Η νέα διαδραστική έκδοση Housing in Europe – 2025 της Eurostat έρχεται να επιβεβαιώσει μια πραγματικότητα που βιώνεται όλο και πιο έντονα στην Ελλάδα – και ειδικότερα στα νησιά: η χώρα βρίσκεται στην κορυφή της στεγαστικής επιβάρυνσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και αυτό, την ίδια στιγμή που χιλιάδες κατοικίες μετατρέπονται σε Airbnb, μειώνοντας δραματικά τη διαθεσιμότητα προσιτής στέγης για μόνιμους κατοίκους.
Τιμές χαμηλότερες – επιβάρυνση υψηλότερη: Το ελληνικό παράδοξο
Παρότι το συνολικό επίπεδο τιμών στέγασης στην Ελλάδα παραμένει 29% χαμηλότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το μεγαλύτερο ποσοστό εισοδήματος στην ΕΕ προκειμένου να στεγαστούν.
Η Eurostat καταγράφει πως όλο και περισσότερες οικογένειες καθυστερούν ενοίκια και λογαριασμούς, εγκλωβισμένες σε ένα περιβάλλον συνεχώς ανερχόμενων τιμών κατοικίας και περιορισμένης προσφοράς.
Στεγαστική ασφυξία σε πόλεις και νησιά – με τη Ρόδο, την Κω και τα Δωδεκάνησα στην πρώτη γραμμή
Ο δείκτης στεγαστικής επιβάρυνσης – δηλαδή το ποσοστό των ανθρώπων που πληρώνουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση – αποκαλύπτει την πιο ανησυχητική πτυχή:
-
Στις πόλεις της ΕΕ: 10% των πολιτών ζουν σε τέτοια πίεση
-
Στην Ελλάδα: το ποσοστό εκτοξεύεται στο 29%
Στην ύπαιθρο, η εικόνα είναι ακόμη πιο αντιφατική:
-
Μέσος όρος ΕΕ: 6%
-
Ελλάδα: 28%
Είτε στη Ρόδο, είτε στην Κω, είτε σε μικρότερα νησιά όπως η Λέρος και η Πάτμος, οι μόνιμοι κάτοικοι βλέπουν τα σπίτια γύρω τους να μετατρέπονται σε βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ η εύρεση κατοικίας έχει γίνει για πολλούς σχεδόν αδύνατη.
Airbnb: καταλύτης στην κρίση της στέγασης
Στα περισσότερα νησιά, η αντιστροφή της κατοικίας προς τουριστική χρήση έχει αλλάξει ριζικά τον χάρτη της στέγασης:
-
Ολόκληρες πολυκατοικίες μετατρέπονται σε Airbnb
-
Τα ενοίκια αυξάνονται πέρα από τις δυνατότητες των κατοίκων
-
Εργαζόμενοι στον τουρισμό δεν βρίσκουν σπίτι ούτε για τη σεζόν
-
Οικογένειες αναγκάζονται να μετακινηθούν μακριά από τον τόπο εργασίας τους
-
Νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν τα νησιά γιατί δεν μπορούν να μείνουν
Σε περιοχές όπως η Ρόδος και η Κως, επαγγελματικοί φορείς μιλούν για μια «σιωπηλή κρίση», αφού η τουριστική ανάπτυξη συγκρούεται ευθέως με τη δυνατότητα των κατοίκων να ζουν στον τόπο τους.
36% του ελληνικού εισοδήματος πάει στη στέγη – διπλό βάρος για τα ευάλωτα νοικοκυριά
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ (19%), οι Έλληνες καταναλώνουν το 36% του εισοδήματος για ενοίκια, δόσεις, λογαριασμούς και θέρμανση.
Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό πανευρωπαϊκά, αφήνοντας πίσω οικονομικά ισχυρές χώρες όπως:
-
Δανία: 26%
-
Γερμανία: 25%
-
Σουηδία: 25%
Η όσμωση μεταξύ χαμηλών εισοδημάτων, υψηλών ενοικίων και εκτίναξης των βραχυχρόνιων μισθώσεων δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η προσιτή κατοικία γίνεται είδος πολυτελείας.
Η Eurostat επιβεβαιώνει αυτό που νησιά όπως η Ρόδος, η Κως και το σύνολο των Δωδεκανήσων βιώνουν ήδη:
Από τη μία η τουριστική ανάπτυξη, από την άλλη η καθημερινότητα των κατοίκων.
Η ανάγκη για ρυθμίσεις, έλεγχο της αγοράς, πολιτικές προσιτής κατοικίας και προστασία των νησιωτών γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.