Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι οικονομικοί κίνδυνοι και η αβεβαιότητα συνεχίζουν να καθορίζουν το περιβάλλον λειτουργίας της Ευρωζώνης, δημιουργώντας προκλήσεις για την ανάπτυξη και τη σταθερότητα της περιοχής. Παρά τις πρώτες ενδείξεις ανάκαμψης σε ορισμένους τομείς, όπως η βιομηχανική δραστηριότητα και η ιδιωτική κατανάλωση, οι διεθνείς και διατλαντικές εντάσεις, οι περιορισμένοι δημοσιονομικοί πόροι και οι αβεβαιότητες στην αγορά εργασίας παραμένουν παράγοντες που απαιτούν προσεκτική παρακολούθηση. Το 2026, η πορεία της Ευρωζώνης θα εξαρτηθεί τόσο από την ικανότητα των κρατών-μελών να διαχειριστούν τα εσωτερικά και εξωτερικά ρίσκα όσο και από την εξέλιξη των διεθνών σχέσεων.
Γεωπολιτικοί τριγμοί, ρίσκα και αβεβαιότητα θα παραμείνουν στο επίκεντρο της Ευρωζώνης και το 2026:
- Κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ: Οι πρόσφατες δηλώσεις των ΗΠΑ περί «προσάρτησης» της Γροιλανδίας, σε συνέχεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Βενεζουέλα, έχουν αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για νέες τριβές στις διατλαντικές σχέσεις. Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη και ημιαυτόνομη περιοχή του βασιλείου της Δανίας, είναι πλούσια σε σπάνιες γαίες και στρατηγικά ορυκτά αποτελώντας, αποτελώντας κομβικό σημείο στον Αρκτικό άξονα. Η συζήτηση για την κυριαρχία της ασκεί νέα πίεση στη συνοχή του ΝΑΤΟ και αναμένεται να περιπλέξει περαιτέρω τις σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ.
- Βιομηχανική ανάκαμψη: βραχυπρόθεσμη ή διατηρίσιμη; Η βιομηχανική παραγωγή ενισχύθηκε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα τον Οκτώβριο (+0,8%, μηνιαία μεταβολή), καταγράφοντας την ισχυρότερη μηνιαία επίδοση από τα μέσα του 2023. Είναι αρκετά νωρίς για να καταλήξουμε στο εάν η βελτίωση αυτή οφείλεται πρωτίστως σε base effects από την υψηλή βιομηχανική δραστηριότητα που σημειώθηκε πέρσι, στον απόηχο των αμερικανικών δασμών που επιβλήθηκαν νωρίτερα μέσα το 2025. Σημειώνουμε, ωστόσο, πως μια ταχύτερη και βαθύτερη ανάκαμψη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας θα βοηθήσει την Ευρωζώνη να ανακτήσει ακόμη ταχύτερα τη δυναμική της ανάπτυξης και να ενισχύσει τις οικονομικές της προοπτικές.
- Περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος στην Ιταλία για το 2026: Ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός για το 2026 δίνει προτεραιότητα στη δημοσιονομική προσαρμογή, στοχεύοντας στη μείωση του ελλείματος της χώρας από 3,2% του ΑΕΠ το 2024 και το προβλεπόμενο 3,0% το 2025 στο 2.8% το 2026. Εν μέσω μικρού δημοσιονομικού περιθωρίου για ενίσχυση της ανάπτυξης, η Ιταλία αναμένεται να παραμείνει μεταξύ των πιο αδύναμων οικονομιών της Ευρωζώνης, με ετήσια ρυθμό ανάπτυξης 0,7% για το 2026—σχεδόν το μισό σε σχέση με το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.
2026: ήπια επιτάχυνση, συγκρατημένη αισιοδοξία
Παρά το γεγονός ότι τα ρίσκα συνεχίζουν να ταλανίζουν την οικονομική πραγματικότητα της Ευρωζώνης, προβλέπουμε οτι η οικονομία θα συνεχισει την ανοδική της πορεία το 2026, μετά πό δυο χρόνια υποτονικής ανάπτυξης γύρω στο 1%. Ο σύνθετος δείκτης PMI διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο στο 51,5, παραμένοντας θετικός και πάνω από το ουδέτερο όριο των 50 μονάδων, ενώ η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Παράλληλα, η ζήτηση για εταιρικά δάνεια δείχνει σημάδια ανάκαμψης και η καταναλωτική εμπιστοσύνη, αν και αρνητική, στηρίζεται από σταθερές πωλήσεις στο λιανεμπόριο.
Βραχυπρόθεσμα, το 2026 και 2027, η επικτατική δημοσιονομική πολιτική της Γερμανιας θα ενισχύσει τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ η συνέχιση της διάθεσης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης θα ενισχύσει περαιτέρω τις δημόσιες επενδύσεις. Με τις αυξήσεις μισθών να παραμένουν σημαντικά ανώτερες των προ-2019 επιπέδων και τον πληθωρισμό να κυμαίνεται σταθερά κοντά στο 2%, η ιδιωτική κατανάλωση θα αποτελέσει βασικό μοχλό ανάπτυξης τα επόμενα δύο χρόνια. Θεωρούμε πως η ενίσχυση της εσωτερικής ζήτησης θα συμβάλει σημαντικά στην αντιστάθμιση της επιβράδυνσης του εξωτερικού εμπορίου, καθώς οι αμερικανικοί δασμοί και ο κινέζικος ανταγωνισμός θα συνεχίζει να περιορίζει τις ευρωπαικές εξαγωγές. Εν κατακλείδι, προβλέπουμε η ανάπτυξη της Ευρωζώνης να αυξηθεί από 1,0% το 2025 σε 1,2% το 2026 και 1,3% το 2027.
Ο ετήσιος πληθωρισμός υποχώρησε στο 2% τον Δεκέμβριο, φθάνοντας ακριβώς τον στόχο της ΕΚΤ. Ο δομικός δείκτης (χωρίς τρόφιμα και ενέργεια) μειώθηκε στο 2,3%, αντανακλώντας τη χαλάρωση των πιέσεων στις υπηρεσίες και μια απροσδόκητα μεγάλη πτώση των τιμών στα βιομηχανικά αγαθά. Η ενέργεια παραμένει σε αρνητικό έδαφος (-1,9%), ενώ τα τρόφιμα αυξήθηκαν οριακά. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εκτίμηση μας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα συνεχίσουν να εξασθενούν, καθώς η αύξηση μισθών σταδιακά μετριάζεται και ο ανταγωνισμός από τις εισαγωγές συγκρατεί τις τιμές.
Νομισματική πολιτική: σταθερότητα με επίγνωση κινδύνων: Προβλέπουμε η ΕΚΤ να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Ο πληθωρισμός βρίσκεται «σε καλή θέση» και οι πρόσφατες προβλέψεις της ΕΚΤ επιβεβαιώνουν ότι οι τιμές θα παραμείνουν κοντά στον στόχο. Παρόλα αυτά, οι κίνδυνοι είναι διπλής κατεύθυνσης: νέες διαταραχές στην ενέργεια ή ισχυρότερη δημοσιονομική ώθηση θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον πληθωρισμό και να οδηγήσουν σε νομισματική σύσφιξη, ενώ αδύναμη ανάπτυξη θα μπορούσε να επαναφέρει τη συζήτηση περί χαλάρωσης.
Αγορά εργασίας: σταθερός πυλώνας ανθεκτικότητας: Η ανεργία στην Ευρωζώνη μειώθηκε στο 6,3% τον Νοέμβριο, επιστρέφοντας στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Παρά τη γεωπολιτική αστάθεια, την επιχειρηματική αβεβαιότητα και την βραδεία ανάπτυξη, η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, με τη Γερμανία και τη Γαλλία να διατηρούν σταθερούς δείκτες και τις Ιταλία και Ισπανίανα να σημειώνουν περαιτέρω βελτίωση. Αυτή η σταθερότητα είναι και που θα αποτελέσει κρίσιμο στήριγμα για την κατανάλωση και τη συνέχιση της ανάκαμψης το 2026.