Για μία ακόμη φορά το καλάθι των εξαγγελιών της ΔΕΘ δεν περιλάμβανε τίποτε για θετικό τη Ρόδο. Δεν περιλάμβανε συγκεκριμένα την πολυπόθητη ανακοίνωση από τα χείλη του πρωθυπουργού για την επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ένα κεκτημένο δικαίωμα που καταργήθηκε πριν από μία δεκαετία με αποτέλεσμα να πληγούν σοβαρά οι νησιωτικές οικονομίες και η ανταγωνιστικότητα της Ρόδου.
Σύμφωνα με Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εφαρμόζει συντελεστές έως 30% χαμηλότερους στους Νομούς Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων και στα νησιά της Θάσου, των Βόρειων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου από τους αντίστοιχους συντελεστές που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Με τη συγκεκριμένη Οδηγία, η ελληνική κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να επαναφέρει το καθεστώς των εκπτώσεων σε όλα τα νησιά του Αιγαίου (πλην Κρήτης). Παράλληλα, η οδηγία παρέχει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να διατηρήσει τις εκπτώσεις στα πέντε νησιά (Λέρο, Χίο, Κω, Σάμο, Λέσβο) όπου παρέμεινε το καθεστώς λόγω του προσφυγικού (χωρίς σύνδεση με το Προσφυγικό).
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφερθεί στη δυνατότητα επαναφοράς του νησιωτικού ΦΠΑ σύμφωνα με την οδηγία της ΕΕ, κατά την επίσκεψή του στη Ρόδο τον Απρίλιο του 2024 με αφορμή το φόρουμ “EU Tourism: Resilience in the Era of the Climate Crisis” που διεξήχθη τότε στο νησί μας. Ωστόσο, δεν είχε προβεί σε καμία σχετική δέσμευση.
Στο διάβα της δεκαετίας από την κατάργηση του νησιωτικού ΦΠΑ, οι φορείς της Ρόδου έθεταν με κάθε ευκαιρία το θέμα στην ατζέντα, ζητώντας από τις …εκάστοτε κυβερνήσεις την επαναφορά του ειδικού καθεστώτος, χωρίς όμως να εισακουστούν. Η απόφαση της ΕΕ ωστόσο δημιούργησε νέες ελπίδες για μία θετική εξέλιξη, οι οποίες όμως μετατράπηκαν σε απόλυτη απογοήτευση καθώς δεν υπήρξε η αναμενόμενη ανταπόκριση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, περιορίστηκε να ανακοινώσει από το βήμα της 89ης ΔΕΘ τη μείωση κατά 30% του ΦΠΑ σε ακριτικά νησιά με πληθυσμό κάτω των 20.000 (συμπεριλαμβάνονται σε αυτά οι Λειψοί, η Τήλος, το Αγαθονήσι, η Χάλκη, η Μεγίστη, η Κάλυμνος, η Νίσυρος, η Πάτμος, η Σύμη, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Αστυπάλαια). Αυτό σημαίνει ότι στις συγκεκριμένες περιοχές ο συντελεστής 24% θα μειωθεί σε 17% και ο συντελεστής του 13% θα μειωθεί σε 9%. Με την συγκεκριμένη εξαγγελία επεκτείνεται το καθεστώς του μειωμένου ΦΠΑ που ίσχυε ήδη στα πέντε νησιά (Λέρο, Χίο, Κω, Σάμο, Λέσβο). Αντίθετα, στη Ρόδο ο συντελεστής 24%, παραμένει αμετάβλητος, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσεκεια, αντιδράσεις και διαμαρτυρίες από φορείς και κατοίκους του νησιού.
Ο Δήμαρχος, Αλέξανδρος Κολιάδης, και άλλοι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και των παραγωγικών φορέων, εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους.
«Ο αποκλεισμός της Ρόδου από το καθεστώς των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ αποτελεί μια απόφαση που αδικεί κατάφωρα το νησί μας. Η Ρόδος αντιμετωπίζει όλες τις προκλήσεις της νησιωτικότητας και ταυτόχρονα συνεισφέρει ουσιαστικά στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η ένταξη των νησιών με λιγότερους από 20.000 κατοίκους στο μέτρο είναι αναμφίβολα θετική. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, μένει εκτός το 60% των κατοίκων των Δωδεκανήσων, γεγονός που δημιουργεί μια σαφή ανισότητα.
Η Ρόδος δικαιούται την επαναφορά του μειωμένου ΦΠΑ. Οι πολίτες της αξίζουν δίκαιη και ισότιμη μεταχείριση, όπως κάθε νησιωτική κοινωνία της χώρας. Ο αγώνας μας θα συνεχιστεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα, μέχρι να αποκατασταθεί η ισονομία και να δοθεί στη Ρόδο η θέση που της αναλογεί στο πλαίσιο της νησιωτικής πολιτικής», αναφέρει ο κ. Κολιάδης σε ανάρτησή του.
Ο πρώην βουλευτής, Κοσμάς Σφυρίου, δήλωσε ότι το μόνο νησί στο οποίο θα συνεχίσει να επιβάλλεται ΦΠΑ 24% θα είναι η Ρόδος. Τόνισε ότι οι κάτοικοι της Ρόδου θα είναι τα «μαύρα πρόβατα» μεταξύ των νησιωτών. Επισήμανε ότι αυτή η εξαίρεση δεν προβλέπεται ούτε στην Οδηγία της Ε.Ε., ούτε στην απόφαση του Ecofin, ούτε στον αρχικό νόμο του 1986.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου, Κώστας Σπανός, δήλωσε ότι πρόκειται για «ωδή στα μούσια που μας πούλησαν για το ΦΠΑ». Πρόσθεσε ότι «το φτύσιμο στον υπέροχο τόπο μας είναι τεράστιο ατόπημα».
«Ακούσαμε για φοροελαφρύνσεις, για επενδυτικά σχέδια και για αυξήσεις που θα έρθουν σε βάθος χρόνου. Για τη Ρόδο όμως – που γεμίζει τον κρατικό κουρμπανά με δισεκατομμύρια από τον τουρισμό – οι εργαζόμενοι, και ιδιαίτερα οι εποχικοί που κρατούν όρθια την οικονομία, δεν πήραν απολύτως τίποτα.
Ούτε για το καυτό πρόβλημα της στέγης, ούτε για την ενίσχυση των επιδομάτων ανεργίας στη νεκρή σεζόν, ούτε για τα εξαντλητικά ωράρια χωρίς επαρκή έλεγχο και κυρίως η μείωση του ΦΠΑ ούτε καν….Το καλάθι που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ αποδείχτηκε άδειο για τους ανθρώπους που παράγουν τον πλούτο.
Δεν μπορεί η Ρόδος να αντιμετωπίζεται μονίμως ως “ΑΤΜ” του κράτους και οι εργαζόμενοι να μένουν με τα ψίχουλα. Αν η κυβέρνηση θέλει να μιλά για ανάπτυξη με κοινωνικό πρόσημο, πρέπει να στηρίξει εμπράκτως τον κόσμο της δουλειάς και ιδιαίτερα τους εργαζόμενους στον τουρισμό– αλλιώς οι εξαγγελίες μένουν λόγια του αέρα.
Άνθρακες ο θησαυρός και τρύπιο το καλάθι για ακόμη μια φορά…», δήλωσε ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ρόδου, Παναγιώτης Εγγλέζος.
Ο πολιτευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην αντιπεριφερειάρχης, Παναγιώτης Κουνάκης σχολίασε τα εξής: «Μετά από έξι χρόνια κοροϊδίας, και ύστερα από ευρωπαϊκή πίεση, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να επαναφέρει τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου. Όλα τα νησιά… εκτός από τη Ρόδο.
Η Ρόδος – το νησί που δίνει τα περισσότερα στο κράτος, που ζει με το υψηλότερο κόστος, που σηκώνει στις πλάτες της τον ελληνικό τουρισμό – αντιμετωπίζεται από τον ίδιο τον πρωθυπουργό σαν αποικία για φορολογική αφαίμαξη».
«Η Ρόδος, που συγκεντρώνει το 60% του πληθυσμού της Δωδεκανήσου, αποκλείεται από την μείωση του ΦΠΑ, γιατί μάλλον η κυβέρνηση θεωρεί τους κατοίκους της τους προνομιούχους. Μαζί με την Κω και τη Λέρο, που επίσης δεν ωφελούνται από τις εξαγγελίες των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ αποτελούν το 82% των Δωδεκανησίων, ενώ η Κυβέρνηση πανηγυρίζει για το 18%», δήλωσε μεταξύ άλλων ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Νικητιάδης.
“Το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκανήσων, που αποτελεί βασικό πυλώνα του ελληνικού τουρισμού, που γεμίζει τα κρατικά ταμεία με δισεκατομμύρια κάθε χρόνο, αντιμετωπίζεται ξανά σαν την “πλουσιοπάροχη αγελάδα” που το κεντρικό κράτος αρμέγει αδιάκοπα. Επειδή ο πληθυσμός της ξεπερνά τις 20.000, η Ρόδος βαφτίζεται «αυτάρκης», λες και οι κάτοικοί της δεν ζουν τις ίδιες δυσκολίες με κάθε άλλο νησί: ακρίβεια στα βασικά αγαθά, πανάκριβες μεταφορές, εποχικότητα στην εργασία, υποδομές που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες.
Αυτό δεν είναι παρά η διαχρονική αφαίμαξη που υφίσταται η Ρόδος εδώ και δεκαετίες. Η Ρόδος δεν είναι ανεξάντλητο πορτοφόλι. Δεν είναι το εύκολο θύμα του κεντρικού κράτους για να καλύπτει τρύπες στον προϋπολογισμό. Είναι ένας τόπος με ανθρώπους που δουλεύουν σκληρά, που στηρίζουν τον τουρισμό και την εθνική οικονομία. Και δικαιούνται ίση μεταχείριση. Η νησιωτικότητα δεν είναι εργαλείο επιλεκτικής εφαρμογής. Είναι δικαίωμα”, ανέφερε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ, Σωτήρης Βαγιανός.
Είναι εύλογη η απορία όλων γιατί να μην εφαρμόζεται η ευρωπαϊκή οδηγία στο σύνολό της και να εξαιρείται η Ρόδος, ένα νησί που συμβάλει σε σημαντικό βαθμό στη διαμόρφωη του ΑΕΠ της χώρας, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της νησιωτικότητας, της κλιμαιτκής κρίσης και την ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη.
Όπως αναφέρει σε επιστολή της προς τον πρωθυπουργό η διοίκηση της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, η μείωση του ΦΠΑ δεν συνιστά δημοσιονομική επιβάρυνση, αλλά εργαλείο ανάπτυξης. Επισημαίνεται δε ότι σύμφωνα με μελέτες του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, το όποιο δημοσιονομικό κόστος αντισταθμίζεται από τα πολλαπλάσια αναπτυξιακά οφέλη, όπως η αύξηση της κατανάλωσης, του κύκλου εργασιών και της απασχόλησης.
Η επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ θα πρέπει σύμφωνα με τους τοπικούς φορείς να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα δικαιοσύνης, ισονομίας και στήριξης της νησιωτικότητας. Και σε μία νησιωτική περιοχή όπως τα Δωδεκάνησα τα οποία προσέφεραν στο κυβερνών κόμμα το εντυπωσιακό ποσοστό του 49,93% στις εθνικές εκλογές του 2023 (με τη Ρόδο να διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό αυτό το αποτέλεσμα) το αίσθημα αδικίας για την εξαίρεση του νησιού γίνεται ιδιαίτερα έντονο.