το τρέχον έτος περιλαμβάνει αυξημένη παρουσία των ελεγκτών σε «ευαίσθητους» τομείς της ελληνικής οικονομίας. Παρότι ο συνολικός αριθμός των ελέγχων είναι μειωμένος σε σχέση με το 2025, η στρατηγική μετατοπίζεται σαφώς προς πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και των παραβιάσεων της εργατικής νομοθεσίας.
Κεντρικό στοιχείο του φετινού προγραμματισμού αποτελεί η αύξηση των ελέγχων σε συγκεκριμένους κλάδους όπου διαχρονικά καταγράφονται υψηλά ποσοστά παραβατικότητας. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται τα καταλύματα και η εστίαση, δύο τομείς που συνδέονται άμεσα με την εποχικότητα της ελληνικής οικονομίας και την έντονη τουριστική δραστηριότητα.
Νέες προκλήσεις
Αντίστοιχη στόχευση καταγράφεται και στον κλάδο των διανομών και των ταχυμεταφορών, όπου η ραγδαία ανάπτυξη των τελευταίων ετών έχει αναδείξει νέες προκλήσεις ως προς τα εργασιακά δικαιώματα και τις συνθήκες απασχόλησης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον κατασκευαστικό κλάδο, όπου οι έλεγχοι θα είναι εντατικοί τόσο στο σκέλος των εργασιακών σχέσεων όσο και στην υγεία και ασφάλεια στην εργασία.
Συνολικά στο στόχαστρο της Επιθεώρησης Εργασίας μπαίνουν οι κλάδοι παραγωγής με αυξημένη παραβατικότητα, ιδιαιτέρως αυτοί στους οποίους παρατηρούνται αυξημένα ποσοστά αδήλωτης εργασίας. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ανεξάρτητης αρχής, τίθενται σε προτεραιότητα οι έλεγχοι συγκεκριμένων τομέων της οικονομίας με στόχο την αντιμετώπιση της αδήλωτης απασχόλησης.
Πρόκειται για παραγωγικούς κλάδους όπως ο επισιτισμός, τα βιοτεχνικά πάρκα, οι βιομηχανικές ζώνες, τα κομμωτήρια, τα πρατήρια βενζίνης, τα συνεργεία αυτοκινήτων, οι μεταφορικές επιχειρήσεις, το λιανικό εμπόριο, η καθαριότητα, οι κατασκευές, η φιλοξενία, οι υπηρεσίες ασφάλειας αλλά και οι επιχειρήσεις φασόν, όπου διαπιστώνεται ιδιαιτέρως υψηλός δείκτης παραβατικότητας.
Κάρτα εργασίας και παραβάσεις
Στην κορυφή βρίσκονται σταθερά οι παραβάσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή κάρτα εργασίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η εφαρμογή του μέτρου δεν συνοδεύεται πάντα από ορθή χρήση.
Μόνο τον Φεβρουάριο καταγράφηκαν 278 παραβάσεις που αφορούσαν τη μη σωστή καταγραφή του ωραρίου, με πρόστιμα που ξεπέρασαν τα 1,2 εκατ. ευρώ.
Ακολουθούν οι παραβάσεις που σχετίζονται με τη μη καταβολή δεδουλευμένων και επιδομάτων, οι ελλείψεις στους πίνακες προσωπικού (που συχνά υποκρύπτουν αδήλωτες υπερωρίες) καθώς και η αδήλωτη εργασία. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η παρουσία παραβάσεων που αφορούν άρνηση συνεργασίας με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, στοιχείο που καταδεικνύει τις δυσκολίες στην επιτόπια εποπτεία.
Η εικόνα διαφοροποιείται ανά κλάδο, με αυξημένη παραβατικότητα να εντοπίζεται σε δραστηριότητες όπως η ιδιωτική υγεία, οι υπηρεσίες καθαρισμού, οι εταιρείες εύρεσης εργασίας, οι τηλεπικοινωνίες και μια σειρά προσωπικών υπηρεσιών, όπως κομμωτήρια και κέντρα αισθητικής.
Πρόκειται για κλάδους στους οποίους ακόμη δεν έχει επεκταθεί στο σύνολό τους η χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, που αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο καταγραφής και ελέγχου του χρόνου απασχόλησης.