Διάπλατο δίχτυ προστασίας για τους υπερχρεωμένους δανειολήπτες θα ισχύει από το φθινόπωρο, καθώς οι βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό που περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο που κατέθεσε χθες στη Βουλή το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και η ανάδειξη του προσωρινού αναδόχου για τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ανοίγουν πολύ περισσότερο την ομπρέλα για την προστασία της α΄ κατοικίας.
Η παροχή ευρύτερης προστασίας στην πρώτη κατοικία παρέχεται καταρχάς με την πρόβλεψη του νομοσχεδίου για χαμηλότερο εισοδηματικό όριο υπαγωγής του οφειλέτη στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Το κατώφλι εισόδου για τη ρύθμιση οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς (τράπεζες και servicers), Δημόσιο και Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης μειώνεται στις 5.000 από 10.000 ευρώ προηγουμένως, επιτρέποντας σε χιλιάδες περισσότερους οφειλέτες να ρυθμίσουν ευνοϊκά τα δάνειά τους και να σώσουν την πρώτη κατοικία τους από πλειστηριασμό.
Περαιτέρω, όμως, ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέξει πλέον τη διάσωση μόνον της κύριας κατοικίας του, καθώς το νομοσχέδιο παρέχει για πρώτη φορά τη δυνατότητα αποπληρωμής και διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης λοιπών ακινήτων στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Στην περίπτωση αυτή ο εξωδικαστικός, στον υπολογισμό της παραγόμενης πρότασης ρύθμισης, θα λαμβάνει υπόψιν μόνον την αξία της υπό διάσωση κύριας κατοικίας και όχι των λοιπών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία θα πρέπει να ρευστοποιηθούν. Ως αποτέλεσμα, η δόση και τα κουρέματα των οφειλών που θα επιτυγχάνει ο οφειλέτης θα είναι ουσιαστικά βελτιωμένα και ανταποκρινόμενα μόνον στην αξία της κατοικίας και των εισοδημάτων του, θα διασώζεται η κύρια κατοικία του, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται μέσω διαδικασίας ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.
Η ρύθμιση για την προστασία μόνον της κύριας κατοικίας και τα οφέλη για τον οφειλέτη
Ειδικότερα, εφόσον το επιλέξει ο ίδιος ο οφειλέτης, ο αλγόριθμος θα λαμβάνει υπόψιν μόνον την αξία της κύριας κατοικίας για να βγάλει την προτεινόμενη ρύθμιση. Ως αξία της κατοικίας ισχύουν τα ήδη αναφερόμενα στον νόμο του εξωδικαστικού (δηλ. το μέγιστο μεταξύ της εμπορικής αξίας όπως την δηλώνει στο σύστημα ο πιστωτής ή η αξία ΕΝΦΙΑ). Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη (εκτός πρώτης κατοικίας). Η εκποίηση αυτή θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικασίας του e – auction.
Σημειώνεται ότι ο οφειλέτης θα έχει το δικαίωμα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση που θα παράγεται από τον αλγόριθμο. Εφόσον την αποδεχτεί, θα συντάσσεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά (δόση προς διάσωση της κύριας κατοικίας εφόσον τηρηθεί και εκποίηση λοιπών ακινήτων).
Όπως προβλέπεται στο νομοσχέδιο, αν ο οφειλέτης καταστεί υπερήμερος ως προς τις καταβολές της σύμβασης αναδιάρθρωσης, με συνέπεια το συνολικό ύψος του ποσού σε καθυστέρηση να υπερβαίνει αθροιστικά είτε την αξία τριών μηνιαίων δόσεων είτε την αξία τουλάχιστον του 3% του συνολικά οφειλόμενου ποσού σύμφωνα με την επιτευχθείσα ρύθμιση, τότε οποιοσδήποτε πιστωτής μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Καταγγελία από πιστωτή συνεπάγεται απώλεια ρύθμισης ως προς τον πιστωτή αυτόν και αναβίωση των απαιτήσεων του πιστωτή αυτού στο ύψος που είχαν πριν από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, αφαιρουμένων των ποσών που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της ρύθμισης.
Σημειώνεται ότι τα οφέλη που προκύπτουν για τον οφειλέτη από την δυνατότητα να διαχωρίζει την πρώτη κατοικία του στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και να επιλέγει μόνον τη διάσωση αυτής είναι πολλά. Καταρχάς επιτυγχάνει σημαντικές διαγραφές και χαμηλότερη δόση στην παραγόμενη πρόταση, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι η αξία του ακινήτου είναι χαμηλότερη από τα συνολικά ποσά των οφειλών του σε χρηματοδοτικούς φορείς (τράπεζες και servicers). Μέχρι σήμερα η εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων μέσω πλειστηριασμού πολλές φορές δεν ήταν εφικτή, λόγω π.χ. μη εύρεσης αγοραστή κ.λπ.), με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται σημαντικά η παραγόμενη πρόταση ρύθμισης για τον οφειλέτη. Και αυτό ήταν μεγάλο πρόβλημα για όσους είχαν χρέη και ήθελαν να τα ρυθμίσουν, διασώζοντας την πρώτη κατοικία τους.
Ο Φορέας Ακινήτων για τους ευάλωτους
Το πλαίσιο της προστασίας της πρώτης κατοικίας των ευάλωτων δανειοληπτών θα ολοκληρωθεί με τη λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων το φθινόπωρο. Ο Φορέας θα αποτρέψει τις εξώσεις και θα δώσει λύση στέγασης σε ευάλωτους δανειολήπτες που θα πτωχεύουν, καθώς θα αγοράζει τα σπίτια από τους πλειστηριασμούς και θα διατηρεί εντός της κατοικίας του τον ευάλωτο οφειλέτη, έναντι μικρού ενοικίου που θα επιδοτείται και από το κράτος.
Χθες το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκε το στάδιο της αποσφράγισης των δεσμευτικών προσφορών και προέκυψε από τις αρμόδιες επιτροπές ότι, υποβλήθηκε ένας Φάκελος Δεσμευτικής Προσφοράς και συγκεκριμένα από τον οικονομικό φορέα Christofferson, Robb & co, LLC. Κατόπιν διαπίστωσης της πληρότητας του φακέλου και της ανταπόκρισης στις απαιτήσεις της διακήρυξης, ο εν λόγω οικονομικός φορέας αναδείχθηκε ως Προσωρινός Ανάδοχος.
Ο Προσωρινός Ανάδοχος, αφού προσκομίσει τα δικαιολογητικά κατακύρωσης και κριθούν πλήρη, θα κηρυχθεί Οριστικός Ανάδοχος και θα κληθεί να υπογράψει τη Σύμβαση Παραχώρησης, η οποία στη συνέχεια θα εισαχθεί στη Βουλή προς κύρωση.
Σημειώνεται ότι καθοριστική για τη λειτουργία του Φορέα Ακινήτων είναι η συμμετοχή των συστημικών τραπεζών, οι οποίες ενισχύουν ενεργά το σχήμα με 100 εκατ. ευρώ, κατόπιν απευθείας συμφωνίας τους με τον επενδυτή.
Έως την πλήρη ενεργοποίηση του Φορέα, παραμένει σε ισχύ το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών σύμφωνα με το οποίο αναστέλλεται αμέσως η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης της κύριας κατοικίας του οφειλέτη ενώ ταυτόχρονα παρέχεται κρατική επιδότηση της δόσης του δανείου έως 210 ευρώ.