Λιγότερο φόρο θα πληρώσουν 477.000 φορολογούμενοι, καθώς το νέο σύστημα τεκμηρίων διαβίωσης αλλάζει τους κανόνες και διορθώνει αδικίες, που για χρόνια φούσκωναν τεχνητά τα εισοδήματα. Οι αλλαγές εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2025 για τα εισοδήματα που θα δηλωθούν φέτος στην Eφορία και οδηγούν σε σαφώς πιο «ελαφριά» εκκαθαριστικά.
Τα νέα τεκμήρια προβλέπουν γενναίο ψαλίδι στις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης: έως 30% μείωση για κατοικίες και σκάφη αναψυχής, ενώ για τα αυτοκίνητα η μείωση φτάνει το 50%. Στην πράξη, χιλιάδες φορολογούμενοι παύουν να εμφανίζονται στην Εφορία ως… πλουσιότεροι απ’ ό,τι πραγματικά είναι.
Μέχρι σήμερα το καθεστώς των τεκμηρίων είχε μετατρέψει τον κανόνα σε εξαίρεση. Περισσότεροι από 1,5 εκατ. φορολογούμενοι φορολογήθηκαν πέρυσι με βάση το τεκμαρτό και όχι πραγματικό εισόδημα. Το αποτέλεσμα; Η Εφορία πρόσθεσε επιπλέον 4,4 δισ. ευρώ στη φορολογητέα ύλη.
Όλες οι αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης
Στις αλλαγές περιλαμβάνεται και μια σημαντική διευκόλυνση για τις οικογένειες: τα εξαρτώμενα παιδιά που έχουν δικό τους εισόδημα απαλλάσσονται πλήρως από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ, περιορίζοντας περαιτέρω τις αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις. Ακολουθούν αναλυτικά όλες οι μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης:
- Κατοικίες: Το τεκμήριο διαβίωσης για την κύρια κατοικία υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της και μειώνεται ως εξής:
- Μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 28 ευρώ ανά τ.μ. (από 40 ευρώ/ τ.μ.).
- Από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 45 ευρώ ανά τ.μ. (από 65 ευρώ/τ.μ.).
- Από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 77 ευρώ ανά τ.μ (από 110 ευρώ/τ.μ.).
- Από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 140 ευρώ ανά τ.μ. (από 200 ευρώ/τ.μ.).
- Από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 280 ευρώ ανά τ.μ. (από 400 ευρώ/ τ.μ.).
Διευκρινίζεται ότι τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 30% (από 40% σήμερα) για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 58% (από 70%) για περιοχές με τιμή ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τετραγωνικό.
- Αυτοκίνητα: Οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης αφορούν ιδιοκτήτες ΙΧ παλαιότητας έως 15 ετών, δηλαδή όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1η Νοεμβρίου 2010. Ο νέος τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων για τα ΙΧ ακολουθεί το σύστημα υπολογισμού των τελών κυκλοφορίας. Συγκεκριμένα:
- Για όλα τα ΙΧ παλαιότητας μέχρι 15 ετών, δηλαδή για όσα έχουν ταξινομηθεί μετά την 1η Νοεμβρίου 2010, οι αντικειμενικές δαπάνες θα προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές Co2 (κατ’ αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας), με σημαντική μείωση των αντικειμενικών δαπανών, προσομοιάζοντας το ύψος των αντικειμενικών δαπανών που έχουν σήμερα τα αυτοκίνητα άνω των 10 ετών. Από αυτόν τον νέο τρόπο υπολογισμού θα προκύψουν μειώσεις στα ποσά των τεκμηρίων, που θα είναι μεγαλύτερες και θα ξεπερνούν ακόμη και το 50% για τα ΙΧ νέας τεχνολογίας και παλαιότητας μέχρι 5 ετών και μικρότερες για αυτοκίνητα παλαιότητας 10 ετών.
- Για τα ΙΧ «ηλικίας» μεγαλύτερης των 15 ετών, δηλαδή για όσα κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά στην ΕΕ μέχρι και το 2010, τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης θα παραμείνουν αμετάβλητα.
- Σκάφη αναψυχής: Για τα σκάφη σήμερα η τεκμαρτή δαπάνη από κάθε σκάφος μειώνεται ανάλογα με την παλαιότητά του. Ειδικότερα:
- κατά 15% αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από 5 έτη και μέχρι 10 έτη από το έτος που νηολογήθηκε για πρώτη φορά και
- 30% αν έχει περάσει χρονικό διάστημα πάνω από 10 έτη.
Παραδείγματα για τα νέα τεκμήρια διαβίωσης σε κατοικίες και ΙΧ
- Για κύρια κατοικία 80 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ το τετραγωνικό, το τεκμήριο διαβίωσης από 3.200 ευρώ μειώνεται σε 2.240 ευρώ (μείωση 30%).
- Για κύρια κατοικία επιφάνειας 120 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 2.100 ευρώ το τετραγωνικό, το τεκμήριο από 5.800 ευρώ μειώνεται σε 4.040 ευρώ (μείωση 30%).
- Για κατοικία 120 τ.μ. που βρίσκεται σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ το τετραγωνικό, το τεκμήριο μειώνεται από 8.120 ευρώ σήμερα σε 5.252 ευρώ (μείωση 35%).
- Με το νέο σύστημα, για ένα αυτοκίνητο 1.800 κυβικών το οποίο είναι καινούργιο και έχει χαμηλές εκπομπές ρύπων (99 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα), το τεκμήριο διαβίωσης μειώνεται κατά 73,7% και από 7.600 ευρώ κατεβαίνει στα 2.000 ευρώ.
- Για ένα μεγαλύτερου κυβισμού αυτοκίνητο, 2.000 κυβικά, το οποίο είναι 10ετίας και εκπέμπει 137 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα, το τεκμήριο διαβίωσης από 4.400 ευρώ προσγειώνεται στα 2.450 ευρώ, με τη μείωση να φτάνει στο 44,3%.
- Όσον αφορά τα ηλεκτρικά οχήματα, με τιμή έως 50.000 ευρώ διατηρείται το μηδενικό τεκμήριο, ενώ για τα ακριβότερα μοντέλα το τεκμήριο υποχωρεί στο μισό, δηλαδή στα 2.000 ευρώ από 4.000 ευρώ.