Νέα δεδομένα για τους δημάρχους αλλά και τους δημότες φέρνει η επικείμενη αποσύνδεση των τελών προς τους Δήμους από τους λογαριασμούς ρεύματος από το 2028, την οποία προαναγγέλλει ως δυνατότητα διάταξη που ενσωματώθηκε κυριολεκτικά στο «παρά πέντε» της ψήφισης του νέου «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης» την περασμένη Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026.
Και αυτό γιατί με τη διάταξη αυτή τίθεται ζήτημα ποιός και πώς θα εισπράττει σε 1 ½ χρόνο από σήμερα δημοτικά τέλη ύψους 1 δισ. ευρώ (επί συνόλου 2,5 δισ. ευρώ που εισπράττουν οι δήμοι κάθε χρόνο από τέλη και εισφορές) τα οποία έως σήμερα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, δηλαδή μέσα από μία αξιόπιστη και βέβαιη διαδικασία είσπραξης.
Σύμφωνα με το πιθανότερο σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι -σύμφωνα με έγκυρες πηγές του Powergame.gr – στη διαδικασία είσπραξης των δημοτικών τελών (και έπειτα απόδοσής τους στους δικαιούχους δήμους), μετά την αποσύνδεση τους από τους λογαριασμούς ρεύματος, θα συμμετάσχει σε κάθε περίπτωση η ΑΑΔΕ.
Ωστόσο και αυτή η διάδοχη -στους παρόχους ρεύματος- εναλλακτική εισπρακτική «οδός», δεν θα πρέπει να αποκλειστεί πως θα δημιουργούσε, ίσως, ορισμένες «τρύπες» στην εισπραξιμότητα των δημοτικών τελών, καθώς μερίδα των υπόχρεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων θα μπορούσε να μην πληρώνει τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις της, φορτώνοντας τες μαζί με άλλα χρέη της προς την εφορία.
Τι προβλέπει η διάταξη
Η διάταξη του νόμου 5314/2026 (ο οποίος δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουνίου 2026 στο ΦΕΚ) προβλέπει πως:
«Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Κ.Ε.Δ.Ε. (σ.σ. Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας)., δύναται να καθορίζονται:
- εναλλακτικός, δημόσιος φορέας είσπραξης του ενιαίου Τέλους Καθαριότητας – Φωτισμού (Τ.Κ.Φ.) (…), του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (…) και των δυνητικών τελών
- ο τρόπος ενημέρωσης του εναλλακτικού φορέα είσπραξης για τους υπόχρεους καταβολής και το ύψος των τελών,
- ο τρόπος είσπραξης των τελών, συμπεριλαμβανομένων των ληξιπρόθεσμων οφειλών,
- ο πιθανός αριθμός των δόσεων καταβολής και τυχόν εκπτώσεις για την εφάπαξ καταβολή,
- η αμοιβή του φορέα είσπραξης, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% του εισπραχθέντος τέλους,
- ο τρόπος απόδοσης των εσόδων στους δικαιούχους δήμους ή περιφέρειες,
- ο τρόπος άντλησης στοιχείων των υπόχρεων και της βάσης επιβολής των τελών, από τα σχετικά μητρώα του Δημοσίου, και
- κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος».
Το σκεπτικό πίσω από την νέα ρύθμιση
Υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου Εσωτερικών αναφέρουν στο powergame.gr πως ο βασικός λόγος για τον οποίο προστέθηκε εκτάκτως η διάταξη περί «εναλλακτικού φορέα είσπραξης» των δημοτικών τελών είναι η προσπάθεια της κυβέρνησης να βελτιώσει τη ροή μεταβίβασης των εισπραχθέντων τελών προς τους δήμους σε σχέση με το υφιστάμενο καθεστώς, μεγιστοποιώντας το όφελος τόσο για το δημόσιο, όσο και τους δήμους.
Σημειώνεται πως οι πάροχοι ενέργειας εισπράττουν προμήθεια 2% επί της είσπραξης των δημοτικών τελών (μαζί με τους λογαριασμούς) και τη μεταβίβασή τους στους Δήμους.
Ωστόσο, στην όλη αυτή διαδικασία σημειώνονται καθυστερήσεις, γεγονός που προκαλεί πολλές φορές «αρρυθμίες» στη χρηματοδότηση των δήμων, δεδομένου ότι τα δημοτικά τέλη που εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ρεύματος ανέρχονται σε 1 δις ευρώ και αντιστοιχούν στο 40% των εσόδων συνολικά από τα τέλη και τις εισφορές υπέρ των Δήμων.
Ωστόσο, η συμμετοχή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων στην είσπραξη των δημοτικών τελών που έως σήμερα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ρεύματος εγείρει αν μη τι άλλο σημαντικό ερώτημα και αυτό έχει να κάνει, πέραν από το βαθμό εισπραξιμότητας, με το τι θα γίνει με την προμήθεια που θα δικαιούται η εν λόγω αρχή.
Για την είσπραξη άλλων δημοτικών τελών (δηλαδή των τελών παρεπιδημούντων και των τελών επί ακαθαρίστων εσόδων), η ΑΑΔΕ από το 2024 εισπράττει κατ΄εξαίρεση από τους δήμους προμήθεια 5% (αντί 20% που προβλέπει ο νόμος περί ΑΑΔΕ).
Έτσι αποτελεί ανοιχτό ζήτημα, το αν η προμήθεια που θα λάβει η ΑΑΔΕ για τη συμμετοχή της στην είσπραξη των δημοτικών τελών ύψους 1 δις ευρώ θα παραμείνει στο 5% (κάτι που αντιστοιχεί σε 50 εκατ. ευρώ ετησίως) ή θα πέσει σε χαμηλότερο επίπεδο, όπως «φωτογραφίζει» η διάταξη όταν λέει πως «δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% του εισπραχθέντος τέλους».
Πώς βλέπουν οι Δήμαρχοι την αποσύνδεση δημοτικών τελών από τους λογαριασμούς
Μιλώντας στο Powergame.gr με κορυφαίο στέλεχος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, επισήμαινε πως «μένει να δούμε αν και πώς ακριβώς εφαρμοστεί η εν λόγω διάταξη, καθώς είναι αρκετός ο χρόνος μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2028», αν και στάθηκε ξεκάθαρα υπέρ της διάταξης αυτής.
Από εκεί και πέρα, οι ίδιες πηγές τονίζουν πως οποιαδήποτε αλλαγή στο μηχανισμό είσπραξης -όπως, εξάλλου, το προβλέπει η σχετική διάταξη- θα γίνεται με «σύμφωνη γνώμη της ΚΕΔΕ».
Ωστόσο, από την ΚΕΔΕ δεν κρύβουν την αγωνία τους για το αν και σε ποιο βαθμό ο νέος μηχανισμός θα έχει εξασφαλισμένη εισπραξιμότητα των δημοτικών τελών όπως ισχύει έως σήμερα με την πληρωμή τους μέσω των λογαριασμών ρεύματος.
Πρέπει, τονίζει το ίδιο στέλεχος, να διαμορφωθεί ένα κατάλληλο πληροφοριακό σύστημα από πλευράς δήμων, με τη συμμετοχή της ΑΑΔΕ να είναι επιβεβλημένη.
Το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων
Πάντως αξίζει να σημειωθεί πως στον ίδιο νόμο (5314/2026) περί «κώδικα τοπικής αυτοδιοίκησης» προβλέπεται ένα εντελώς νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για χρέη νοικοκυριών και επιχειρήσεων για δημοτικά τέλη.
Συγκεκριμένα, δίδεται η πάγια δυνατότητα εξόφλησης οφειλών προς τους Δήμους σε έως 48 δόσεις (αντί 24 δόσεων που ισχύουν για ληξιπρόθεσμες οφειλές για ταμεία και εφορία) και προς τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) σε έως 60 δόσεις.
Ειδικά για τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, (στα πλαίσια της νέας πάγιας ρύθμισης για χρέη στους Δήμους σε έως 48 δόσεις) με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα μπορεί να αποφασίζεται η μείωση ή διαγραφή των τόκων και προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής και των προστίμων, καθώς και η διαγραφή έως ποσοστού 50% της κύριας οφειλής.
Εξάλλου, ο ίδιος νόμος προβλέπει την ένταξη και των οφειλετών των Δήμων στο νέο καθεστώς του εξωδικαστικού μηχανισμού (με εισοδηματικά κριτήρια) για ρύθμιση χρεών άνω των 5.000 ευρώ (έναντι των 10.000 ευρώ).
Παράλληλα, ο νόμος Λιβάνιου προβλέπει τρεις ακόμα δυνατότητες:
- Απαλλαγή από επιβαρύνσεις εκπρόθεσμης καταβολής
- Διαγραφή παραγεγραμμένων απαιτήσεων