Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προχωράει σε σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας της ΕΤΑΔ, οι νέες ρυθμίσεις.
Σε μια προσπάθεια να επιταχυνθεί η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και να αντιμετωπιστούν χρόνιες παθογένειες που κρατούν δεσμευμένα χιλιάδες ακίνητα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προχωράει σε σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ). Οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν τον ρόλο της εταιρείας ως βασικού διαχειριστή της κρατικής ακίνητης περιουσίας, της δίνουν ισχυρότερα εργαλεία για την αντιμετώπιση των καταπατήσεων και θεσπίζουν αυστηρότερο έλεγχο στις μεγάλες συμβάσεις αξιοποίησης.
Ξεκαθαρίζει το τοπίο για χιλιάδες δημόσια ακίνητα
Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετώπιζε διαχρονικά η δημόσια περιουσία ήταν οι ασάφειες γύρω από το ιδιοκτησιακό καθεστώς πολλών ακινήτων. Η νέα παρέμβαση επιχειρεί να βάλει τέλος σε αυτή την κατάσταση, ξεκαθαρίζοντας ποια ακίνητα ανήκουν πλέον οριστικά στην ΕΤΑΔ και μπορούν να προχωρήσουν σε διαδικασίες αξιοποίησης.
Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι να δημιουργηθεί ένα πιο καθαρό και λειτουργικό χαρτοφυλάκιο δημόσιας περιουσίας, ώστε να μειωθούν οι καθυστερήσεις που προκαλούνται από διοικητικές ή νομικές εκκρεμότητες και να επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε ακίνητα που παραμένουν αναξιοποίητα εδώ και χρόνια.
Τι μένει εκτός αξιοποίησης
Παρά την προσπάθεια διεύρυνσης των δυνατοτήτων διαχείρισης, διατηρούνται εκτός αξιοποίησης οι κατηγορίες ακινήτων που προστατεύονται από το Σύνταγμα και την περιβαλλοντική νομοθεσία.
Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται παραλίες, αιγιαλοί, υγρότοποι, προστατευόμενες περιοχές, αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία. Ωστόσο, η νέα διατύπωση επιχειρεί να αποσαφηνίσει περιπτώσεις όπου μέχρι σήμερα υπήρχαν αμφισβητήσεις, ιδιαίτερα σε εκτάσεις που συνδέονται με την ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου ή του πρώην ΕΟΤ.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι εάν μόνο ένα τμήμα ενός ακινήτου εμπίπτει σε καθεστώς προστασίας, το υπόλοιπο μπορεί να αξιοποιηθεί. Πρόκειται για πρόβλεψη που αναμένεται να ξεμπλοκάρει υποθέσεις μεγάλων εκτάσεων οι οποίες παρέμεναν «παγωμένες» επειδή ένα μικρό μέρος τους χαρακτηριζόταν προστατευόμενο.
Η ΕΤΑΔ αποκτά πιο κεντρικό ρόλο
Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο την κυριότητα των ακινήτων αλλά και τη διαχείρισή τους. Η ΕΤΑΔ αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο στον βασικό φορέα που θα αναλαμβάνει τη διοίκηση, την εκμετάλλευση και την αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η κυριότητα δεν βρίσκεται απευθείας στα χέρια της.
Στην πράξη, η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο διαχείρισης, περιορίζοντας τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων που συχνά οδηγούσε σε καθυστερήσεις και αδυναμία αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων.
Πόλεμος στις καταπατήσεις
Η πιο ηχηρή παρέμβαση του νέου πλαισίου αφορά τις καταπατήσεις δημόσιων ακινήτων, ένα πρόβλημα που εδώ και δεκαετίες στερεί από το Δημόσιο τη δυνατότητα αξιοποίησης σημαντικών εκτάσεων.
Με τις νέες διατάξεις, η ΕΤΑΔ αποκτά ενισχυμένες αρμοδιότητες για την προστασία των ακινήτων που διαχειρίζεται. Μπορεί πλέον να κινεί τις απαραίτητες διαδικασίες για την αποβολή αυθαίρετων κατόχων και να συμμετέχει ενεργά σε όλες τις διοικητικές και δικαστικές ενέργειες που απαιτούνται για την ανάκτηση ακινήτων.
Η ρύθμιση αφορά ακίνητα του Δημοσίου αλλά και ακίνητα φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα που βρίσκονται υπό τη διαχείριση της εταιρείας και έχουν καταληφθεί ή χρησιμοποιούνται χωρίς νόμιμο δικαίωμα.
Η ΕΤΑΔ δίνει πλέον το «σήμα» για την αποβολή καταπατητών
Το στοιχείο που ξεχωρίζει περισσότερο είναι ότι η εταιρεία αποκτά πλέον ουσιαστικό επιχειρησιακό ρόλο στις διαδικασίες προστασίας των ακινήτων.
Τα αρμόδια κρατικά όργανα θα συνεχίσουν να εκδίδουν και να εκτελούν τα διοικητικά μέτρα, όμως αυτό θα γίνεται κατόπιν εντολής της ΕΤΑΔ. Με απλά λόγια, η εταιρεία αποκτά τη δυνατότητα να ενεργοποιεί η ίδια τους μηχανισμούς προστασίας της δημόσιας περιουσίας αντί να περιμένει πρωτοβουλίες άλλων υπηρεσιών.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική καθώς πολλές υποθέσεις καταπατημένων ακινήτων παρέμεναν για χρόνια σε εκκρεμότητα λόγω γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
Αυστηρότερος έλεγχος στις μεγάλες συμφωνίες
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο στην προστασία της δημόσιας περιουσίας αλλά εισάγει και νέες δικλίδες διαφάνειας στις επενδύσεις.
Στο εξής, κάθε μεγάλη συμφωνία αξιοποίησης ακινήτων της ΕΤΑΔ με οικονομικό αντικείμενο άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ θα περνά υποχρεωτικά από προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου πριν υπογραφεί.
Η πρόβλεψη αφορά συμβάσεις παραχώρησης, εκμετάλλευσης, μίσθωσης ή άλλες μορφές αξιοποίησης και στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας γύρω από τις σημαντικότερες συναλλαγές δημόσιας περιουσίας.
Το μεγάλο στοίχημα της δημόσιας περιουσίας
Οι νέες ρυθμίσεις αποτυπώνουν την πρόθεση της κυβέρνησης να μετατρέψει την ΕΤΑΔ σε έναν πιο ενεργό και αποτελεσματικό διαχειριστή της δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Από τη μία πλευρά επιχειρείται να λυθούν χρόνια ζητήματα που σχετίζονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς ακινήτων και τις καταπατήσεις. Από την άλλη, δημιουργούνται προϋποθέσεις για ταχύτερη ωρίμανση και αξιοποίηση ακινήτων με σημαντική επενδυτική αξία, χωρίς όμως να απουσιάζουν οι μηχανισμοί ελέγχου στις μεγάλες συμφωνίες.
Για μια εταιρεία που διαχειρίζεται ένα από τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια ακινήτων στη χώρα, οι αλλαγές αυτές αποτελούν ουσιαστικά ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας, με περισσότερες αρμοδιότητες, περισσότερα εργαλεία παρέμβασης και αυξημένες ευθύνες απέναντι στη δημόσια περιουσία.