Σε μια περίοδο συνεχών οικονομικών ανακατατάξεων, όπου η ακρίβεια δοκιμάζει την καθημερινότητα των πολιτών και η κατανάλωση μεταβάλλεται από μήνα σε μήνα, η δομή των φορολογικών εσόδων της χώρας αποκαλύπτει μια σταθερά. Τη βαθιά εξάρτηση του προϋπολογισμού από την έμμεση φορολογία.
Παρά τις παρεμβάσεις, τις μεταβολές στη ζήτηση και τις διακυμάνσεις της αγοράς, οι έμμεσοι φόροι εξακολουθούν να αποτελούν τον κύριο πυλώνα χρηματοδότησης του Δημοσίου. Το 2026 το ποσοστό τους ανέρχεται στο 62,3% καλύπτοντας τα δύο τρίτα σχεδόν των συνολικών φορολογικών εσόδων – μια εικόνα που, αν και παρουσιάζει διακυμάνσεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, παραμένει αποκαλυπτική. Από το 67% το 2019 το μερίδιό τους μειώθηκε στο 60,1% το 2024, για να ακολουθήσει ξανά ανοδική πορεία.
Την ίδια στιγμή, η οικονομική πραγματικότητα αποτυπώνεται ανάγλυφα στην τσέπη των πολιτών. Η άνοδος των τιμών, η ενισχυμένη κατανάλωση που τροφοδοτείται και από την αύξηση των μισθών, αλλά και η συνεχής επέκταση των τουριστικών ροών, οδηγούν σε εκτόξευση των εσόδων από τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Σε αυτά προστίθενται και τα αποτελέσματα της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της σταθερής διεύρυνσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Όλοι αυτοί οι παράγοντες λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές εσόδων και αναμένεται να συνεχίσουν να ενισχύουν την εισπραξιμότητα και τα επόμενα χρόνια.
Έτσι, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η έμμεση φορολογία, με αιχμή τον ΦΠΑ και τους ΕΦΚ, παραμένει η κύρια πηγή εσόδων του προϋπολογισμού. Η εξάρτηση του κράτους από την κατανάλωση, είτε πρόκειται για καθημερινές συναλλαγές είτε για τουριστική δαπάνη, έχει ενισχυθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία και αποτελεί πλέον βασική παράμετρο του δημοσιονομικού σχεδιασμού.
Τα έσοδα του 2026
Τα συνολικά έσοδα από φόρους το 2026 αναμένεται να διαμορφωθούν στα 73,645 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,498 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2025, χάρη κυρίως στη δυναμική μεγέθυνση της οικονομίας. Μετά τις επιστροφές φόρων, το καθαρό ποσό υπολογίζεται στα 65,605 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα:
- Έμμεσοι φόροι: 40,872 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 1,658 δισ. ευρώ ή 4,2% έναντι του 2025.
- ΦΠΑ: 29,229 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 1,603 δισ.
- ΕΦΚ: 7,460 δισ. ευρώ, αυξημένοι κατά 53 εκατ.
- Φόροι και δασμοί επί εισαγωγών: 432 εκατ. ευρώ, αύξηση κατά 27 εκατ. ευρώ.
- Φόροι ακίνητης περιουσίας: 2,328 δισ. ευρώ, μείωση κατά 83 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της μείωσης του ΕΝΦΙΑ κατά 50% για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς και της πλήρους κατάργησής του από το 2027.
- Φόρος εισοδήματος: 26,757 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 690 εκατ. ευρώ ή 2,6% έναντι του 2025.
- Φυσικά πρόσωπα: 15,815 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 75 εκατ. λόγω της μεταρρύθμισης της φορολογικής κλίμακας, παρά την αύξηση μισθών, συντάξεων και κατώτατου μισθού.
- Νομικά πρόσωπα: 8,576 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 788 εκατ. λόγω υψηλότερης κερδοφορίας των επιχειρήσεων.
Οι φόροι ανά μήνα
Περισσότερα από 6 δισ. ευρώ θα πρέπει να πληρώνουν κατά μέσο όρο κάθε μήνα οι φορολογούμενοι στην Εφορία το 2026. Λόγω της ανάπτυξης της οικονομίας, της αύξησης των εισοδημάτων αλλά και των τεκμηρίων φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 73 δισ. ευρώ το επόμενο έτος.
Οι φορολογικές υποχρεώσεις του 2025 ολοκληρώνονται στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με την πληρωμή της τελευταίας δόσης του ΕΝΦΙΑ και του φόρου εισοδήματος. Στα μέσα Μαρτίου αναμένεται να ανοίξει η αυλαία των νέων φορολογικών δηλώσεων με τους φορολογούμενους να διαπιστώνουν μειωμένους φόρους σε αρκετές περιπτώσεις λόγω των πρόσφατων παρεμβάσεων στη νομοθεσία, ενώ στα τέλη του ίδιου μήνα πάνω από 7 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων θα λάβουν το νέο λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ, ο οποίος θα εξοφληθεί σε 12 μηνιαίες δόσεις με την πρώτη να καταβάλλεται έως τις 31 Μαρτίου 2026.
«Πρωταθλητής» μήνας στο μέτωπο των εισπράξεων θα είναι ο Ιούλιος, οπότε και θα πρέπει στα δημόσια ταμεία να εισρεύσουν έσοδα πάνω από 8,5 δισ. ευρώ. Τον Ιούλιο οι φορολογούμενοι θα κληθούν να πληρώσουν την πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος που θα προκύψει από την εκκαθάριση των νέων φορολογικών δηλώσεων και την πέμπτη δόση του ΕΝΦΙΑ. Ο μήνας με τις χαμηλότερες απαιτήσεις είναι ο Μάρτιος, κατά τον οποίο θα πρέπει να εισπραχθούν περίπου 5,014 δισ. ευρώ.