Έτος-σταθμός για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ΑΑΔΕ αναμένεται να είναι το 2027, καθώς μπαίνουν στην τελική ευθεία μια σειρά από εργαλεία και μεταρρυθμίσεις που φιλοδοξούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο η φορολογική διοίκηση θα εντοπίζει αδήλωτα εισοδήματα και θα ελέγχει τις οικονομικές συναλλαγές, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και η δημιουργία επτά νέων ελεγκτικών κέντρων με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την αύξηση των φορολογικών εσόδων στα 77,878 δισ. ευρώ τον επόμενο χρόνο από 75,729 δισ. ευρώ φέτος (αύξηση 2,1 δισ. ευρώ).
Τα 8 νέα “όπλα” της ΑΑΔΕ
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού που εστάλη για έγκριση στις Βρυξέλλες ο σχεδιασμός της ΑΑΔΕ για το 2027 περιλαμβάνει:
1.ΜΙΔΑ: Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ψηφιακά έργα της φορολογικής διοίκησης, καθώς φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν ατομικό ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο, συγκεντρώνοντας πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται κατακερματισμένες σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα. Για κάθε ιδιοκτησία θα αποτυπώνονται στοιχεία όπως το είδος του ακινήτου, η επιφάνεια, η θέση, ο όροφος, αν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές, αν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, καθώς και ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η συγκέντρωση των στοιχείων αυτών θα επιτρέψει στην ΑΑΔΕ να προχωρά σε εκτεταμένες διασταυρώσεις για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια, αλλά και περιπτώσεων ακινήτων με μη δηλωμένα τα πραγματικά τετραγωνικά που οδηγούν σε χαμηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως ο ΕΝΦΙΑ.
2. Ηλεκτρονική τιμολόγηση: Η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση επεκτείνεται σταδιακά και στις επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ. Με βάση τον προγραμματισμό που περιγράφεται στο σχετικό σχέδιο, η δεύτερη περίοδος εφαρμογής αρχίζει στις 2 Νοεμβρίου 2026, με μεταβατική περίοδο προσαρμογής έως τις 31 Ιανουαρίου 2027. Τα τιμολόγια θα εκδίδονται μέσω παρόχου ηλεκτρονικής τιμολόγησης ή των εφαρμογών της ΑΑΔΕ και θα διαβιβάζονται στο myDATA. Η διεύρυνση του μέτρου ενισχύει την ηλεκτρονική καταγραφή των συναλλαγών και δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες διασταύρωσης των παραστατικών με τα δηλωθέντα έσοδα.
3. Ψηφιακό Πελατολόγιο και στον χώρο των εκδηλώσεων: Στο σχέδιο περιλαμβάνεται η επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου στον κλάδο των εκδηλώσεων. Η καταγραφή των πελατών και των συναλλαγών δημιουργεί ένα επιπλέον ψηφιακό ίχνος, το οποίο μπορεί να διασταυρώνεται με τα εκδοθέντα παραστατικά και τα στοιχεία των ταμειακών μηχανών. Με αυτόν τον τρόπο, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να περιορίσει τα περιθώρια απόκρυψης συναλλαγών και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων σε δραστηριότητες με αυξημένο φορολογικό ενδιαφέρον.
4. Αναβαθμίζεται το «ΕΛΕΓΧΟΣ Live»: Περισσότερες δυνατότητες αναμένεται να αποκτήσει και το «ΕΛΕΓΧΟΣ Live», η εφαρμογή που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές στις φορητές συσκευές που χρησιμοποιούν κατά τους επιτόπιους ελέγχους. Το εργαλείο παρέχει πρόσβαση σε διαθέσιμα στοιχεία των ελεγχόμενων και υποστηρίζει την καταγραφή των ελεγκτικών ενεργειών. Η διεύρυνση των λειτουργιών του εντάσσεται στην προσπάθεια για ταχύτερους ελέγχους, καλύτερη αξιοποίηση των πληροφοριών και αποτελεσματικότερη τεκμηρίωση των ευρημάτων.
5. Πολυεθνικοί όμιλοι: Αναπτύσσεται ψηφιακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή της Παγκόσμιας Δήλωσης Πληροφοριών (GIR) και της Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου, στο πλαίσιο εφαρμογής του ελάχιστου πραγματικού φορολογικού συντελεστή που προβλέπει η ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2523. Η πλατφόρμα θα διευκολύνει και την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
6.Τεχνητή νοημοσύνη και ανάλυση δεδομένων: Η επόμενη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού βασίζεται στην αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων και προηγμένων εργαλείων ανάλυσης κινδύνου. Η διασύνδεση πληροφοριών από φορολογικές δηλώσεις, συναλλαγές μέσω καρτών, περιουσιακά στοιχεία και ψηφιακές πλατφόρμες μπορεί να αναδείξει ασυνήθιστες αποκλίσεις και να βοηθήσει στην ιεράρχηση των ελέγχων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η περαιτέρω αξιοποίηση των δεδομένων από τις ταμειακές μηχανές, τα POS και το myDATA. Στόχος είναι οι έλεγχοι να μην περιορίζονται στην εκ των υστέρων διαπίστωση παραβάσεων, αλλά να βασίζονται όλο και περισσότερο σε έγκαιρες ενδείξεις κινδύνου. Η τεχνολογική αναβάθμιση συνδέεται και με τον περιορισμό του κενού ΦΠΑ, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ των δυνητικών και των πραγματικών εισπράξεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο σχετικό πλαίσιο, το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα υπολογιζόταν σε 11,4% το 2023, ενώ οι νεότερες εκτιμήσεις το τοποθετούν κοντά στο 9%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 9,5%. Η περαιτέρω μείωσή του αποτελεί βασικό στοίχημα για την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.
7. Επτά νέα περιφερειακά ελεγκτικά κέντρα: Σημαντικές αλλαγές προγραμματίζονται και στον οργανωτικό χάρτη της ΑΑΔΕ. Για το 2027 προβλέπεται η δημιουργία επτά νέων Περιφερειακών Κέντρων Φορολογικών Ελέγχων, καθώς και η έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ελέγχου Τελωνείων Θεσσαλονίκης. Οι νέες δομές αποσκοπούν στην καλύτερη κατανομή των ελεγκτικών πόρων, στην ενίσχυση της εξειδίκευσης και στον αποτελεσματικότερο συντονισμό των ελέγχων. Παράλληλα, η αναδιοργάνωση των φορολογικών υπηρεσιών συνεχίζεται με την ανάπτυξη των Κέντρων Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕΦΟΔΕ), των Ελεγκτικών Κέντρων και των καταστημάτων myPoint. Έξι πρότυπα καταστήματα myPoint έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει την επέκταση του δικτύου στα 15 σημεία.
8. Νέο Τελωνείο Ανατολικής Αττικής: Στην αναδιοργάνωση των τελωνειακών υπηρεσιών εντάσσεται η λειτουργία του Τελωνείου Ανατολικής Αττικής, με έδρα τα Σπάτα. Η νέα δομή προβλέπεται να συγκεντρώσει τις αρμοδιότητες των τελωνείων του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», του Λαυρίου και της Ραφήνας. Η συγχώνευση αποσκοπεί στην απλούστευση της οργανωτικής διάρθρωσης και στον καλύτερο συντονισμό των τελωνειακών λειτουργιών, ολοκληρώνοντας τον νέο σχεδιασμό για τις υπηρεσίες της Αττικής.